«Fortnite»-ը վերադառնում է Apple-ի App Store՝ հաղթելով դատական պայքարում

«Fortnite»-ի վերադարձը App Store․ իրավական հաղթանակ

Հինգ տարվա բացակայությունից հետո «Fortnite»-ը՝ Epic Games-ի կողմից ստեղծված հայտնի խաղը, կրկին հասանելի է ԱՄՆ-ի Apple-ի App Store-ում։ Սա կարևոր իրավական հաղթանակ է Epic Games-ի համար, որը երկարատև վեճում էր Apple-ի հետ՝ կապված ներծրագրային վճարումների քաղաքականության և App Store-ի վճարների հետ։ Խաղը հեռացվել էր App Store-ից 2020 թվականին, երբ Epic-ը ներմուծեց վճարային համակարգ, որը շրջանցում էր Apple-ի միջնորդավճարների կառուցվածքը՝ առաջացնելով հակամենաշնորհային խախտումների մեղադրանքներ։

Վեճի սկզբնապատճառները

«Fortnite»-ի հեռացումը App Store-ից 2020 թվականին կապված էր Epic Games-ի կողմից ներմուծված վճարային համակարգի հետ, որը շրջանցում էր Apple-ի ներծրագրային վճարումների մեխանիզմը։ Այս քայլը առաջացրեց Apple-ի արձագանքը՝ խաղի հեռացում և Epic-ի ծրագրավորողի հաշվի արգելում։ Հետագա իրավական վեճը կենտրոնացավ այն հարցի շուրջ, թե արդյոք Apple-ի քաղաքականությունը խախտում էր հակամենաշնորհային օրենքները՝ սահմանափակելով մրցակցությունը և բարձր վճարներ գանձելով ծրագրավորողներից։

Դատական որոշումներ և դրանց ազդեցությունը

ԱՄՆ-ի շրջանային դատավոր Յվոն Գոնսալես Ռոջերսը վերջերս կարևոր որոշում կայացրեց՝ հայտարարելով, որ Apple-ը չի կարող արգելել ծրագրավորողներին ներառել հղումներ կամ կոճակներ, որոնք ուղղորդում են օգտատերերին արտաքին վճարային հարթակներ։ Դատավորը նաև որոշեց, որ Apple-ը չի կարող միջնորդավճար գանձել արտաքին վճարումների համար։ Այս որոշումը հանգեցրեց Apple-ի կողմից App Store-ի ուղեցույցների թարմացման, թեև ընկերությունը պատրաստվում է բողոքարկել որոշումը։

Որոշումը լայն ազդեցություն ունի ծրագրավորողների և սպառողների համար՝ բացելով դուռը ներծրագրային վճարումների ոլորտում ավելի մեծ մրցակցության համար։ Spotify-ի և Amazon-ի նման խոշոր ծրագրավորողները արդեն թարմացրել են իրենց հավելվածները՝ ներառելով արտաքին վճարումների հղումներ, ինչը կարող է ձևափոխել ծրագրային տնտեսությունը։

«Fortnite»-ի վերաառաջարկման գործընթացը

Epic Games-ը ստիպված էր վերաառաջարկել «Fortnite»-ը Apple-ի հաստատման համար՝ համաձայն նոր ուղեցույցների։ Apple-ի App Review գործընթացը, որը ներառում է հավելվածների ստուգում, սկզբնական շրջանում ուշացրեց խաղի վերադարձը։ Հետո, երբ Epic-ը դատական հայց ներկայացրեց, դատավորը Apple-ին պարտադրեց կամ հաստատել հավելվածը, կամ տրամադրել իրավական հիմք դրա ուշացման համար։ Այս հրահանգից հետո «Fortnite»-ը վերջապես վերականգնվեց App Store-ում՝ նշելով Epic Games-ի հաղթանակը։

Ազդեցությունը Apple-ի և Epic Games-ի վրա

Epic Games-ի համար այս իրավական հաղթանակը ծանր գին ունի։ «Fortnite»-ը, որը մի ժամանակ իր գագաթնակետին էր, այժմ դժվարություններ ունի իր խաղացողների բազան պահպանելու հարցում։ Վերլուծաբանները նշում են, որ խաղի վերադարձը կարող է ուշացած լինել իր նախկին փառքը վերականգնելու համար։ Միևնույն ժամանակ, Apple-ը կանգնած է App Store-ի պրակտիկաների վերաբերյալ աճող քննադատության առջև, ինչը նրա համար կարևոր եկամտի աղբյուր է։ Apple-ը 2023 թվականի առաջին եռամսյակում հայտարարել է մոտ $27 միլիարդ ծառայությունների եկամուտ, ընդգծելով App Store-ի վճարների կարևորությունը։

Վերլուծաբանները կարծում են, որ այս որոշումը կարող է ճանապարհ բացել Spotify-ի և Netflix-ի նման բաժանորդային հավելվածների համար՝ վերականգնելու իրենց շահույթը և անկախ ստուդիաների համար՝ մոնետիզացնելու իրենց առաջարկները՝ առանց Apple-ի միջնորդավճարների։ Այս փոփոխությունը կարող է երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ հավելվածային տնտեսության և Apple-ի բիզնես մոդելի վրա։

Գլոբալ և եվրոպական տեսանկյուններ

«Fortnite»-ի վերադարձը App Store ԱՄՆ-ում հաջորդում է դրա հասանելիությանը Եվրոպայում՝ երրորդ կողմի հավելվածների խանութների միջոցով՝ համաձայն Դիջիթալ շուկաների ակտի։ Օրենսդրությունը, որը նպատակ ունի ավելացնել մրցակցությունը թվային շուկաներում, հնարավորություն է տվել Epic Games-ին առաջարկել «Fortnite»-ը iPhone-ներում ԵՄ-ում։ Սակայն Apple-ը սկզբում փորձել է դադարեցնել Epic-ի եվրոպական ծրագրավորողի հաշիվը, բայց հետագայում հրաժարվել է։

Հայաստանի և Եվրոպայի լսարանի համար այս իրավական պայքարը ընդգծում է ծրագրավորողների և սպառողների համար ավելի լայն հետևանքները։ Գործը նպաստել է թվային իրավունքների, մրցակցության և արդար բիզնես պրակտիկաների շուրջ քննարկումների, որոնք գլոբալ նշանակություն ունեն։

«Fortnite»-ի վերադարձը App Store նշանավորում է նոր փուլ հավելվածային տնտեսության և ծրագրավորողների իրավունքների շուրջ քննարկումներում։ Մինչ Apple-ը բողոքարկում է որոշումը, գործը շարունակելու է ձևավորել թվային շուկաների և մրցակցության ապագան։

Աղբյուր՝ Cnbc, Japannews, Livemint