Օսկար 2026-ի միջազգային լավագույն ֆիլմի հավակնորդները․ մշակույթների բախում և նոր պատմություններ

Միջազգային կինոյի մրցավազք․ Օսկարի 2026-ի լավագույն ֆիլմի անվանակարգը ձևավորվում է

2026 թվականի մարտի 15-ին, Լոս Անջելեսի Dolby Theatre-ում նախատեսված Ակադեմիայի 98-րդ մրցանակաբաշխությունը նորից ուշադրության կենտրոնում է դնում «Լավագույն միջազգային ֆիլմ» անվանակարգը՝ մշակութային և պատմական մեծ արժեք ունեցող մրցակցություն։ Տարբեր երկրներ ներկայացնում են իրենց լավագույն կինոնկարները՝ ոչ միայն արվեստի, այլ նաև ինքնության, հիշողության և սոցիալական հարցերի համատեքստում։

Այս տարի ներկայացված ֆիլմերը միահյուսված են անհատական և համազգային պատմություններով, որոնցում արտահայտվում է երկրի մշակույթը, անցյալն ու ներկան։ Օսկարի կանոններով՝ ներկայացվող ֆիլմերը պետք է արտադրված լինեն ԱՄՆ-ից դուրս, հիմնականում ոչ անգլերեն լեզվով, և ցուցադրված լինեն իրենց երկրներում 2024-ի հոկտեմբերի 1-ից մինչև 2025-ի սեպտեմբերի 30-ը։ Հայտերի ներկայացման վերջնաժամկետը հոկտեմբերի 1-ն է, որից հետո դեկտեմբերի 16-ին կհայտարարվի 15 ֆիլմի կարճ ցուցակը, իսկ հունվարի 22-ին՝ վերջնական հինգ անվանակարգվածները։

Իտալիայի «Familia»․ ընտանեկան դրամայի հզոր ուղերձ

Նախնական հետաքրքրության կենտրոնում է Իտալիայի «Familia» ֆիլմը՝ Ֆրանչեսկո Կոստաբիլեի ռեժիսուրայով։ Ֆիլմը ցուցադրվել է Վենետիկի կինոփառատոնի «Հորիզոններ» բաժնում և արժանացել լավագույն դերասանի մրցանակին՝ Ֆրանչեսկո Գեգիի համար։ 2000-ականների Հռոմում տեղի ունեցող ընտանեկան դրաման ընտրվել է 24 իտալական ֆիլմերից՝ հաղթելով Պիետրո Մարչելլոյի և Ջանֆրանկո Ռոսիի աշխատանքներին։ Իտալիան, որը Օսկարի այս անվանակարգում ունի հարուստ պատմություն, «Familia»-ի միջոցով փորձում է վերադառնալ իր փառքի օրերին։

Ասիա-Խաղաղ օվկիանոս․ նոր ձայներ և պատմական առաջիններ

Ասիա-Խաղաղ օվկիանոսի տարածաշրջանի ներկայացումները աչքի են ընկնում նորարարությամբ և պատմական քայլերով։ Հնդկաստանի «Homebound» դրաման՝ Մարտին Սկորսեզեի գործադիր պրոդյուսերությամբ, պատմում է երկու ընկերների մասին, ովքեր փորձում են անցնել ազգային ոստիկանության քննությունը։ Նեպալի «Anjila» սպորտային դրաման ներկայացնում է կանանց ֆուտբոլի կապիտանի իրական պատմությունը, իսկ Պապուա Նոր Գվինեան առաջին անգամ մասնակցում է Օսկարի այս անվանակարգին՝ «Papa Buka» ֆիլմով, որը համատեղում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի անծանոթ էջերը։

Ճապոնիայի «Kokuho» կինոնկարն արդեն դարձել է տեղական կինոթատրոնների հիթ՝ ցուցադրելով ազգային պատմվածքի ուժը։ Թաիլանդի «A Useful Ghost» ֆիլմը, որտեղ կինը վերադառնում է որպես փոշեկուլի մեջ ապրող ուրվական, ընդգծում է տարածաշրջանի ժանրային բազմազանությունն ու ավանդական թեմաների վերաիմաստավորումը։ Թայվանի «Left-Handed Girl» և Ֆիլիպինների «Magellan» ֆիլմերը համադրում են ընտանեկան դրաման և պատմական մոտեցումները՝ ցուցադրելով տարածաշրջանի կինոնախաձեռնությունների նոր ուղղությունները։

Եվրոպա․ մշակութային բազմազանություն և պատմական անդրադարձ

Եվրոպական ներկայացումները բացահայտում են մայրցամաքի բարդ պատմական ու մշակութային ժառանգությունը։ Հայաստանի «Իմ հայկական ուրվականները»՝ Թամարա Ստեփանյանի ռեժիսուրայով, անձնական վավերագրական կինոնկար է՝ անդրադառնալով ընտանիքի արվեստի ժառանգությանը և խորհրդային անցյալին։ Բելգիայի Դարդեն եղբայրների «Young Mothers» ֆիլմը Կաննի մրցանակակիր է, որտեղ ներկայացված է երիտասարդ մայրերի կյանքը։ Ավստրիայի «Peacock» ֆիլմը ժամանակակից միայնության թեման է ներկայացնում՝ «Վարձով ընկեր» գաղափարի միջոցով։

