Չինաստանը դադարեցրել է BHP-ի երկաթի հանքաքարի մատակարարումները գների վեճի պատճառով

Չինաստանի երկաթի հանքաքարի արգելքը ցնցեց համաշխարհային շուկաները

Հումքային շուկայի միջազգային ոլորտում իսկական ալեկոծություն է առաջացել Չինաստանի կողմից՝ երկրի պետական կառավարչական մետաղական հանքանյութի գնորդը հրահանգել է խոշոր պողպատաձուլողներին և առևտրականներին դադարեցնել BHP Group ընկերության երկաթի հանքաքարի նոր մատակարարումների գնումները։ Այս աննախադեպ քայլը, որը հաստատել են ոլորտին մոտ կանգնած աղբյուրները, տեղի է ունենում գների շուրջ շարունակվող վեճի ամենակրիտիկական պահին՝ հանքարդյունաբերական հսկայի և իր ամենակարևոր հաճախորդի միջև։

Պեկինը խստացնում է վերահսկողությունը հումքային բանակցությունների վրա

Այս իրադարձությունների կենտրոնում է գտնվում Չինաստանի հանքային ռեսուրսների խմբի ընկերությունը («China Mineral Resources Group Co.»), որը ստեղծվել է Պեկինի կողմից՝ երկրի դիրքերը հզորացնելու նպատակով երկաթի հանքաքարի համաշխարհային առևտրում։ Ինչպես նշում են աղբյուրները, այս խումբը հանձնարարել է ներքին գնորդներին ժամանակավորապես դադարեցնել BHP-ից դոլարային արժույթով գնվող ծովային բեռների գնումները՝ նշանավորելով գների մեխանիզմների ու պայմանագրային հարցերի շուրջ վեճի լուրջ սրման փուլ։ Թեև որոշումն անվանվում է ժամանակավոր, այն անմիջապես արձագանք գտավ Ավստրալիայի հանքարդյունաբերության և Չինաստանի հսկայական պողպատաձուլական ոլորտի փոխկապակցված մատակարարման շղթաներում։

Գների վեճի խորացումը․ պատճառներն ու հետևանքները

Տարիներ շարունակ BHP-ն Չինաստանի համար եղել է երկաթի հանքաքարի հիմնական մատակարարը՝ աջակցելով երկրի արագ շինարարական ու արդյունաբերական աճին։ Սակայն տարիների ընթացքում լարվածություն է կուտակվել․ չինացի գնորդները գնալով ավելի բացահայտ դժգոհում էին խոշոր մատակարարների՝ այդ թվում BHP-ի, գների ոչ թափանցիկ և անկայուն քաղաքականությունից։ Ինչպես հաղորդում է Bloomberg-ը, այս անգամ վեճը ծագել է հիմնականում գնագոյացման բանաձևերի և պայմանագրային բանակցությունների շուրջ՝ պայմանավորված միջազգային առևտրի փոփոխվող դինամիկայով։

Չինաստանի պողպատագործները, որոնք գլոբալ տնտեսական անորոշության պայմաններում բախվում են շահույթի նվազման, ավելի ու ավելի պահանջկոտ են դառնում գների կանխատեսելիության ու թափանցիկության հարցում։ Նախորդ տարի ստեղծված «Չինաստանի հանքային ռեսուրսների խումբը» հստակ ազդանշան էր, որ Պեկինը պատրաստվում է համախմբել իր գնողական ուժը և ձգտում է առավել բարենպաստ պայմանների։ BHP-ի մատակարարումների վրա դրված արգելքը, թեկուզ ժամանակավոր, զգալիորեն մեծացնում է վեճի լարվածությունը՝ սպառնալով խաթարել երկաթի հանքաքարի շուկայի նուրբ հավասարակշռությունը։

