Անաս Ալ-Շարեֆ․ լրագրողի վերջին զեկույցը Գազայից

28-ամյա Անաս Ալ-Շարեֆը՝ «Ալ-Ջազիրա»-ի լրագրողը, սպանվեց իսրայելական օդային հարվածի հետևանքով Գազայի Ալ-Շիֆա հիվանդանոցի մոտ գտնվող լրատվամիջոցների վրաններում, 2025 թվականի օգոստոսի 10-ին։ Նրա մահը, ինչպես նաև նրա գործընկերների կորուստը, ցնցեց համաշխարհային լրատվամիջոցների հանրությունը՝ նորից առաջ բերելով մամուլի ազատության, խաղաղ բնակիչների անվտանգության և Գազայի շարունակվող հումանիտար ճգնաժամի շուրջ բանավեճեր։

Անաս Ալ-Շարեֆի կյանքն ու ժառանգությունը

Անաս Ալ-Շարեֆը ոչ միայն լրագրող էր, այլև ձայն էր Գազայի ձայնազուրկների համար։ Իր անկեղծ ու անմիջական ռեպորտաժների շնորհիվ նա ճանաչում ձեռք բերեց՝ ներկայացնելով պաղեստինցիների ամենօրյա դժվարությունները։ Իր մահվանից առաջ պատրաստած տեսաուղերձում նա ասաց. «Եթե այս խոսքերը հասնեն ձեզ, իմանացեք, որ Իսրայելը կարողացավ սպանել ինձ և լռեցնել իմ ձայնը»։ Նրա խոսքերը խորհրդանշում էին այն վտանգները, որոնց նա գիտակցաբար ենթարկվում էր՝ ճշմարտությունը փոխանցելու համար։

Ալ-Շարեֆի կարիերան նշանավորվեց քաջությամբ ու նվիրումով։ Նա հաճախ ռեպորտաժներ էր պատրաստում վտանգավոր գոտիներից, իսկ նրա աշխատանքը միջազգային ուշադրություն էր գրավում Գազայում տիրող հումանիտար ճգնաժամի վրա։ 2025 թվականի հուլիսին, Գազայի սովի ճգնաժամի վերաբերյալ ուղիղ եթերի ժամանակ, նա արտասվելով ասաց. «Նրանք միայն մեկ կերակուրի կարիք ունեն։ Մի կտոր հացի կարիք ունեն։ Մի կում ջրի կարիք ունեն»։ Այս պահը համաշխարհային ուշադրության արժանացավ, սակայն նաև Իսրայելի պաշտպանության ուժերի (IDF) քննադատության պատճառ դարձավ, որոնք նրա ռեպորտաժները որակեցին որպես «Համասի քարոզչական արշավ»։ «Ալ-Ջազիրա»-ն այս մեղադրանքները մերժեց՝ որպես անհիմն։

Ալ-Շարեֆը թողել է կնոջն ու երկու փոքր երեխաներին։ Նրա հայրն էլ՝ Ջամալ Ալ-Շարեֆը, զոհվել էր պատերազմի ընթացքում՝ 2023 թվականի դեկտեմբերին՝ օդային հարվածի հետևանքով։ Լրագրողը հաճախ էր սպառնալիքներ ստանում IDF-ից, ներառյալ ուղիղ հաղորդագրություններ, որոնք մանրամասնորեն ներկայացնում էին նրա գտնվելու վայրը։

Մահացու հարվածն ու մեղադրանքները

Ալ-Շարեֆի և նրա գործընկերների մահվան հանգեցրած օդային հարվածը տեղի ունեցավ Գազա քաղաքում Իսրայելի ռազմական գործողությունների ընթացքում։ IDF-ը պնդում էր, որ Ալ-Շարեֆը «Համասի» բարձր պաշտոնյա էր և ներգրավված էր հրթիռային հարձակումների կազմակերպման մեջ, ինչը և՛ նա, և՛ «Ալ-Ջազիրա»-ն կտրականապես հերքում էին։ Լրատվական ցանցը հարվածը որակեց որպես «նպատակային սպանություն» և մամուլի ազատության կոպիտ խախտում։

Միջազգային կազմակերպությունները նույնպես իրենց մտահոգությունն են հայտնել։ Լրագրողների պաշտպանության կոմիտեն (CPJ) հայտարարեց, որ հարվածը «լուրջ հարձակում է մամուլի ազատության և լրագրողների անվտանգության վրա»։ ՄԱԿ-ը ևս դատապարտեց միջադեպը, իսկ գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը կոչ արեց անկախ հետաքննություն սկսել։ Միջազգային լրագրողների ֆեդերացիայի տվյալներով՝ Իսրայել-Համաս պատերազմի սկզբից ի վեր Գազայում սպանվել է ավելի քան 180 պաղեստինցի լրագրող։

Համաշխարհային արձագանքը և հաշվետվողականության կոչերը

Ալ-Շարեֆի և նրա գործընկերների մահը համաշխարհային վրդովմունք առաջացրեց։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը կոչ արեց ՄԱԿ-ի խաղաղապահ առաքելություն իրականացնել՝ Գազայի խաղաղ բնակչությունը և լրագրողներին պաշտպանելու համար։ Եվրոպայի այլ առաջնորդներ, այդ թվում՝ Իռլանդիան և Նիդերլանդները, դատապարտեցին լրագրողների թիրախավորումը և պահանջեցին անհապաղ զինադադար։

Ամնեսթի Ինթերնեյշնլը սպանությունները որակեց որպես «դիտավորյալ» և պահանջեց արդարություն զոհվածների ընտանիքների համար։ «Ալ-Ջազիրա»-ի լրատվական բաժնի տնօրեն Սալահ Նեգմը մեղադրեց Իսրայելի կառավարությանը «ուղերձի կրողին սպանելու» մեջ՝ արգելափակելու ականատեսների վկայությունները։ «Մեր թղթակիցները զոհվեցին՝ աշխարհի համար ճշմարտությունը ներկայացնելով Գազայի մասին»,- հայտարարեց Նեգմը։

Ընդհանուր հումանիտար ճգնաժամը

Ալ-Շարեֆի ռեպորտաժները հաճախ անդրադառնում էին Գազայում տիրող սարսափելի հումանիտար իրավիճակին։ Համաշխարհային պարենային ծրագիրը (WFP) հայտնում է, որ Գազայում ավելի քան 300,000 երեխա ծանր թերսնուցման ռիսկի տակ է, և շատ տարածքներում արդեն հասել են սովի շեմին։ ՄԱԿ-ի հումանիտար գործերի համակարգման գրասենյակը (OCHA) Գազայում տիրող պայմանները որակել է որպես «բeyond horrific»։

Անաս Ալ-Շարեֆի կորուստը միայն լրագրության համար չէ՝ ողբերգություն, այլ պատերազմի մարդկային գնի հիշեցում։ Նրա խիզախությունն ու ճշմարտության հանդեպ նվիրվածությունը կմնան որպես մամուլի ազատության և արդարության նշան։