Արագ Ընթերցում
- Եթե երեքշաբթի կեսգիշերից համաձայնություն չլինի, կառավարությունը կփակվի։
- Հարյուր հազարավոր պետական աշխատողներ կարող են արձակուրդ գնալ կամ աշխատել առանց աշխատավարձի։
- 2018-2019 թվականների փակումը տնտեսությանը պատճառեց 3 միլիարդ դոլար վնաս։
- Օրենսդիրները դեռ չեն հաստատել անհրաժեշտ 12 ֆինանսավորման փաթեթներից ոչ մեկը։
- Նախագահ Թրամփը դեմոկրատների պահանջները անվանել է «ամբողջովին անհիմն» և չեղարկել է նրանց հետ հանդիպումը։
Փակման վտանգը․ քաղաքական վեճի և ժամկետի սահմանում
Սեպտեմբերը մոտենում է ավարտին, իսկ Կոնգրեսի միջանցքները լցված են լարվածությամբ։ Երկու կողմի օրենսդիրները փորձում են վերջին պահին համաձայնության գալ՝ կառավարությունը փակվելուց խուսափելու համար։ Եթե նրանք չհասնեն համաձայնության, ապա ամբողջական կառավարական փակումը կմեկնարկի երեքշաբթի կեսգիշերից՝ երբ օրացույցը կդառնա հոկտեմբերի 1-ը։ Դրա հետևանքով պետական գործակալություններն ու ծառայությունները կդադարեցնեն աշխատանքը, իսկ հետևանքները կզգան միլիոնավոր մարդիկ։
Վերջին վեճի կենտրոնում են նախագահ Դոնալդ Թրամփը, Հանրապետական ղեկավարներն ու դեմոկրատները։ Հիմնական հարցերը՝ առողջապահության ֆինանսավորում, իրավապահ մարմինների և ներգաղթի քաղաքականության ծախսեր։ Ըստ CNN-ի, Թրամփը դեմոկրատների պահանջները անվանել է «ամբողջովին անհիմն» և չեղարկել է նրանց հետ ավելի վաղ նախատեսված հանդիպումը։ Այժմ, երկուշաբթի օրը Սպիտակ տանը նախատեսվում է արտակարգ հանդիպում՝ նախագահը, Կոնգրեսի չորս գլխավոր առաջնորդները՝ Մայք Ջոնսոնը, Ջոն Թյունը, Հեյքիմ Ջեֆրիզը և Չաք Շումերը՝ փորձելու վերջին անգամ խուսափել փակումից։
Ի՞նչ է տեղի ունենում, եթե կառավարությունը փակվի
Ամեն տարի Կոնգրեսը պետք է հաստատի պետական գործակալությունների ֆինանսավորումը նոր ֆինանսական տարվա մեկնարկից առաջ՝ հոկտեմբերի 1-ից։ Եթե դա չի արվում, ոչ էական պետական գործառույթները դադարեցվում են։ Էական ծառայությունները՝ կյանքն ու ունեցվածքը պաշտպանող գործառույթները, շարունակում են գործել, բայց հարյուր հազարավոր պետական աշխատողներ ստիպված են լինում արձակուրդ վերցնել կամ աշխատել՝ առանց աշխատավարձի։
2018-2019 թվականների վերջին մեծ փակման ժամանակ տնտեսությունը կորցրեց մոտ 3 միլիարդ դոլար աճ, ըստ Կոնգրեսի Բյուջետային գրասենյակի։ Արդյունքում տուժեցին սննդի անվտանգության ստուգումները, ազգային պարկերը, հարկային վերադարձի ուշացումները՝ ցույց տալով, թե որքանով է հասարակությունը կախված պետական համակարգից։
Քաղաքական պատասխանատվություն և բանակցությունների լարվածություն
Կողմերը փորձում են իրենց դիրքերը ամրապնդել։ Սենատի մեծամասնության ղեկավար Ջոն Թյունը NBC News-ին տված հարցազրույցում պատասխանատվությունը դրեց դեմոկրատների վրա՝ հայտարարելով, որ «կառավարության փակումը ամբողջովին կախված է դեմոկրատներից»։ Իսկ դեմոկրատները պնդում են, որ նախագահի վերջին պահի դիրքորոշումը և ներգաղթի քաղաքականության կոշտ պահանջները խախտել են բանակցությունները։
Սենատի դեմոկրատները նախատեսում են ռազմավարական քննարկում, իսկ Ներկայացուցիչների պալատի փոքրամասնության առաջնորդ Հեյքիմ Ջեֆրիզը և Սենատի փոքրամասնության ղեկավար Չաք Շումերը՝ ովքեր բացակայում էին նախորդ հանդիպումից, կփորձեն կողմնորոշվել՝ շեշտելով առողջապահության և սոցիալական ծրագրերի ֆինանսավորումը։ Հանրապետականները առաջնահերթություն են տալիս իրավապահ մարմիններին, սահմանային անվտանգությանը և ծախսերի կրճատմանը։
