«Գինեսի տոհմը». Netflix-ի ընտանեկան դրաման՝ իշխանության ու իռլանդական պղտորումների խառնուրդ

19-րդ դարի Դուբլին. Պատերազմ, ժառանգություն և խմիչք

Netflix-ի «Գինեսի տոհմը» ներկայացնում է ընտանեկան դրամայի նոր ալիք՝ 19-րդ դարի Դուբլինում, որտեղ հայտնի Գինեսների ընտանիքը բախվում է ժառանգության, մրցակցության ու քաղաքական ցնցումների փորձության։ Ստեղծագործության հեղինակը՝ Սթիվեն Նայթը, նույն «Peaky Blinders»-ի վարպետն է, բացում է պատմությունը Իռլանդիայի ամենահարուստ մարդու՝ Բենջամին Գինեսի մահվամբ։ Չորս երեխաները՝ Արթուր, Էդվարդ, Աննա և Բենջամին կրտսեր, հավաքվել են՝ յուրաքանչյուրն իր անհաղթահարելի բեռով։ Սգո երթը, տպավորիչ իռլանդական ռոքի հնչյունների ուղեկցությամբ, ավելի շատ մարտահրավեր է, քան վշտի արարողություն։ Այստեղից էլ սկսվում է Գինեսի տոհմի պայքարը։

Եղբայրական մրցակցություն և ժառանգության ճգնաժամ

«Գինեսի տոհմը» պատմում է ոչ միայն գարեջրի, այլև այն ընտանիքի մասին, որը այդ անունը դարձրել է համաշխարհային բրենդ։ Արթուրը՝ ավագ որդին, կարծես պետք է դառնա ժառանգորդը, սակայն նա փախչում է ավանդույթների ծանրությունից՝ Լոնդոնում ապրած տարիներով օտարացած է դարձել։ Էդվարդը՝ գործնական և հավակնոտ, իրականում ղեկավարել է գործարանը, բայց ավագ որդու իրավունքը խոչընդոտում է։ Բենջամինը, պայքարելով ալկոհոլի ու խաղամոլության դեմ, ժառանգությունից դուրս է մնացել, մինչդեռ Աննան, խելացի, բայց հիվանդության ու կանացի սահմանափակումների պատճառով, իր հիասթափությունը ուղղում է բարեգործության։

Հոր կտակը ոչ թե լուծում է հին խնդիրները, այլ խորացնում դրանք։ Աննայի բացառումը, Բենջամինի փոքր նպաստը, Արթուրի հարկադիր վերադարձը—all այս ամենը ստեղծում է ժառանգության ճգնաժամ, որտեղ ամեն ինչ վերաբերում է ինքնությանը և ընտանիքում տեղ գտնելուն։ Esquire-ի նշմամբ՝ եղբայրական հարաբերություններն այստեղ իրական են՝ մատչելի յուրաքանչյուր ընտանիքի համար։ Աննայի հեգնական խոսքը՝ «Էդվարդ, փոխիր շապիկդ, Բենջամին, հագի այն, ինչի մեջ չես քնել, Արթուր, պարզապես փոխվիր», խոսում է ամեն ինչի մասին։

Քաղաքականություն, իշխանություն և արտոնության գինը

Սակայն ընտանիքը միայնակ չէ։ 1860-ականների Դուբլինում Գինեսների յունիոնիստական դիրքորոշումները բախվում են իռլանդական անկախության կողմնակից ֆենիանների հետ։ Էլեն Քոչրանը՝ կրքոտ կաթոլիկ ակտիվիստը, և նրա եղբայր Պատրիկը մարմնավորում են արտաքին սպառնալիքները՝ քարեր նետելով Գինեսների սգո երթի վրա, ընդվզումներ հրահրելով։ Ընտանիքի պահպանողական դիրքորոշումները նրանց դարձնում են թիրախ, բայց նաև մղում են դեպի սոցիալական բարեփոխումներ։ Բարեգործությունն այստեղ դառնում է թե վահան, թե զենք՝ համբավը պահպանելու ու իրական փոփոխություն բերելու համար։ Լոս Անջելես Թայմս-ը նշում է, որ պատմական փաստերը ազատ են օգտագործվում՝ «շնչված իրական պատմություններով», բայց դա չի խանգարում դրամային։

Կա նաև կրոնի խնդիր։ Մշտապես դատապարտող բարոյախոսի հարազատները և սթափության շարժման ակտիվիստները մեղադրում են գարեջրի «անբարոյականությունը», մինչդեռ Գինեսները պայքարում են իրենց իսկ արտոնությունների դեմ։ Սերիալը անկեղծ է արտոնության մասին. ընտանիքի համար Գրենլանդիայից հատուկ սառույց է բերվում, երբ հարևան գյուղում բնակիչները տառապում են խոլերայից։ Սակայն Hollywood Reporter-ի դիտարկմամբ, «Գինեսի տոհմը» խուսափում է ծանր քննադատությունից՝ հանդիսատեսին դրդելով սիրել այս էլիտաներին, ոչ թե դատապարտել։ Նրանց մեղքը միայն անտեղյակությունն է։

