Բրյուս Սփրինգստին․ «Նեբրասկա»-ի ճանապարհը՝ ննջասենյակից մշակութային խորհրդանիշ

Սփրինգստինի երկմտանքը, «Նեբրասկա»-ի ազդեցությունը

Տասնամյակներ շարունակ Բրյուս Սփրինգստինը խուսափում էր իր կյանքի հոլիվուդյան էկրանավորման գաղափարից։ «Բոս»-ը, ինչպես նրան կոչում են, 1986-ից ի վեր մերժել էր բազմաթիվ առաջարկներ։ Բայց 2023-ին ռեժիսոր Սքոթ Կուպերը և գրող Ուորեն Զեյնսը հայտնվեցին Սփրինգստինի Նյու Ջերսիի տանը՝ պատմության և երաժշտության շփման կետում։ Ինչ փոխվեց՞ Սցենարը չեր դասական կենսագրական․ այն հիմնված էր Զեյնսի «Deliver Me from Nowhere» գրքի վրա՝ «Նեբրասկա» ալբոմի ստեղծման մանրամասն ուսումնասիրության, որը Սփրինգստինը ձայնագրել էր միայնակ, իր ներքին պայքարի և ընտանիքի խնդիրների ֆոնին։ (The Guardian)

1982-ին թողարկված «Նեբրասկա»-ն Սփրինգստինի համար կտրուկ շրջադարձ էր․ այն հաջորդում էր հաջողված «The River»-ին և նախորդում էր համաշխարհային ճանաչում բերած «Born in the USA»-ին։ Ալբոմի կոպիտ, տնային ձայնագրությունները ներկայացնում էին այն ցավն ու մեկուսացումն, որ Սփրինգստինը ապրում էր։ Թեմաները շոշափում էին Չարլզ Սթարքվեզերի մութ պատմությունները, մոբստեր Ֆիլիպ Թեստայի կյանքը և Սփրինգստինի բարդ հարաբերությունները հոր հետ, ում մոտ շիզոֆրենիան ախտորոշվեց միայն ավելի ուշ։ Ձայնային լուծումները հաճախ հիշեցնում էին ոչ թե Սփրինգստինի սրտահայաց ռոքը, այլ էլեկտրոնային պանկի սադրիչ խմբերին՝ օրինակ Suicide-ին։

Սփրինգստինի մենեջեր Ջոն Լանդաը այնքան անհանգստացած էր ալբոմի մռայլ տրամադրությամբ, որ խորհուրդ տվեց մասնագիտական օգնություն փնտրել։ Սփրինգստինը համաձայնեց, բայց մերժեց ալբոմի գովազդը՝ ոչ հարցազրույցներ, ոչ շրջագայություն։ Սակայն «Նեբրասկա»-ն իր լսարանը գտավ՝ դառնալով լավագույն հնգյակում ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ Եվրոպայում։

«Նեբրասկա»-ի կինեմատոգրաֆիա․ իսկություն և անհանգստություն

«Նեբրասկա»-ն ֆիլմ դարձնելը մեծ մարտահրավեր էր․ ինչպե՞ս կինոյում պատկերել մեկուսի մարդու լռությունը։ Կուպերը, Սփրինգստինի երկրպագու, հաճախ գրում էր իր ֆիլմերը՝ լսելով «Նեբրասկա»-ն։ Այժմ նա ստիպված էր իր սցենարը բարձրաձայն կարդալ Սփրինգստինի և Լանդաուի ներկայությամբ՝ երկուսն էլ կինոյի սիրահարներ։ Նշումներ, ուղղումներ, լարվածություն․ և վերջում՝ Սփրինգստինի գրկախառնությունը և համաձայնությունը՝ մեկնարկի ազդանշան։

Սփրինգստինի մասնակցությունը ֆիլմին միայն իր թույլտվությամբ չսահմանափակվեց։ Ի տարբերություն այլ երաժշտական լեգենդների, նա ակտիվորեն ներգրավվեց՝ այցելելով նկարահանման հրապարակ, կիսելով սենդվիչներ, հետևելով մանրամասներին։ Օդեսա Յանգը, ով խաղում է Սփրինգստինի սիրային հետաքրքրության դերը, հիացած էր՝ աշխատելով իր կուռքի հետ հենց Asbury Park-ի Stone Pony ակումբում։