Սա պարզապես բյուջետային վեճ չէ, այլ քաղաքական կամքի փորձ։ Նախագահական ընտրությունների շեմին, և հասարակական դժգոհության աճի ֆոնին, կողմերից ոչ մեկը չի ցանկանում մեղադրվել առաջացած ճգնաժամի համար։
Փակման հետևանքները՝ Վաշինգտոնից դուրս
Փակման շուրջ քննարկումները տեղի են ունենում այլ իրադարձությունների ֆոնին։ Նախագահ Թրամփը, շարունակելով իրավապահ քաղաքականությունը, հայտարարել է, որ զորքեր կուղարկի Օրեգոնի Փորթլենդ քաղաք՝ պաշտպանելու Ներգաղթային և մաքսային ծառայությունների (ICE) կենտրոնները։ Այս քայլը հաջորդում է բազմամսյա բողոքներին, որոնց մեծ մասը խաղաղ են եղել, բայց որոշ դեպքերում հանգեցրել են լարվածության և կենտրոնի փակման։ Տեղական ղեկավարները, այդ թվում՝ սենատոր Ջեֆ Մերքլին, քննադատել են նախագահի քայլը՝ նշելով, որ նպատակն է «հակազդեցություն հրահրել» և կոչ արել ցուցարարներին չընկնել այդ ծուղակը։
Միաժամանակ, արտաքին քաղաքական զարգացումներ են ընթանում։ Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն նախատեսում է այցելել Սպիտակ տուն, որտեղ Թրամփի վարչակազմը կներկայացնի 21-կետանոց ծրագիր՝ Գազայի պատերազմը ավարտելու համար։ Իսրայելում ծրագիրը բուռն քննարկումներ է առաջացրել․ ծայրահեղ աջ նախարարները սպառնում են տապալել Նեթանյահուի կառավարությունը, եթե իրականացվի հրադադար։ Սակայն կոալիցիայի մյուս անդամները և ընդդիմության առաջնորդ Յաիր Լապիդը աջակցություն են հայտնել գերիների փոխանակման և հրադադարի գաղափարին։
Այս ամենի ֆոնին կառավարական փակման վտանգը մնում է ներքին գլխավոր թեման՝ սպառնալով ընդհատել միլիոնավոր մարդկանց կյանքը։ Պետական աշխատողները կանգնած են անորոշության առաջ, հանրային ծրագրերը կարող են դադարեցվել, իսկ տնտեսության աճը հայտնվել է վտանգի տակ։
Ինչ սպասել առաջիկա օրերին․ հնարավո՞ր է համաձայնություն
Ժամանակը սպառվում է, և հարցն այն է՝ հնարավո՞ր է կողմերի համաձայնությունը։ Օրենսդիրները դեռ չեն հաստատել պետական ֆինանսավորման համար անհրաժեշտ 12 օրենսդրական փաթեթներից որևէ մեկը։ Եթե բանակցությունները ձախողվեն, երեքշաբթի կեսգիշերից կառավարությունը կփակվի՝ առանց հստակ վերջնաժամկետի։
Հետևանքները դուրս կգան Վաշինգտոնից․ պետական աշխատողները, կապալառուները և հասարակ քաղաքացիները, որոնք կախված են պետական ծառայություններից, ստիպված կլինեն սպասել, մինչ առաջնորդները կպայքարեն ֆինանսավորման և առաջնահերթությունների շուրջ։ Սա վտանգավոր պահ է՝ թե տնտեսության, թե քաղաքական մթնոլորտի, թե կառավարման ապագայի համար՝ հատկապես այսքան բաժանված երկրի պայմաններում։
Ժամանակը անցնում է, և պարզ է՝ կառավարական փակման պայքարը շատ ավելին է, քան բյուջետային վեճ։ Դա ամերիկյան ժողովրդավարության մարտահրավերների արտացոլումն է, որտեղ համաձայնությունը դառնում է հազվադեպ, իսկ հետևանքները՝ ընդհանուր։
Վերլուծություն․ Կառավարության փակումը ոչ միայն քաղաքական պայքարի փորձ է, այլև հիշեցում, թե որքանով է Վաշինգտոնը բաժանված։ Թեև անմիջական հետևանքները կզգան պետական աշխատողները և պետական ծառայություններից կախվածները, այս իրավիճակի գլխավոր դասը կարող է լինել այն, որ համաձայնության խոցելիությունը աճում է պառակտվածության պայմաններում։ Առանց իրական կամքի՝ կամուրջներ կառուցելու, նման ճգնաժամերի կրկնության վտանգը մեծանում է, իսկ կայունությունը դառնում է բացառություն։

