2026 թվականի սկզբին արհեստական բանականության (ԱԲ) արագ զարգացումը շարունակում է վերաձևել համաշխարհային շուկաներն ու հասարակական արժեքները՝ դրսևորվելով ինչպես նոր ԱԲ գործիքների թողարկմանը հաջորդած շուկայական տեղաշարժերով, այնպես էլ Հարեդի ռաբբիների կողմից ԱԲ-ի՝ ավանդական ուսուցման վրա ունեցած ազդեցության դեմ նշանակալի հանրային ծոմապահությամբ։ Մինչ Amazon-ի և Google-ի նման տեխնոլոգիական հսկաները միլիարդներ են ներդնում ԱԲ ենթակառուցվածքների և զարգացման մեջ, ֆինանսական հատվածը զգում է անկայունություն, քանի որ ԱԲ-ով աշխատող նոր գործարար գործիքները մարտահրավեր են նետում ստեղծված ծրագրային ապահովման մատակարարներին՝ միաժամանակ հրահրելով ավելի խորը հասարակական մտորումներ մարդկային ջանքերի և հոգևոր աճի էության շուրջ։
Անցյալ ամիս Հարեդի ռաբբիները հայտարարեցին հանրային ծոմապահություն՝ խորը մտահոգություն հայտնելով ԱԲ-ի աճող ազդեցության վերաբերյալ հոգևոր կյանքի և ավանդական ուսուցման վրա։ Նրանց անհանգստությունը կենտրոնացած է այն գաղափարի շուրջ, որ ԱԲ-ն՝ գիտելիքները անմիջապես հասանելի դարձնելով, խաթարում է գիտական աշխատանքի սուրբ գործընթացը։ Այս դիրքորոշումը բխում է հրեական «ամեյլութ» (աշխատասիրություն/ջանասիրություն) արժեքից, որը մեկնաբանվում է որպես «Թորա ուսումնասիրելու ջանք»։ Նրանք պնդում են, որ ChatGPT-ի նման ԱԲ գործիքները, որոնք գիտելիքը զարգացող ձեռնարկից վերածում են սպառվող ապրանքի, հակասում են այս մոտեցմանը։
Միևնույն ժամանակ, Anthropic-ի Claude լեզվի մեծ մոդելի (ԼՄՄ) համար նախատեսված բիզնես գործիքների, մասնավորապես Claude Cowork-ի վերջին թողարկումը, զգալի շուկայական անկայունություն է առաջացրել։ Ծրագրակազմը որպես ծառայություն (ԾԾԾ) մատուցող մի շարք հարթակների, այդ թվում՝ Salesforce-ի, Intuit-ի և Atlassian-ի բաժնետոմսերը զգալի անկում են ապրել։ Amazon-ը, չնայած իր բաժնետոմսերի անկմանը 2025 թվականից ի վեր, շարունակում է մեծ ներդրումներ կատարել ԱԲ ենթակառուցվածքներում՝ 2026 թվականին պլանավորելով 200 միլիարդ դոլարի կապիտալ ծախսեր՝ հիմնականում տվյալների կենտրոնների համար։ Google-ը նույնպես շարունակում է իր ագրեսիվ առաջխաղացումը՝ Gemini 3-ով ցուցադրելով իր հանձնառությունը առաջադեմ ԼՄՄ հնարավորություններին և կատաղի մրցակցելով զարգացող ԱԲ էկոհամակարգում։