Հիշարժան են նաև Ֆրանսիայի Ջաֆար Փանահիի «It Was Just An Accident», Հունգարիայի Լասլո Նեմեշի «Orphan» և Գերմանիայի «Sound of Falling» ֆիլմերը։ Այս կինոնկարները՝ լինեն դա Կաֆկայի ժառանգության ուսումնասիրությունը կամ Պարագվայի բռնապետության պատմությունը, ցույց են տալիս, որ եվրոպացի ռեժիսորները պատրաստ են անկեղծորեն խոսել անցյալի և ներկայի մասին։

Ամերիկա․ սոցիալական արդարություն և նոր հայացքներ

Լատինական Ամերիկան ու Կարիբյան տարածաշրջանը շարունակում են զարմացնել կինեմատոգրաֆիայի մեջ։ Չիլիի «The Mysterious Gaze Of The Flamingo» ֆիլմը, որը հաղթել է Կաննի Un Certain Regard մրցանակը, օգտագործում է մոգական ռեալիզմ՝ ներկայացնելու հիվանդության և խարանների թեման։ Հայիթիի «Kidnapping Inc.» ֆիլմը քաղաքական ճգնաժամը ներկայացնում է սև հումորի միջոցով, իսկ Կոստա Ռիկայի «The Altar Boy, The Priest And The Gardener» վավերագրականը համարձակորեն լուսաբանում է մանկական բռնության խնդիրները։

Բրազիլիայի «The Secret Agent» և Կոլումբիայի «A Poet» (մանրամասները սպասվում են) ֆիլմերը լրացնում են տարածաշրջանի բազմաբնույթ կինեմատոգրաֆիական պատկերը՝ ընդգծելով արդարության, դիմադրության և վերապրման թեմաները։

Միտումներ և նախնական ֆավորիտներ

Ներկայացումների համատեքստում նկատելի է, որ վավերագրական ժանրն աճում է․ տասնյակ երկրներ վստահում են իրական պատմություններին՝ Օսկարի ուշադրությունը գրավելու համար։ Պատմական և քաղաքական թեմաները գերակշռում են՝ սկսած Եվրոպայի հետպատերազմյան անցյալից մինչև ընտանեկան սագաներ, ինչը վկայում է ինքնահայեցողության ու պատմական գնահատման անհրաժեշտության մասին։

Նախնական ֆավորիտների թվում են Իտալիայի «Familia», Չիլիի «The Mysterious Gaze Of The Flamingo» և Ճապոնիայի «Kokuho» ֆիլմերը՝ իրենց փառատոնային հաջողություններով ու հուզական ընդգծվածությամբ։ Սակայն ինչպես Screen Daily և Reuters լրատվականներն են նշում, այս անվանակարգում անակնկալները հաճախ են լինում․ առաջին անգամ ներկայացվող երկրները (օրինակ՝ Պապուա Նոր Գվինեան) կարող են փոխել կանխատեսումները։

Խնդիրներ և առաջիկա փուլեր

Կինոռեժիսորները պայքարում են ոչ միայն ստեղծագործական, այլ նաև կազմակերպչական և քաղաքական դժվարությունների դեմ։ Կանոնների խստությունը՝ ցուցադրման ժամկետներ, լեզվական սահմանափակումներ, վերջնաժամկետներ, նշանակում է, որ որոշ արժանի ֆիլմեր կարող են դուրս մնալ մրցավազքից։ Գեոպոլիտիկական զարգացումները, ֆինանսական դժվարությունները և փառատոների չեղարկումը ևս կարող են ազդել հայտերի վրա։ Այդ պատճառով, նման երկրների համար, ինչպիսիք են Ղրղզստանը, Թաիլանդը և Էկվադորը, նույնիսկ կարճ ցուցակում հայտնվելը պատմական ձեռքբերում կլինի։

Ակադեմիայի դեկտեմբերյան և հունվարյան հայտարարություններին ընդառաջ, ողջ աշխարհը սպասում է ոչ միայն հավանական հաղթողներին, այլ այն պատմություններին, որոնք ներկայացնում են այդ ֆիլմերը՝ սիրո, կորստի, դիմադրության, հաշտության և հույսի պատմություններ։ Օսկարի «Լավագույն միջազգային ֆիլմ» անվանակարգի 2026-ի մրցավազքը պարզապես մրցակցություն չէ․ դա համաշխարհային խոսակցություն է, որտեղ յուրաքանչյուր կինոկադր ունի իր նշանակությունը։

Վերլուծություն․ Օսկարի միջազգային լավագույն ֆիլմի անվանակարգի 2026-ի մրցավազքը դառնում է մեր բարդ ու փոխկապակցված աշխարհի արտացոլանքը, որտեղ նոր ձայները, պատմական անդրադարձերը և համարձակ ստեղծագործական մոտեցումները ոչ միայն գնահատվում են, այլ նաև անհրաժեշտ են։ Այս տարվա բազմազան և խորիմաստ ներկայացումները վկայում են, որ Ակադեմիան պատրաստ է արժանացնել այն ֆիլմերին, որոնք համարձակորեն խոսում են մշակույթների, սոցիալական խնդիրների և մարդու հույզերի մասին։ Հաղթողը կլինի այն ֆիլմը, որն ունակ կլինի մասնավորի մեջ ներկայացնել համընդհանուր թեման՝ ապացուցելով, որ կինոն կարող է միավորել մեզ տարբերություններում։