- Ստեփանակերտի Աստվածածնի Հովանու մայր տաճարը ենթարկվել է ավերման։
- Փորձագետները այս քայլը որակում են որպես մշակութային ցեղասպանության և հայկական հետքի ջնջման դրսևորում։
- Միջազգային իրավունքը պարտադրում է պաշտպանել մշակութային արժեքները, սակայն պատասխանատվության մեխանիզմները չեն գործում։
Ստեփանակերտի Աստվածածնի Հովանու մայր տաճարի ավերումը ոչ միայն ճարտարապետական կոթողի ոչնչացում է, այլև հայկական հետքի համակարգված ջնջման դրսևորում։ Այս տաճարը, որը հանդիսանում էր քաղաքի հոգևոր կենտրոնը և հայկական ինքնության խորհրդանիշը, թիրախավորվել է՝ նպատակ ունենալով խաթարել պատմական հիշողությունը և հոգեբանորեն ճնշել արցախահայությանը։ Ավետիք Չալաբյանի գնահատմամբ՝ սա ոչ միայն մշակութային վանդալիզմ է, այլև թշնամու կողմից իրականացվող հերթական ստորացման փորձ, որը պահանջում է հստակ և կոշտ հատուցում։
Միջազգային իրավունքի տեսանկյունից մշակութային ժառանգության պաշտպանությունը պարտադիր պայման է, սակայն այս դեպքում մենք ականատես ենք լինում անպատժելիության մթնոլորտի, որը հնարավորություն է տալիս ագրեսորին շարունակելու իր ավերիչ գործողությունները։ Տաճարի ոչնչացումը պետք է դիտարկել որպես համակարգված քաղաքականության մաս, որի նպատակը տարածաշրջանում հայկական ներկայության վերջնական վերացումն է։ Այս իրողությունը պահանջում է ոչ միայն բարոյական դատապարտում, այլև իրավական հետևողականություն՝ միջազգային հարթակներում խնդիրը բարձրաձայնելու և պատասխանատվության մեխանիզմներ գործարկելու համար։
Վերջին զարգացումները ցույց են տալիս, որ մշակութային ժառանգության հանդեպ այս վերաբերմունքը ուղղակիորեն կապված է տարածաշրջանում անվտանգության և մարդու իրավունքների համատարած խախտումների հետ։ Անհրաժեշտ է, որ միջազգային հանրությունը հրաժարվի չեզոքության քաղաքականությունից և հստակ գնահատական տա այն գործողություններին, որոնք միտված են ոչնչացնելու մի ամբողջ ժողովրդի հոգևոր և պատմական արժեքները։ Սա ոչ միայն անցյալի կորուստ է, այլև սպառնալիք ապագայի համար՝ ցույց տալով, որ առանց պատասխանատվության՝ ցանկացած մշակութային արժեք կարող է դառնալ քաղաքական առևտրի կամ ոչնչացման զոհ։