Արագ Ընթերցում
- Amazon-ը կրճատեց 14,000 պաշտոնական աշխատատեղ, ինչը կազմում է սպիտակ օձիքավոր աշխատակազմի մոտ 4%-ը։
- Գլխավոր տնօրեն Էնդի Ջասին հայտարարեց, որ կրճատումները պայմանավորված էին մշակույթի փոփոխությամբ, ոչ թե ծախսերի կամ ԱԲ-ի պատճառով։
- Արագ աճը հանգեցրել է կառավարման շերտերի ավելացման, ինչը դանդաղեցրել է որոշումների կայացումը։
- Amazon-ի եկամուտները շարունակում են աճել․ երրորդ եռամսյակում շահույթը աճել է 38%-ով։
- Կրճատված աշխատողներին տրվում է 90 օր նոր ներքին աշխատանք գտնելու կամ փոխհատուցում ստանալու համար։
Amazon-ի կրճատումները․ մշակույթի փոփոխությունը առաջնային է, ոչ թե արհեստական բանականությունը
Հազարավոր աշխատողների համար Amazon-ի պաշտոնական կրճատումների լուրը հարվածի պես էր․ 14,000 պաշտոնական աշխատատեղ՝ ընկերության սպիտակ օձիքավոր աշխատողների մոտ 4%-ը, կրճատվեց՝ դառնալով Amazon-ի պատմության ամենախոշորներից մեկը։ Բայց այս անգամ պատճառը սովորական «բյուջետային խնայողություն» կամ «արհեստական բանականության ավտոմատացում» չէ։ Ընկերության գլխավոր տնօրեն Էնդի Ջասին մատնանշեց մի բան, որ գրեթե չի չափվում՝ մշակույթը։
Եռամսյակային հաշվետվության ժամանակ Ջասին պարզաբանեց․ «Մեր որոշումը ֆինանսական հաշվարկից չի բխում, և առայժմ դա նույնիսկ արհեստական բանականությամբ պայմանավորված չէ։ Դա մշակույթ է» (Entrepreneur)։
Ջասին ընդգծեց, որ Amazon-ի վերջին տարիների արագ աճը հանգեցրել է «շատ ավել շերտերի» կառավարման համակարգում, ինչն էլ դանդաղեցրել է որոշումների կայացումը և նորարարությունը։ «Որոշ դեպքերում, առանց գիտակցելու, դու կարող ես թուլացնել այն մարդկանց պատասխանատվությունը, ովքեր իրականում անում են գործը», — ասաց նա։ Ընկերության ղեկավարությունը այժմ նպատակ ունի գործել որպես «աշխարհի ամենամեծ ստարտափը»՝ այս մտածելակերպը հաճախ կրկնվում է ներքին հաղորդակցություններում։
Ավելի շարժուն, պատասխանատու մշակույթ․ արագության պահանջը
Amazon-ի պաշտոնական աշխատակազմը վեց տարում գրեթե կրկնապատկվել է՝ 2019-ի 798,000-ից հասնելով մոտ 1.5 միլիոնի 2025-ին (Axios)։ Այդ աճի հետևանքով կառավարման և միջին ղեկավարության շերտերը էապես ավելացել են։ Ջասիի լուծումը՝ նվազեցնել բյուրոկրատիան և ստեղծել ավելի շարժուն, պատասխանատու միջավայր, որտեղ աշխատողները ունենան անմիջական պատասխանատվություն, իսկ որոշումները կայացվեն արագ։
Այս մոտեցումը բնորոշ է նաև այլ տեխնոլոգիական հսկաներին։ Google-ը և Microsoft-ը ևս այս տարի կրճատել են միջին ղեկավարության շերտերը և հազարավոր աշխատատեղեր՝ նպատակ ունենալով մշակութային փոփոխություն։ Google-ը ապրիլին կրճատեց հարյուրավոր աշխատողներ Chrome և Pixel բաժիններում, իսկ Microsoft-ը մայիս-հուլիս ամիսներին՝ շուրջ 15,000 (PCMag)։
Amazon-ի մարդկային ռեսուրսների ղեկավար Բեթ Գալետին իր ընկերության ներսում տարածած նամակում նույնպես շեշտել է «ճիշտ կառուցվածքի» կարևորությունը՝ արագության և պատասխանատվության համար։ Նա նշել է՝ «Վստահ ենք, որ պետք է գործենք ավելի նիհար կազմակերպվածությամբ, քիչ շերտերով և ավելի մեծ պատասխանատվությամբ, որպեսզի արագորեն արձագանքենք մեր հաճախորդներին և բիզնեսին»։
Գալետին նաև անդրադարձել է արհեստական բանականության հեղափոխական ազդեցությանը՝ համարելով այն «ինտերնետից հետո ամենահեղափոխական տեխնոլոգիան»։ Ընկերությունը, ըստ նրա, պետք է լինի ամենաարագը այս փոփոխվող դարաշրջանում, սակայն հենց կրճատումները արհեստական բանականության պատճառով չեն իրականացվել։
Կրճատումներ աճի ժամանակ․ հակասություն
Amazon-ի երրորդ եռամսյակի ֆինանսական ցուցանիշները խոսում են հաջողության մասին․ վաճառքները գերազանցել են 180 միլիարդ դոլարը, շահույթը աճել է 38%-ով՝ հասնելով 21.2 միլիարդի։ Ընկերության բաժնետոմսերը աճել են ավելի քան 11%։ Սովորաբար նման մասշտաբային կրճատումները կապված են ֆինանսական ճգնաժամի հետ, ոչ թե հաջողության շրջանի։
Այս հակասությունը նկատելի է թե՛ աշխատողների, թե՛ ոլորտի մասնագետների համար։ Սոցցանցերում կրճատված Amazon-ի աշխատողները կիսվում են իրենց փորձով․ «Տարիներ շարունակ սրտանց նվիրվել եմ ընկերությանը և մարդկանց, և հիմա անիրական է, որ այս գլուխը փակված է», — գրել է Prime Video-ի և Amazon MGM Studios-ի ավագ հավաքագրողը LinkedIn-ում (PCMag)։
Ջասիի ուղերձը, սակայն, հստակ է․ կրճատումները մշակույթի վերակազմակերպման նպատակ ունեն, ոչ թե ճգնաժամի արձագանք են։ Ընկերությունը ցանկանում է «նորարարել և արագ շարժվել», ինչի համար պետք է ազատվեն այն ամենից, ինչ դանդաղեցնում է գործընթացները—even եթե դա նշանակում է հրաժարվել հազարավոր աշխատողներից, ովքեր մասնակցել են Amazon-ի աճին։
Տեխնոլոգիական կրճատումների մեծ պատկերը․ արդյոք ԱԲ-ն է պատճառը?
