«Իններորդ մոլորակի» վարկածը՝ նոր մարտահրավերների առաջ
«Իններորդ մոլորակի»՝ Արեգակնային համակարգի արտաքին սահմաններում թաքնված հսկա մոլորակի գոյության վարկածը հայտնվել է գիտական նոր քննարկումների կիզակետում։ Հավայան կղզիներում տեղակայված Subaru աստղադիտակի միջոցով կատարված վերջին դիտարկումները՝ մասնավորապես 2023 KQ14 «սեդնոիդի» (Կոյպերի գոտու հեռավոր օբյեկտ) հայտնաբերումը, լուրջ հարցեր են առաջացնում մինչ այժմ ընդունված գրավիտացիոն մոդելների վերաբերյալ։
Ինչպես հաղորդում է The Conversation-ը, Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (Caltech) աստղագետներ Կոնստանտին Բատիգինը և Մայք Բրաունը դեռևս 2016 թվականին առաջարկել էին այս վարկածը՝ բացատրելու համար Կոյպերի գոտու օբյեկտների էլիպտիկ և անկանոն ուղեծրերը։ Նրանց պնդմամբ՝ միայն մեծ զանգված ունեցող մոլորակը կարող էր նման ազդեցություն ունենալ։ Սակայն 2023 KQ14-ի կայուն ուղեծիրը հակասում է այս կանխատեսումներին։
Գիտական վերլուծություն և հեռանկարներ
2023 KQ14-ի ուղեծրային կայունությունը ցույց է տալիս, որ եթե «Իններորդ մոլորակը» գոյություն ունի, ապա այն պետք է գտնվի Արեգակից շատ ավելի հեռու, քան նախկինում ենթադրվում էր՝ 500 աստղագիտական միավորից (ԱՄ) ավելի հեռավորության վրա։ Նոթինգհեմ Թրենտ համալսարանի ֆիզիկայի դասախոս Յան Ուիթեքերը նշում է, որ աստղագետները բախվում են դիտարկման ժամանակային սահմանափակումների հետ. այս օբյեկտների ուղեծրային պարբերությունը հասնում է տասնյակ հազարավոր տարիների, իսկ մենք դրանք դիտարկում ենք ընդամենը մի քանի տասնամյակ։
Ներկայումս գիտական հանրությունը փորձում է հասկանալ՝ արդյո՞ք այդ օբյեկտների ուղեծրային անոմալիաները պայմանավորված են թաքնված մոլորակով, թե՞ դա պարզապես դիտարկումների սահմանափակության արդյունք է։ Այլընտրանքային վարկածները ներառում են բեկորների օղակների կամ նույնիսկ առաջնային սև խոռոչների ազդեցությունը։ Քանի դեռ տեխնոլոգիաները թույլ չեն տալիս ուղիղ դիտարկումներ կատարել, աստղագետները շարունակում են կախված լինել ցամաքային և տիեզերական աստղադիտակների տվյալներից, որոնք աստիճանաբար պարզաբանում են Արեգակնային համակարգի ամենահեռավոր անկյունների կառուցվածքը։