Ադրբեջանը մայիսի 9-ին ընդառաջ Արցախի Վանք գյուղում ոչնչացվել են հուշարձաններ

Վանքում երեք հուշակոթող ենթարկվել է ամբողջական ավերման

2025 թվականի մայիսին Artsakhs Monuments նախաձեռնությունը տեղեկացրել է, որ Ադրբեջանը Մարտակերտի շրջանի Վանք գյուղում ոչնչացրել է միաժամանակ երեք կարևոր հուշակոթող՝ նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմում զոհվածներին, արցախյան ազատամարտի զոհերի խաչքարին և ազատամարտիկների պատկերաքանդակներով հուշապատին։

Հուշակոթողների ոչնչացումը լրջագույն հարված է ոչ միայն պատմական հիշողությանը, այլև այն համահայկական խորհրդանիշներին, որոնք կենդանի են պահել մայիսի 9-ի տոնի խորհուրդը՝ որպես հաղթանակի, զոհաբերության և ազատության խորհրդանիշ։

Մշակութային ժառանգության համակարգված վերացում

Հուշարձանների ոչնչացումը Վանք գյուղով չի սահմանափակվում։ Աղբյուրները հիշեցնում են նաև Շուշիում, Հադրութի շրջանում և Ստեփանակերտում տեղադրված բազմաթիվ այլ հուշակոթողների դեմ իրականացված վանդալիզմի դեպքերը։ Դրանց թվում են՝ Վազգեն Սարգսյանի հուշարձանը, Եղբայրական գերեզմանոցը, Տանկ-հուշարձանը, Արմենակ Խանփերյանցի և Իվան Իսակովի կիսանդրիները։

Միջազգային իրավունքով արգելված արարքներ

Այս գործողությունները հակասում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և Եվրոպայի խորհրդի մշակութային ժառանգության պահպանման կոնվենցիաներին, ինչպես նաև Արդարադատության միջազգային դատարանի և միջազգային սովորութային իրավունքի դրույթներին։ Այս իրավական փաստաթղթերը արգելում են օկուպացված տարածքներում մշակութային ժառանգության ցանկացած դիտավորյալ ոչնչացում։

Եվրոպական արձագանքը հուշարձանների ոչնչացման քաղաքականությանը

Եվրոպական խորհրդարանը 2024 թվականի մարտի 12-ին ընդունած բանաձևով խստորեն դատապարտել է հայկական պատմամշակութային վայրերի ոչնչացումը, նշելով այն որպես մշակութային ջնջման դրսևորում։ Բանաձևի 19-րդ կետով ԵՄ-ն կոչ է արել պաշտպանել բազմադարյա հայկական ներկայության փաստերը։

Աղբյուր՝ Artsakhs Monuments, Եվրոպական խորհրդարանի բանաձև, Արդարադատության միջազգային դատարանի փաստաթղթեր