Համաշխարհային ազդեցությունը․ Ավստրալիայի ու Չինաստանի փոխկապակցվածությունը

Չինաստանի այս քայլի ազդեցությունը զգացվում է ոչ միայն բանակցային սեղանին։ Երկաթի հանքաքարը միայն հումք չէ․ այն Ավստրալիայի արտահանման հիմնական շարժիչն է և Չինաստանի շինարարության ու արտադրության առանցքային բաղադրիչը։ BHP-ի՝ որպես աշխարհի ամենախոշոր հանքարդյունաբերողներից մեկի, մատակարարումների երկարատև խափանումը կարող է շղթայական հետևանքներ ունենալ մատակարարման, գների և նույնիսկ Պեկինի ու Կանբերայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների վրա։

Մասնագետները նշում են, որ թեև այս արգելքը ներկայումս ժամանակավոր է, այն անմիջապես անորոշություն է առաջացնում շուկայում։ Չինացի առևտրականները կարող են փորձել այլ մատակարարներ գտնել, ինչը կարող է բարձրացնել գները այլ շուկաներում և փոխել գոյություն ունեցող առևտրային ուղիները։ BHP-ի համար սա նշանակում է հնարավոր վաճառքների կորուստ և բանակցային դիրքերի թուլացում՝ հատկապես հաշվի առնելով մրցակիցների ակտիվությունը։

Կուլիսներում․ ռազմավարական հաշվարկներ և ապագա ռիսկեր

Ոլորտի որոշ վերլուծաբաններ կարծում են, որ Չինաստանի այս որոշումը մաս է կազմում հումքային մատակարարումների նկատմամբ վերահսկողության ամրապնդման լայն ռազմավարությանը։ Գնողական ուժը ցուցադրելով՝ Պեկինը հավանաբար փորձում է զիջումներ կորզել համաշխարհային հանքարդյունաբերողներից՝ ոչ միայն գնի, այլև պայմանագրային ճկունության և մատակարարման ժամանակացույցերի հարցում։ Միաժամանակ, քայլը ընդգծում է Ավստրալիայի և իր խոշորագույն առևտրային գործընկեր Չինաստանի աճող փոխկախվածությունը՝ քաղաքական լարվածության ֆոնին։

Առայժմ կողմերը կարծես պահպանել են լռությունը։ BHP-ն չի արձագանքել պաշտոնապես, իսկ Չինաստանի պողպատագործները սպասում են իշխանությունների հետագա ցուցումներին։ Այնուամենայնիվ, ենթադրվում է, որ կուլիսներում արդեն ընթանում են բանակցություններ, քանի որ երկարատև հակամարտությունը կվնասի երկու կողմին էլ։

Ի՞նչ է սպասվում երկաթի հանքաքարի շուկայում

BHP-Չինաստան հարաբերությունների ապագան դեռևս անորոշ է։ Եթե վեճը լուծվի արագ, այն կարող է դաս լինել՝ ցույց տալով մեկ մատակարարից կամ գնորդից կախվածության ռիսկերը։ Բայց եթե վեճը երկարաձգվի, դա կարող է էապես փոխել համաշխարհային առևտրի հոսքերը՝ ձևավորելով նոր դաշինքներ ու գնագոյացման մեխանիզմներ։

Մինչ այդ, շուկայի մասնակիցները ուշադիր հետևում են զարգացումներին, քանի որ անգամ ժամանակավոր խափանումը համաշխարհային խոշորագույն երկաթի հանքաքարի հարաբերություններում կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ։ BHP-ի և չինական իշխանությունների հետագա քայլերը մեծ հետաքրքրություն կառաջացնեն ոչ միայն առևտրականների ու արտադրողների, այլև տնտեսագետների ու քաղաքական գործիչների համար։

Չինաստանի կողմից BHP-ի նոր մատակարարումների դադարեցումը միայն գների վեճի տակտիկական քայլ չէ, այլ հումքային համաշխարհային քաղաքականության նոր փուլ։ Պեկինը ցուցադրում է իր շուկայական ուժը, իսկ BHP-ն փորձում է պաշտպանել իր դիրքերը՝ նախանշելով այն ուղին, որով հումքային հսկաներն ու խոշոր գնորդները կկառավարեն փոխկապակցված, փոփոխական միջազգային առևտրի աշխարհը։