Արիզոնայում ջրհեղեղի հետևանքով զոհվել է չորս մարդ․ համայնքները պայքարում են արտակարգ իրավիճակում

Արիզոնայում ավերիչ ջրհեղեղը խլել է չորս կյանք

Սեպտեմբերի 26-ի երեկոյան Արիզոնան կանգնեց աղետալի իրավիճակի առաջ, որը տեղացիները անվանում են «անհավատալի»։ Հորդառատ անձրևները հեղեղեցին նահանգը, գետերը և առվակները վարարեցին, իսկ խաղաղ փողոցները վերածվեցին վտանգավոր ջրուղիների։ Շաբաթ առավոտյան արդեն արձանագրված էր չորս զոհ, իսկ մի քանի բնակչի ճակատագիրը դեռևս անհայտ էր, քանի որ փրկարարական ջոկատները շարունակում էին որոնումները՝ ցեխի ու ավերակների մեջ։

Ամենաշատը տուժեց Գլոուբ քաղաքը՝ Արիզոնայի պատմական հանքարդյունաբերական համայնքը, որը գտնվում է Ֆենիքսից մոտ 142 կիլոմետր արևելք։ Գլոուբում երեք մարդ մահացել է՝ ջրհեղեղի հոսքը տարածվել է ամբողջ տարածքով։ Գիլա շրջանի արտակարգ իրավիճակների կառավարման ղեկավար Կարլ Մելֆորդը հաստատել է, որ երկու զոհ գտնվել է ավտոմեքենայում, իսկ մեկ ուրիշը՝ ջրերում։ Զոհվածների ինքնությունը դեռ չի հրապարակվել, և որոնողական աշխատանքները շարունակվում են անհետ կորածների համար։

Ավելի արևմուտք՝ Սքոթսդեյլում, ևս մեկ ողբերգական դեպք է տեղի ունեցել։ Արշավորդները հայտնաբերել են ավտոմեքենա, որը մասամբ ջրի մեջ էր՝ մոտ ութ մետր խորությամբ արագահոս ջրերում։ Երբ ջրերը մի փոքր նահանջել են գիշերվա ընթացքում, փրկարարները գտել են չորրորդ զոհին՝ պատված մի անցուղու կամրջի տակ։ Սքոթսդեյլի հրշեջ ծառայությունը նշել է, որ ավտոմեքենան դատարկ էր հայտնաբերման պահին, ինչն ավելի մեծացրել է անհետ կորածների մասին մտահոգությունները։

Արտակարգ իրավիճակի արձագանքն ու համայնքային հետևանքները

Արիզոնայի նահանգապետ Քեթի Հոբսն անմիջապես արձագանքել է՝ հայտարարելով արտակարգ դրություն Գիլա շրջանում և տրամադրելով $200,000 նահանգային ռեսուրսներ՝ փրկարարական ու վերականգնողական գործողությունների համար։ Իր հայտարարությունում Հոբսն ընդգծել է․ «Ես խորապես ցավում եմ Գիլա շրջանի ավերածությունների համար, իմ մտքերը զոհվածների ընտանիքների ու տուժած բնակիչների հետ են»։ Նա խոստացել է շարունակական աջակցություն, ընդգծելով, որ աշխատանքները կշարունակվեն անընդմեջ, որպեսզի համայնքները վերականգնվեն։

Գիլա շրջանի Հանրային առողջապահության և համայնքային ծառայությունները շտապ կոչ են արել բնակիչներին՝ խուսափել ջրհեղեղից տուժած տարածքներից և հետևել տարհանման հրահանգներին։ Ծառայությունը նշել է, որ հորդառատ անձրևները վարարել են Գլոուբը, Մայամին, Քլեյպուլը և Սան Կառլոսը՝ առաջացնելով լայնածավալ ջրհեղեղներ։

Անվտանգության մեկ այլ լուրջ խնդիր է առաջացրել տեղական գազաբալոնների դիստրիբյուտորի մոտավորապես 1,000 բալոնների տարածվելը ողջ քաղաքով։ Դրանք ջրհեղեղի հոսանքով սփռվել են Գլոուբի կենտրոնում՝ ստեղծելով վտանգավոր իրավիճակ։ Բարեբախտաբար, ինչպես նշել է Մելֆորդը, «ոչ մի բալոն չի պայթել», սակայն հատուկ խմբեր աշխատում են ռիսկերը նվազեցնելու համար։ ԱՄՆ 60 մայրուղու որոշ հատվածներ շարունակում են փակ մնալ՝ ջրհեղեղի հասցրած վնասների պատճառով։

