Կոնգրեսը բախվում է վտանգավոր ճգնաժամի՝ ԱՄՆ կառավարության աշխատանքի դադարեցման սպառնալիքի ներքո

ԱՄՆ կառավարության աշխատանքի դադարեցման վտանգ. Կոնգրեսի բարդ պայքարը

Վաշինգտոնում սեպտեմբերը լարվածության, վերջնաժամկետների և քաղաքական վեճերի ամիս է։ Սեպտեմբերի 30-ին սպառնացող ԱՄՆ կառավարության աշխատանքի դադարեցման պայմաններում Կոնգրեսը կրկին հայտնվել է կուսակցական պայքարի կենտրոնում։ Ամեն կողմ վստահ է, որ հաղթելու է, սակայն պատմությունը սովորեցնում է՝ նման ճգնաժամերում հաղթողներ գրեթե չեն լինում, իսկ հետևանքները տարածվում են Կապիտոլ Հիլի սահմաններից դուրս։

Այս անգամ հիմնական պայքարը գնում է դաշնային ծախսերի և կառավարման ապագայի շուրջ։ Ներկայացուցիչների պալատի հանրապետական առաջնորդները առաջարկել են պետական ֆինանսավորումը երկարացնել մինչև նոյեմբերի 21-ը՝ պահպանելով ներկայիս ծախսերը և ավելացնելով միլիոնավոր դոլարներ՝ օրենսդիրների անվտանգության համար, վերջին քաղաքական բռնությունների ֆոնին։ Դեմոկրատները ներկայացրել են իրենց ծրագիրը՝ ավելի կարճ ժամկետով, սակայն ընդգրկելով կարևոր դրույթներ՝ մշտական հարկային արտոնությունների երկարացում «Առողջապահական ապահովագրության մատչելիության մասին» օրենքի շրջանակում և հանրային հեռուստատեսության ու ռադիոյի ֆինանսավորման վերականգնում։

Ժամանակն անցնում է, իսկ խոսակցությունները սրվում են։ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Մայք Ջոնսոնը պնդում է, որ հանրապետականները գործում են ազնիվ՝ առաջարկելով «մաքուր, կարճաժամկետ որոշում»։ Դեմոկրատները՝ Սենատի փոքրամասնության առաջնորդ Չակ Շումերի և Ներկայացուցիչների պալատի փոքրամասնության առաջնորդ Հակիմ Ջեֆրիսի գլխավորությամբ, պնդում են, որ հանրապետականները հրաժարվում են բանակցություններից և «ձգտում են լուծարելու»։ CBS News-ի տվյալներով, ուրբաթ օրը պալատը քվեարկելու է, սակայն նույնիսկ դրական արդյունքի դեպքում Սենատում՝ 60 ձայնի շեմը, մնում է լուրջ արգելք։

Քաղաքական ճնշում և կուսակցական հաշվարկներ

Կուլիսներում ճնշումը մեծ է։ Դեմոկրատների շարքային անդամները, դժգոհ լինելով նախկին զիջումներից նախագահ Թրամփին և հանրապետականներին, պահանջում են ավելի խիստ դիրքորոշում։ Նրանց համար ևս մեկ նահանջն անընդունելի է, իսկ կուսակցության հիմքի աջակցությունը պահելը՝ կարևոր։ Սակայն, ինչպես նշում է MSNBC-ի վերլուծաբան Մայքլ Ա. Քոհենը, Կոնգրեսում փոքրամասնության կարգավիճակը դեմոկրատներին քիչ գործիքներ է թողնում։ Թրամփի դեմ կանգնելը գայթակղիչ է, սակայն ռիսկերը նույնքան մեծ են։

Դեմոկրատների ծրագիրը, որը նախատեսում է նաև «Մեդիքեյդի» կրճատումների վերականգնում և հանրային հեռուստատեսության ֆինանսավորման վերադարձ, հանրապետականների կողմից գրեթե բացարձակ մերժում կստանա։ Մյուս կողմից, հանրապետականների օրինագիծը ներառում է անվտանգության ծախսերի ավելացում՝ ի պատասխան պահպանողական ակտիվիստ Չարլի Քիրկի սպանությանը, բայց բաց է թողնում դեմոկրատների առաջնահերթությունները։ Արդյունքում՝ օրենսդիր փակուղի, կողմերը պատրաստվում են հանրային քննադատության և քաղաքական հետևանքներին։

Պատմության մեջ աշխատանքի դադարեցումները հաճախ օգտագործվել են զիջումներ ստանալու համար, սակայն նման ռազմավարությունը մշտապես ձախողվել է։ 2018-19 թվականներին Թրամփը կառավարությունը դադարեցվեց հինգ շաբաթով՝ սահմանային պատի ֆինանսավորման համար, բայց արդյունքը զրոյական էր։ 2013-ին հանրապետականները փորձեցին կանգնեցնել «Օբամաքերը»՝ լուծարմամբ, սակայն կրկին անհաջողություն։ 1990-ականներին Կոնգրեսի հանրապետականները դադարեցմեն միջոցով փորձեցին ստիպել նախագահ Քլինթոնին ընդունել իրենց բյուջետային կրճատումները, սակայն ոչ մի հաջողություն չեղավ։ Ամեն անգամ՝ դարադեցումը նախաձեռնած կողմը տուժեց հանրային կարծիքի մեջ, ինչպես նշում է Ջորջթաունի համալսարանի փորձագետ Մեթ Գլասմանը։

