Իրանում բողոքի ցույցերը սրվում են համացանցի անջատման ֆոնին. ռեժիմի փոփոխության կոչեր և զոհեր

Հրապարակող՝

Protesters gather around bonfires in Tehran

Ամենադիտվածներ

2026 թվականի հունվարի սկզբին Իրանում բողոքի ցույցերի նոր ալիք է սկսվել՝ չնայած համացանցի և միջազգային հեռախոսակապի անջատմանը։ Ցույցերը, որոնք բռնկվել էին աքսորյալ թագաժառանգ Ռեզա Փահլավիի կոչերից հետո, սրվել են՝ վերածվելով Իրանի կառավարությանը երկար տարիների ընթացքում ուղղված ամենալուրջ մարտահրավերներից մեկի։ Թեհրանում և այլ քաղաքներում բողոքողները վանկարկել են «Մահ բռնապետին» և «Մահ իսլամական հանրապետությանը», իսկ ոմանք էլ աջակցություն են հայտնել շահին՝ հիշեցնելով մինչև 1979 թվականի Իսլամական հեղափոխությունը տիրող ժամանակաշրջանը։

Բողոքի ցույցերն ի սկզբանե պայմանավորված էին Իրանի տնտեսական ծանր վիճակով, մասնավորապես՝ ռիալի կտրուկ անկումով և գնաճով, որը դժվարացնում է առօրյա ապրանքների ձեռքբերումը։ Միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունները, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ում գործող Human Rights Activists News Agency-ն, հաղորդում են առնվազն 42 զոհի և ավելի քան 2270 կալանավորվածի մասին։ Անվտանգության ուժերը դաժանորեն ճնշել են ցույցերը՝ օգտագործելով հրազեն, արցունքաբեր գազ և ջրցան մեքենաներ։ Հաղորդվել է հիվանդանոցների վրա հարձակումների մասին, որտեղ բուժաշխատողները ծեծի են ենթարկվել, իսկ վիրավոր ցուցարարները՝ գազի և կենդանի զինամթերքի թիրախ դարձել։ Միացյալ Նահանգների պետքարտուղարությունը դատապարտել է այս գործողությունները՝ դրանք անվանելով «մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն»։

Միջազգային արձագանքը չի ուշացել. ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը զգուշացրել է Իրանին խաղաղ ցուցարարների նկատմամբ բռնություն կիրառելու դեմ՝ խոստանալով, որ Ամերիկան «օգնության կհասնի»։ Ռեզա Փահլավին կոչ է արել եվրոպական երկրներին միանալ ԱՄՆ-ին՝ Իրանի ռեժիմին պատասխանատվության ենթարկելու և իրանցի ժողովրդի հետ կապը վերականգնելու համար։ Այս բողոքի ցույցերը, իրենց մասշտաբներով և պահանջներով, նշանավորում են Իրանի իսլամական հանրապետության համար նոր, վճռական փուլ՝ ընդգծելով բնակչության խորը դժգոհությունը և փոփոխությունների ձգտումը։

Ամենաթարմ