Համաշխարհային ինտերնետային խափանում․ Amazon Web Services-ի անջատումը հարվածեց հայտնի կայքերին ու ծառայություններին

Amazon Web Services-ի խափանումը համաշխարհային խանգարում է առաջացնում

Երկուշաբթի առավոտյան միլիոնավոր մարդիկ արթնացան՝ հայտնաբերելով, որ աշխարհի ամենահայտնի կայքերն ու հավելվածները հանկարծ անհասանելի են դարձել։ Այս խափանման կենտրոնում էր Amazon Web Services-ը (AWS)՝ ամպային համակարգիչների հսկան, որը սպասարկում է ինտերնետի մեծ մասը։ Խափանումը տարածվեց տարբեր մայրցամաքներում՝ ազդելով ոչ միայն ժամանցի և գնումների, այլ նաև ֆինանսական ծառայությունների և անգամ հիվանդանոցային պրոցեդուրաների վրա՝ բացահայտելով թվային ենթակառուցվածքների փոխկախվածությունը և խոցելիությունը։

Ինչ է տեղի ունեցել և ով է տուժել?

AWS-ը առաջինը հայտնեց «բարձրացված սխալի տոկոսադրույքների և ուշացումների» մասին վաղ առավոտյան, իսկ խնդիրը կենտրոնացված էր DynamoDB ծառայության վրա՝ ԱՄՆ-ի Վիրջինիա նահանգի US-EAST-1 տարածաշրջանում։ DownDetector-ի տվյալներով, խափանման հետևանքները արագ տարածվեցին․ Amazon-ի հիմնական կայքը, Snapchat, Facebook և Reddit-ը լուրջ խնդիրներ ունեցան։ Խաղային հարթակները՝ Fortnite, Roblox և Clash of Clans, մեծ թվով օգտագործողներ չկարողացան մուտք գործել։ Վիդեո-հոսքային ծառայություններն, օրինակ՝ Hulu և Disney+, նույնպես դադարեցին աշխատել։

Խափանումը զգացին ոչ միայն սոցիալական ցանցերը։ ԱՄՆ-ում Delta և United Airlines-ի կայքերը նույնպես խնդիրներ ունեցան, թեև թռիչքները չեղարկվեցին։ AT&T հեռահաղորդակցական ընկերությունը, Microsoft365, Duolingo, Hinge, Ring, Zoom և Slack-ը նույնպես արձանագրեցին կապի խափանումներ։ Եվրոպայում՝ Միացյալ Թագավորության խոշոր բանկերը՝ Lloyds, Halifax, Bank of Scotland, դժվարությամբ էին հասանելի դարձնում իրենց օնլայն ծառայությունները, հաճախորդները ստանում էին սխալի հաղորդագրություններ։ Նույնիսկ պետական ծառայությունները՝ HMRC հարկային մարմինը և Gov.uk կայքը, անջատվեցին։

Տուժած ծառայությունների ցանկը տպավորիչ էր՝ Venmo, Coinbase, Signal, Canva, Tidal, PokemonGo, Strava, WhatsApp և այլք։ Խափանումը այնքան լայնածավալ էր, որ ԱՄՆ-ում հազարավոր օգտվողների համար Lyft-ի հավելվածը նույնպես դադարեց գործել, իսկ Եվրոպայում՝ բազմաթիվ բջջային օպերատորների մոտ խնդիրներ առաջացան։

Խափանման տեխնիկական պատճառներն ու արձագանքը

Ի՞նչ տեղի ունեցավ իրականում։ Amazon-ի ինժեներները հայտնաբերեցին, որ խնդիրն առաջացել է DNS (դոմենային անվան համակարգ) սխալի պատճառով, որն ազդել է DynamoDB API-ի վերջնակետի վրա Վիրջինիայում։ DNS-ը գործում է որպես ինտերնետի «հեռախոսային գրքույկ»՝ վերածելով կայքերի անունները IP հասցեների։ Երբ այս համակարգը խափանվում է, AWS-ին ապավինող ծառայությունները դադարում են աշխատել՝ օգտագործողներին թողնելով սխալի հաղորդագրությունների առաջ։

Amazon-ը արագ արձագանքեց։ «Մենք շարունակում ենք աշխատել ամբողջական լուծման ուղղությամբ և կտրամադրենք նոր տեղեկություններ, երբ ունենանք»,— նշված էր AWS-ի հայտարարության մեջ, վստահեցնելով, որ հիմնական DNS խնդիրը արդեն «լիովին լուծվել է»։ Այնուամենայնիվ, որոշ հարցումներ դեռևս սահմանափակվում էին՝ ինժեներները աշխատում էին կուտակված խնդիրների լուծման վրա, հատկապես Cloudtrail և Lambda ծառայությունների պարագայում։

Խափանման մասշտաբը ևս մեկ անգամ ընդգծեց AWS-ի առանցքային դերը թվային աշխարհում։ Google-ի և Microsoft-ի հետ մրցակցող AWS-ը ապահովում է բազմաթիվ ծառայությունների հիմքը․ երբ այն խափանվում է, ամբողջ ինտերնետը զգում է հետևանքները։ Այս խափանումը համարվել է ամենախոշորը նախորդ CrowdStrike-ի սխալից հետո, որը պարալիզացրել էր հիվանդանոցներ, բանկեր և օդանավակայաններ (DW)։