Առողջապահություն, անվտանգություն և հանրային կարծիքի պայքար

Կուսակցությունները գիտակցում են իրավիճակի կարևորությունը։ Դեմոկրատները փորձում են պայքարը կենտրոնացնել առողջապահության վրա՝ հույս ունենալով, որ «Օբամաքերի» և «Մեդիքեյդի» կրճատումների դեմ պայքարը կհասնի ընտրողներին։ Հանրապետականները իրենց օրինագիծը ներկայացնում են որպես անհրաժեշտ քայլ՝ անվտանգության և կայունության համար։ Սակայն, ինչպես նշում է Քոհենը, հաղորդագրությունների հստակությունը միայն որոշ չափով է օգնում։ Երբ կառավարությունը կանգ է առնում, լրատվամիջոցների ուշադրությունը տեղափոխվում է տուժողներին՝ պետական աշխատողներին, ընտանիքներին, ովքեր կախված են պետական ծրագրերից, և այն համայնքներին, որոնք օգտվում են պետական ծառայություններից։

Հանրային կարծիքի դաշտում սկսվում է մեղադրանքների փոխանակում։ Հանրապետականները մեղադրում են դեմոկրատներին՝ «կուսակցական խաղեր» խաղալու մեջ, իսկ դեմոկրատները պնդում են, որ չեն կարող ֆինանսավորել «ժողովրդավարության ոչնչացումը»։ Կողմերը փակուղում են, և փոխզիջումը հեռու է։ Ամենայն հավանականությամբ, ոչ մի առաջարկ չի հաղթահարելու Սենատի ընթացակարգային խոչընդոտները, և հետևաբար դադարեցումը կարող է տևել օրեր, նույնիսկ շաբաթներ։

Ճգնաժամի պայմաններում գործնական հետևանքները սկսում են կուտակվել։ Դաշնային գերատեսչությունները նախապատրաստում են արտակարգ ծրագրեր։ Կենսական ծառայությունները սպասում են խափանումների։ Անորոշությունը ծանրաբեռնում է միլիոնավոր ամերիկացիների կյանքը, որոնց առօրյան կապված է պետական համակարգի հետ։ Իսկ մինչ այդ, քաղաքական առաջնորդները շարունակում են հաշվարկները՝ չնայած անգործության գնացող գինն աճում է։

Պատմության դասերը և սպասվող զարգացումները

ԱՄՆ կառավարության աշխատանքի դադարեցման շուրջ պայքարը դարձել է սովորական՝ սպառնալիքներ, հակառաջարկներ, վերջին րոպեի բանակցություններ։ Սակայն այս ամենի ներքո իրական խնդիրներ կան։ Դադարեցումը, նույնիսկ եթե կարճ է, կարող է խաթարել հանրային վստահությունը, վնասել հանրային ծառայությունները և երկարատև ազդեցություն ունենալ երկրի քաղաքական կյանքում։

Դեմոկրատների համար պայքարելու գայթակղությունը մեծ է՝ Թրամփի իշխանությանը հակազդելու և կուսակցության հիմքը ամրացնելու ցանկությամբ։ Հանրապետականների համար միասնությունը առաջնային է, առաջնորդները կոչ են անում կարգապահության և հաստատակամության։ Սակայն, ինչպես նշում է Սուն Ձուն, հաղթանակը հաճախ պատկանում է նրանց, ովքեր իմաստուն են ընտրում իրենց մարտերը։ Վերջնաժամկետը մոտենում է, և կողմերը պետք է գնահատեն ոչ միայն մարտավարական շահերը, այլև ավելի լայն հետևանքները՝ կառավարման, վստահության և ժողովրդի համար։

Առաջիկա ընտրությունները մեծ նշանակություն ունեն։ Դեմոկրատները կարող են ավելի ուժեղ դիրքեր ունենալ ընտրությունների ժամանակ, որտեղ նախագահի անհանրաճանաչությունը և տնտեսական քաղաքականությունը նոր հնարավորություններ են ստեղծում։ Հատուկ ընտրությունները հաջողություն են բերել դեմոկրատներին, իսկ նահանգապետի ընտրություններում կուսակցությունը վստահորեն առաջ է։ Սակայն այժմ առաջնային խնդիրն է՝ կանխել դադարեցումը կամ պատրաստվել դրա հետևանքներին։

Վաշինգտոնին բնորոշ դրամատիզմը առաջիկա օրերին նոր թափ կստանա։ Արդյունքը անորոշ է, ռիսկերը՝ իրական։ Սակայն մի բան հստակ է. երբ կառավարության աշխատանքները դադարեցվում է, տուժում են բոլորը։

ԱՄՆ կառավարության աշխատանքի դադարեցման շուրջ պայքարը ոչ միայն քաղաքական կամքի փորձություն է, այլ նաև՝ սկզբունքների և իրատեսության բարդ հավասարակշռություն։ Պատմությունը հուշում է՝ ոչ մի կողմ լիովին հաղթող չի դուրս գալիս, իսկ գինը վճարում են ոչ թե քաղաքական գործիչները, այլ հասարակությունը։