Անորոշություն, քաոս և համայնքի համախմբում

«CBS News»-ի և «ABC News»-ի հրապարակած լուսանկարներն ու տեսանյութերը ներկայացնում են իրականությունը․ ավտոմեքենաներ ջրի տակ, փողոցներ՝ գետերի նման, բնակիչներ՝ տանիքներին՝ փրկության սպասելով։ Ջրհեղեղը հարվածել է արագ և անսպասելի, ստիպելով շատերին լքել իրենց տները և ապաստան գտնել։

Գլոուբի քաղաքապետ Ալ Գամերոսը համայնքին տեղեկություններ է փոխանցել Facebook-ով՝ ջրհեղեղը նկարագրելով որպես «անհավատալի, ավերիչ» դեպք։ Նա հայտնել է, որ Հայ Դեզերտ և Լի Կորնեգեյ համայնքային կենտրոններում բացվել են Կարմիր Խաչի ապաստարաններ։ «Մեր առաջնային խնդիրն է որոնողափրկարարական աշխատանքները», — ասել է Գամերոսը՝ ընդգծելով իրավիճակի լրջությունը։

Տեղական պաշտոնյաներն ու կամավորները ակտիվորեն ներգրավված են, սակայն իշխանությունները հորդորում են բնակիչներին չներգրավվել ջրհեղեղի գոտում՝ փրկարարական խմբերի աշխատանքը չխանգարելու համար։ Մելֆորդը կոչ է արել քաղաքացիներին օգնել հարևաններին, բայց չմտնել վտանգավոր տարածքներ։

Երկարաժամկետ մարտահրավերներ և վտանգներ

ԱՄՆ Ազգային օդերևութաբանական ծառայության ջրհեղեղի նախազգուշացումը դեռ ուժի մեջ է, իսկ տարածաշրջանը շարունակում է մնալ անորոշության մեջ։ Արիզոնայի տրանսպորտի վարչությունը սկսել է կամուրջների և ենթակառուցվածքի վնասների գնահատումը, ինչը շաբաթներ կպահանջի։ Գլոուբի կենտրոնում բազմաթիվ շենքեր վնասվել են, և իշխանությունները պահպանում են տարածքի փակ վիճակը՝ մինչև անվտանգությունը հաստատվի։

Գլոուբը նախկինում ևս բախվել է ջրհեղեղի՝ 2021 թվականին, սակայն, ինչպես նշել է Մելֆորդը, «այս անգամ անձրևը շատ կարճ ժամանակում հսկայական քանակությամբ էր»։ Այս ջրհեղեղի մասշտաբն ու արագությունը խոր հետքեր են թողել՝ թե՛ նյութական, թե՛ հոգեբանական։

Կարմիր Խաչը և տեղական կազմակերպությունները շարունակում են աջակցել տարհանվածներին, սակայն վերականգնման ճանապարհը երկար ու դժվար կլինի։ Գազաբալոնների տարածվածությունը և ենթակառուցվածքների վնասները շարունակում են վտանգ ներկայացնել։

Մինչ պաշտոնյաները կոչ են անում համբերություն և զգուշություն, Արիզոնայի համայնքների տոկունությունն ու համախմբվածությունը ակնհայտ է։ Կամավորները, փրկարարները և բնակիչները միասին պայքարում են՝ վերականգնելու անվտանգությունն ու հույսը աղետի հետևանքներից։

Արիզոնայի բնությունը միշտ պահանջել է զգուշություն, սակայն այս ջրհեղեղը փորձության ենթարկեց համայնքների տոկունությունն ու արտակարգ իրավիճակների պատրաստվածությունը։ Իշխանությունների արագ արձագանքն ու բնակիչների համախմբվածությունը ցույց են տալիս՝ բնության աննախատեսելիության վտանգը հնարավոր է հաղթահարել միայն միասին գործելով։