Շատերի համար ԱԲ-ի պատճառով աշխատատեղերի կորստի վախը իրական է։ Բայց վերջին կրճատումները ցույց են տալիս, որ պատկերը ավելի բարդ է։ Challenger, Gray & Christmas-ի հաշվետվության համաձայն, 2025-ին ԱԲ-ն չի մտնում կրճատումների առաջատար պատճառների շարքում։ Դրանք են՝ դաշնային կառավարության կրճատումները, շուկայի պայմանները և ընկերությունների փակումը (Axios)։
Այնուամենայնիվ, Ջասին նախազգուշացրել է, որ ԱԲ-ն ապագայում կփոխի Amazon-ի աշխատուժի կառուցվածքը, հատկապես, երբ ընկերությունը զարգացնում է ավտոմատացումը՝ սպասարկման և ապրանքային բովանդակության ոլորտներում։ Amazon-ն արդեն ԱԲ-ն ինտեգրել է հաճախորդների սպասարկման համակարգերում և ապրանքային էջերի ստեղծման մեջ, և սպասվում է, որ ապագայում կրճատումները շարունակվելու են։
Սակայն, այս փուլում, կրճատումները ԱԲ-ի անմիջական ազդեցության արդյունք չեն։ Դրանք ավելի լայն շտկում են տեխնոլոգիական ոլորտում, որը պանդեմիայի ժամանակ կտրուկ աճել էր, իսկ այժմ փորձում է հարմարվել նոր իրավիճակին՝ դանդաղեցման, մրցակցության և կազմակերպչական ճկունության պահանջներին։
«Ես կասկածում եմ, որ կարելի է գլոբալ միտում եզրակացնել միայն կրճատումների վերնագրերից», — ասել է Էռնի Թեդեսչին, Սպիտակ տան տնտեսական հարցերի խորհրդի նախկին գլխավոր տնտեսագետը Axios-ին։ ԱՄՆ աշխատանքի շուկայում կրճատումները մշտական շարժ են, և պատճառները հաճախ միանշանակ չեն։
Ինչ է սպասվում Amazon-ի աշխատուժին?
Կրճատված աշխատողների համար Amazon-ը տրամադրում է անցումային ժամանակաշրջան՝ 90 օր նոր ներքին աշխատանք գտնելու համար, իսկ եթե դա հնարավոր չէ, ապա տրամադրվում է փոխհատուցում, աշխատատեղերի որոնման աջակցություն և առողջապահական ապահովագրություն։ Ընկերության հաղորդակցությունը թե՛ ուղղակի է, թե՛ ընդգծում է արդյունավետության և մարդկային մոտեցման միջև հակասությունը․ ինչպես կարող է գլոբալ հսկան լինել շարժուն՝ չկորցնելով այն մարդկային կապը, որ նրա մշակույթի հիմքն է։
Amazon-ը միայնակ չէ այս հարցում։ ԱԲ-ի տարածման և շուկաների արագ փոփոխման պայմաններում տեխնոլոգիական առաջընթացը և կազմակերպչական ամբողջականությունը հավասարակշռելու խնդիրը շարունակ աճելու է։ Այս պահին Ջասիի ընտրությունը մշակույթն է՝ ընտրություն, որ կարող է փոխել ոչ միայն Amazon-ը, այլև տեխնոլոգիական ոլորտի աշխատուժի կառավարման մոտեցումները։
Amazon-ի վերջին կրճատումները վկայում են, որ տեխնոլոգիական հսկաները վերաիմաստավորում են կազմակերպչական առողջությունը․ արագությունը և մշակութային համապատասխանությունը այժմ նույնքան կարևոր են, որքան ծախսերի օպտիմալացումը կամ ավտոմատացումը։ Ընկերության այս քայլը, երբ շահույթը ռեկորդային է, ցույց է տալիս ղեկավարության նոր մոտեցումը, սակայն սա նաև բարդ հարցեր է առաջացնում՝ արդյոք մարդկային գործոնը չի զոհաբերվում արդյունավետության և արագության փնտրտուքի համար։