Թրամփը սպառնում է կիրառել «Ապստամբության ակտը» Մինեապոլիսի բողոքների ֆոնին՝ սրելով դաշնային-նահանգային լարվածությունը

Հրապարակող՝

Donald Trump threatening Insurrection Act

Նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփը սպառնացել է կիրառել դարավոր «Ապստամբության ակտը» Մինեապոլիսում, Մինեսոտա նահանգում, ինչը մեծ արձագանք է գտել ամերիկյան քաղաքական դաշտում։ Այս հայտարարությունը հնչել է քաղաքում սրվող լարվածության և բողոքների ֆոնին, որոնք առաջացել են դաշնային ներգաղթի գործակալի կողմից անօրինական ներգաղթյալին գնդակահարելու, ինչպես նաև մեկ շաբաթ առաջ Ռենե Նիկոլ Գուդի մահացու կրակոցի հետևանքով։ Այս սպառնալիքը հիմք է ստեղծել դաշնային իշխանության և տեղական կառավարման միջև դրամատիկ դիմակայության համար՝ առաջացնելով նահանգային և քաղաքային պաշտոնյաների կտրուկ քննադատությունը։

Մինեապոլիսում տիրող ներկայիս անկարգությունները բխում են երկու կարևոր միջադեպից։ Շաբաթ օրը Ներգաղթի և մաքսային ծառայության (ICE) գործակալը կրակել է Վենեսուելայից անօրինական ներգաղթյալ Խուլիո Սեզար Սոսա-Սելիսին։ Ներքին անվտանգության դեպարտամենտի (DHS) պաշտոնյաները պնդում են, որ Սոսա-Սելիսը, երկու այլ անօրինական ներգաղթյալների հետ միասին, հարձակվել է գործակալի վրա՝ «ձյան թիակով և ավելով», ինչը ստիպել է գործակալին կրակել «ինքնապաշտպանական կրակոց»։ Այս միջադեպը, ինչպես նաև մեկ շաբաթ առաջ Ռենե Նիկոլ Գուդի մահացու կրակոցը, հանգեցրել են լայնածավալ բողոքների քաղաքում, որոնց ընթացքում հազարավոր մարդիկ դուրս են եկել փողոց՝ իրենց վրդովմունքն արտահայտելու դաշնային ներգաղթի կիրարկման մարտավարության դեմ։ Մինեսոտայի նահանգապետ Թիմ Ուոլզը կոչ է արել Թրամփին «նվազեցնել լարվածությունը» և «դադարեցնել այս վրեժխնդրության արշավը»։ Մինեապոլիսի քաղաքապետ Ջեյքոբ Ֆրեյը նույնպես դատապարտել է ICE-ի գործողությունները, սակայն կոչ է արել ցուցարարներին խաղաղություն պահպանել։ Ի պատասխան՝ Ներքին անվտանգության քարտուղար Քրիստի Նոեմը պաշտպանել է ICE գործակալների գործողությունները՝ հայտարարելով, որ դրանք օրինական են և համապատասխանում են արձանագրություններին։ Նա նաև քննադատել է քաղաքապետ Ֆրեյին՝ դաշնային իրավապահ մարմինների հետ չհամագործակցելու համար։

«Ապստամբության ակտը» նախագահին թույլ է տալիս ներքին ուժեր օգտագործել քաղաքացիական անկարգությունները կամ ապստամբությունները ճնշելու համար։ Թրամփը նախկինում բազմիցս սպառնացել է կիրառել այս օրենքը, այդ թվում՝ 2025 թվականի հոկտեմբերին Պորտլենդում և 2020 թվականին Ջորջ Ֆլոյդի սպանությունից հետո բռնկված բողոքների ժամանակ, սակայն այդպես էլ չի կիրառել։ Ակտի վերջին կիրառումը եղել է 1992 թվականին՝ Լոս Անջելեսի անկարգությունների ժամանակ՝ նախագահ Ջորջ Բուշ ավագի կողմից։ Թրամփի այս քայլը ընդգծում է դաշնային իշխանության դերի շուրջ շարունակվող բանավեճը և դրա հնարավոր հետևանքները քաղաքացիական ազատությունների և բողոքի իրավունքի վրա։

Ամենաթարմ