Ջերեմի Ալեն Ուայթը՝ «Բոս»-ի կերպարում

Սփրինգստինի դերը ստանձնած Ջերեմի Ալեն Ուայթը կանգնած էր լուրջ փորձության առաջ․ նա պետք է ոչ միայն սովորեր կիթառ և Սփրինգստինի կոպիտ ձայնը, այլև մարմնավորեր կենդանի լեգենդին՝ երբեմն հենց նրա ներկայությամբ։ Ուայթը, «The Bear»-ի աստղը, ամիսներ շարունակ երաժշտական դասեր էր անցնում՝ կասկածելով իր կարողություններին։ Նա պատմում է, որ Սփրինգստինի կերպարը մարմնավորելու պատասխանատվությունը սկզբում իրեն կաթվածահար էր անում, մինչև որ սկսեց մոտենալ դերին որպես երիտասարդ երաժիշտի, ով փորձում է ստեղծել ալբոմ, գտնել ոգեշնչում, վերանայել ընտանիքի հարաբերությունները և պարզել՝ ինչ է սպասվում։

Սփրինգստինի ներկայությունը նկարահանման հրապարակում հանգիստ էր, բայց աջակցող․ նա հազվադեպ էր Ուայթին ուղղակի խորհուրդ տալիս, փոխարենը երեկոյան գրում էր՝ ընդգծելով փոքրիկ ժեստերը, պահերը, որոնք իրեն իսկական էին թվում։ Այդ շփումները երկու կողմի համար էլ հուզական ծանրություն ունեին՝ վերադառնալով անցյալի վերքերին։

Ուայթի խաղը արժանացել է քննադատական բարձր գնահատականի ու Օսկարի հավակնության։ Ֆիլմը, ինչպես «Նեբրասկա»-ն, ժամանակի վավերագրություն է՝ 1980-ականների սկիզբ, երբ երաժշտական աշխարհը անցնում էր թվային ձևաչափերի և MTV-ի դարաշրջան։ «Նեբրասկա»-ի կոպիտ ձայնը հակադրվում էր այդ ժամանակի փայլուն տեսքին։

Ժառանգություն ստուդիայից դուրս․ հյուրանոցային համարից մինչև ինդի ռոք

«Նեբրասկա»-ի ազդեցությունը դուրս է գալիս իր թողարկման սահմաններից։ Զեյնսը այն անվանում է ինդի ռոքի «մեծ պայթյուն», որը ոգեշնչել է DIY, տնային ձայնագրության սերունդներ՝ Pavement-ից մինչև Bon Iver։ Ալբոմի անկատարությունն ու անկեղծությունը արդիական են թվային կատարելության մոլուցքով ժամանակաշրջանում։ Զեյնսը նշում է, որ «Նեբրասկա»-ի անկեղծությունը՝ աշխարհին ներկայանալով անկատար, այժմ ավելի քան երբևէ կարևոր է։

Սփրինգստինի ժառանգությունը նշվում է նաև Asbury Park-ում՝ քաղաքում, որի մշակութային վերածնունդը մեծապես կապված է նրա անունին։ Asbury հյուրանոցում արդեն գործում է «The Boss Suite»-ը՝ Danny Clinch-ի լուսանկարներով և հատուկ մյուռալով։ Այցելուները կարող են վայելել Սփրինգստինի վինիլների հավաքածու, նրա սիրած PB&J սենդվիչը ու անվճար Tenth Avenue Freeze-Out կոկտեյլը Soundbooth բարում։ (People)

Այս համարը ոչ միայն երկրպագուների համար է, այլև քաղաքային մշակույթի վերածննդի խորհրդանիշ․ գները սկսվում են 295 դոլարից՝ առաջարկելով զբոսնել այն բուլվարով, որի մասին Սփրինգստինը երգել է։

Ռոքի կարևոր օրեր և անկատարության ուժը

Սփրինգստինի պատմությունը ռոքի պատմության մաս է․ 1980-ի հոկտեմբերի 3-ին նա ու E Street Band-ը մեկնարկեցին «The River Tour»-ը՝ Ann Arbor-ում։ Այս օրը նաև նշանավոր է այլ լեգենդների համար՝ Էլվիս Փրեսլիի առաջին ելույթը, Լինդսի Բաքինգհեմի և Սթիվի Ռեյ Վոնի ծննդյան օրերը։ (Rock929)

Ֆիլմը և հյուրանոցային համարը նշում են «Նեբրասկա»-ի ժառանգությունը, որի հիմնական ուղերձը կրկին արդիական է․ թվային կատարելության ու ֆիլտրների դարաշրջանում «Նեբրասկա»-ն հիշեցնում է, որ անկատարությունը կարող է լինել գեղեցիկ և մարդկային։

«Նեբրասկա»-ն ոչ միայն անցյալի ժառանգություն է, այլ կենդանի դաս՝ խոցելիության, իսկության ու սեփական թերությունները ընդունելու մասին։ Նոր ֆիլմը, հյուրանոցային համարը և մշակութային արձագանքները ընդգծում են պարզ ճշմարտություն․ երբեմն ամենաքաջ քայլն արվեստագետի համար հենց այն է, որ աշխարհին ներկայանա՝ անկեղծ, անկատար և իսկապես մարդկային։