Շվեյցարիայում նախատեսված ԱՄՆ-Իրան տեխնիկական բանակցությունները, որոնք պետք է հաջորդեին այս շաբաթ ստորագրված փոխըմբռնման հուշագրին, անորոշ ժամկետով հետաձգվել են։ Շվեյցարիայի արտաքին գործերի նախարարությունը հաստատել է, որ Բյուրգենշտոկ հանգստավայրում պլանավորված հանդիպումը չի կայանա՝ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցի չեղարկումից հետո։
Այս դիվանագիտական անհաջողությունը տեղի է ունեցել նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի միջև հրադադարի և տարածաշրջանային լարվածության թուլացմանն ուղղված համաձայնագրի ստորագրումից ընդամենը օրեր անց։ Թեև Սպիտակ տունը որպես պատճառ նշել է «լոգիստիկ բարդությունները», տարածաշրջանային աղբյուրները վկայում են, որ հետաձգումն ուղղակիորեն կապված է Լիբանանում շարունակվող ռազմական գործողությունների հետ։
Լիբանանյան ճգնաժամը՝ որպես խոչընդոտ
Հուշագրի պայմանները ենթադրում էին ռազմական գործողությունների անհապաղ դադարեցում բոլոր ճակատներում, ներառյալ Լիբանանը։ Այնուամենայնիվ, իսրայելական ուժերը շարունակում են հարվածներ հասցնել «Հեզբոլլահի» թիրախներին՝ հայտարարելով, որ մտադիր են պահպանել անվտանգության գոտին Լիբանանի հարավում։ Լիբանանի պաշտոնական աղբյուրների համաձայն՝ վերջին ավիահարվածների հետևանքով զոհվել է առնվազն 16 մարդ։ Իրանը հայտարարել է, որ իսրայելական զորքերի ներկայությունը Լիբանանի տարածքում հանդիսանում է ձեռք բերված պայմանավորվածությունների խախտում։
Վերլուծություն. Քաղաքական ռիսկեր և տարածաշրջանային անկայունություն
Բանակցությունների հետաձգումը ընդգծում է Թրամփ-Վենս վարչակազմի Մերձավոր Արևելքի քաղաքականության խոցելիությունը։ Փորձելով Հորմուզի նեղուցի անվտանգության հարցը տարանջատել Իսրայել-«Հեզբոլլահ» հակամարտությունից՝ վարչակազմը բախվում է լուրջ ներքին և արտաքին մարտահրավերների։ ԱՄՆ Կոնգրեսում հանրապետականները, այդ թվում՝ Սենատի զինված ուժերի հանձնաժողովի նախագահ Ռոջեր Ուիքերը, արդեն մտահոգություն են հայտնել, որ այս համաձայնագիրը կարող է զիջումներ պարունակել, որոնք վտանգում են նախկինում ձեռք բերված ռազմական առավելությունները։
Վարչակազմի համար այս գործարքում ներդրված քաղաքական կապիտալը մեծ է։ Փոխնախագահ Վենսը համաձայնագիրը ներկայացնում է որպես տարածաշրջանային կայունության ուղի, սակայն Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի հետ հարաբերություններում առկա լարվածությունը դառնում է ավելի տեսանելի։ Վենսի վերջին հայտարարությունը, որ Իսրայելը պետք է խուսափի իր միակ հզոր դաշնակցի դեմ հարձակումներից, վկայում է ԱՄՆ-Իսրայել ավանդական անվտանգային ճարտարապետության մեջ առկա ճեղքվածքի մասին։ Քանի դեռ Իսրայելը պահպանում է ռազմական ներկայությունը Լիբանանում, Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ բանակցությունները մնում են փակուղում։