Կենսական հետևանքներ՝ ինտերնետից դուրս

Թեև լրատվամիջոցները հիմնականում կենտրոնացել էին թվային հարթակների վրա, խափանման ազդեցությունը զգացվեց նաև անսպասելի վայրերում։ Մասաչուսեթսի Concord քաղաքում Emerson Hospital-ում էլեկտրաէներգիայի առանձին խափանումը ստիպեց վերանայել պլանային վիրահատությունները։ Emerson Health-ի նախագահ Քրիստին Շուստերը հայտնեց, որ պահուստային գեներատորները անմիջապես ակտիվացվել են, բայց զգուշությամբ բոլոր պլանային վիրահատությունները հետաձգվել են։ Հիվանդներից Լարի Բեքը, ով այդ օրը եկել էր վիրահատության, պետք է վերադառնար տուն։ «Կցանկանայի ավելի մանրամասն տեղեկություններ ստանալ, թե ինչ տեղի ունեցավ»,— ասաց նա։

Վարչական աշխատակիցները գովեցին համայնքային էլեկտրական ծառայության և հրշեջ ծառայության աշխատակիցներին արագ արձագանքի համար՝ ընդգծելով ճգնաժամային իրավիճակներում պատրաստվածության կարևորությունը։ Հոկտեմբերի 8-ին բոլոր հետաձգված վիրահատությունները կրկին պլանավորվել էին, սակայն դեպքը ցույց տվեց, որ նույնիսկ կարճատև խափանումները կարող են խախտել մարդկանց կյանքը և պահանջել արագ հարմարվողականություն։

Ինչու է ամպային խափանումը այդքան կարևոր?

Հեշտ է մոռանալ այն անտեսանելի կառուցվածքը, որը ապահովում է մեր ամենօրյա թվային կյանքը։ AWS-ը, ինչպես մյուս ամպային ծառայությունները, ապահովում է բանկային, ժամանցային և այլ ոլորտների աշխատանքի հիմքը։ Երբ DNS խնդիրները անջատում են այս ծառայությունները, հետևանքները շղթայական են՝ բիզնեսները կորցնում են գործիքները, ֆինանսական գործարքները ուշանում են, հաղորդակցությունները դադարում են։

Խափանումը նաև հարցեր բարձրացրեց ռիսկերի կառավարման վերաբերյալ։ Ընկերություններն ու հաստատությունները, որոնք ավելի ու ավելի են կախված մի քանի ամպային մատակարարներից, մեկ սխալը կարող է գլոբալ խառնաշփոթ առաջացնել։ Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը ակտիվացրեց իր ճգնաժամային արձագանքման համակարգերը, բանկերը փորձում էին հանգստացնել հաճախորդներին։ Signal-ի ղեկավար Մերեդիթ Ուիթակերը նշեց, որ իրենց հավելվածը «որոշ մարդկանց համար» անջատվել է՝ խորհուրդ տալով համբերել, մինչ AWS-ը աշխատում է լուծման վրա (Al Jazeera)։

Մեծ ու փոքր ընկերությունների համար դասը պարզ է․ անհրաժեշտ է ապահովել պահուստային հնարավորություններ և պատրաստվածություն։ AI հարթակ Perplexity-ի տնօրեն Արավինդ Սրինիվասը X-ում գրել էր․ «Perplexity-ը հիմա չի աշխատում։ Պատճառը՝ AWS-ի խնդիրն է։ Աշխատում ենք լուծման վրա»։ Այսօր թափանցիկությունը, ժամանակին հաղորդակցումը և տեխնիկական կայունությունը կարևոր են, ինչպես երբևէ։

Վերականգնումը և ընթացիկ խնդիրները

Կեսօրին Amazon-ը հայտնեց, որ մեծամասնությունը «նորմալ աշխատում է», բայց վերականգնման գործընթացը միանգամից չավարտվեց։ Որոշ օգտվողներ շարունակում էին հանդիպել դանդաղ աշխատանքի կամ ժամանակավոր անջատումների, մինչ AWS-ը աշխատում էր կուտակված խնդիրների լուծման վրա։ Խորհուրդ տրվեց նաև մաքրել DNS-կեշերը՝ մնացած խնդիրները լուծելու համար։

Քանի որ աշխարհն ավելի ու ավելի է կախված ամպային ենթակառուցվածքներից, անգամ կարճատև խափանումները կարող են խախտել առօրյա կյանքը, բիզնեսի աշխատանքը և առողջապահությունը։ Թեև AWS-ի ինժեներները արագ հայտնաբերեցին և մեղմեցին հիմնական պատճառը, դեպքը հուշում է․ թվային կայունությունը միայն տեխնիկական խնդիր չէ, այլ նաև հասարակական անհրաժեշտություն։

AWS-ի խափանումը բացահայտեց մեր թվային էկոհամակարգի խոցելիությունը, որտեղ մեկ սխալը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ համաշխարհային մակարդակով։ Քանի որ ամպային ենթակառուցվածքները դառնում են կենսական, կազմակերպությունները պետք է ներդնեն ուժեղ պահուստային պլաններ և ապահովեն թափանցիկ հաղորդակցումը՝ նվազեցնելու նման անխուսափելի խափանումների ազդեցությունը։