Սեր, սկանդալ և ավանդույթի սահմանները

Այս ամենի ֆոնին անձնական կյանքը դառնում է քաղաքական։ Արթուրի սեռական կողմնորոշումը՝ գաղտնիք վիկտորիանական Իռլանդիայում, նրան դարձնում է շանտաժի թիրախ և ստիպում է ամուսնանալ Օլիվիա Հեջեսի հետ՝ ազատատենչ ու կտրուկ հերոսուհի։ Էդվարդը՝ torn between business and love, սիրահարված է Էլենին՝ վտանգավոր խաչաձև կապ։ Աննան, հիվանդ և ամուսնացած հոգևորականի հետ, իր ցավը ուղղում է բարեգործական ծրագրերին։ Բենջամինի ինքնաոչնչացումը ներգրավում է Լեդի Քրիստին Օ’Մադենին՝ հույսով, որ նա կփոխի նրան։

Սերը այստեղ ավելի շատ գոյատևման միջոց է, քան կրք։ Ամուսնությունները՝ ռազմավարական, սիրային կապերը՝ վտանգավոր, իսկ յուրաքանչյուր միություն՝ ժառանգության պահանջների ստվերում։ Հերոսները հաճախ միավորվում են ոչ թե իրական զգացմունքներով, այլ սյուժեի պահանջով։ Այնուամենայնիվ, ինչպես Esquire-ն է նշում, դերասանները լիովին ներգրավված են՝ նույնիսկ «վատ ընկերությունը» դառնում է հաճելի։ Ջեյմս Նորթոնի Շոն Ռաֆերթին՝ ընտանիքի գործակատար, դրամային բերում է լրջություն, մինչդեռ Դանիել Գալիգանի Օլիվիան՝ ժամանակակից հերոսուհի։

Ոճը գերազանցում է բովանդակությունը. Դրամա՝ մանրամասների մեջ

Տեսողական և երաժշտական առումով «Գինեսի տոհմը» լի է տպավորիչ պահերով՝ երբեմն նաև ծանրությամբ։ Նայթի ձեռագիրը ամենուր է՝ դանդաղ շարժումներ, պայթյուններ, ժամանակակից իռլանդական ռոքի հնչյուններ, թեմատիկ տեքստեր՝ «Ընտանիք, փող, ապստամբություն, իշխանություն»։ Տոմ Շանկլանդի ու Մունիա Ակլի ռեժիսուրան միաժամանակ հանդիսավոր և դինամիկ է, բայց սերիալի մթությունը, թե գունային, թե թեմատիկ, երբեմն հոգնեցնում է։ Ինչպես Independent-ն է նշում, սցենարը հաճախ կանխատեսելի է, երկխոսությունը՝ չափազանց ուղիղ։ Գույնի մուգ երանգները, նախատեսված՝ ռեալիզմի համար, կարող են դրաման դարձնել ծանր։

Պատմական ճշգրտությունը՝ հարաբերական։ Սերիալը սկսվում է «շնչված իրական պատմություններով» նշումով։ Իրական փաստեր՝ աշխատակիցների սոցիալական ապահովում, բարեգործական ծրագրեր, տեղ են գտնում, բայց սյուժեն կենտրոնացած է մելոդրամայի վրա։ Բայրոն Հեջեսը՝ «Հոբիտանման» զարմիկը, Ջեք Գլիսոնի մարմնավորմամբ, լիովին հորինված է, ինչպես նաև քրեական հեղինակություն Բոնի Չեմպիոնը։ ԱՄՆ-ի շուկայի թեման, թեև նախատեսված է միջազգային լսարանի համար, մնում է երկրորդական։

Չնայած թերություններին, «Գինեսի տոհմը» կարողանում է ստեղծել մեծ պահեր։ Սրտաճմլիկ, դավաճանություն, համարձակ քայլեր՝ Օլիվիայի վերջին սեզոնի ռիսկը՝ ամեն ինչ ներկայացվում է ոճով։ Թեև գարեջրի պատրաստման մասին քիչ բան կիմանաք, ընտանիքի ճգնաժամի ու ժառանգության գնի մասին՝ շատ։

Վերջնական գնահատականը. Դրամա՝ ոչ թե պատմություն

«Գինեսի տոհմը» չի դառնում «Թագը» կամ «Հաջորդականություն»։ Այն ավելի քիչ է հետաքրքրված խորությամբ կամ հոգեբանական դետալներով, ավելի շատ՝ տեսարաններով։ Ինչպես Լոս Անջելես Թայմս-ն է ասում, «դրամա՝ գարեջրի շշով», որը տրվում է հույզերով ու կրքով։ Էներգիան՝ վարակիչ, բայց երբեմն նրբանկյունները զոհաբերվում են արագությանը։ Նայթի դրաման ուզում է զվարճացնել, ոչ թե լուսավորել։ Սա սերիալ է, որը հարցնում է՝ ինչ է նշանակում ժառանգել անուն, գործ, երկիր, և արդյոք դա արժե պայքարը։

Դիտողը մնում է պատմության հետ, որը հեշտությամբ գերում է—even եթե հերոսները հեռու են։ Գինեսները՝ ավելի շատ և քիչ, քան իրենց պատմությունը՝ թերի, արտոնյալ և, ամենակարևորը, մարդկային։

«Գինեսի տոհմը» ինքնավստահորեն մատուցում է իր դրաման, բայց տեսարանների ու զգացմունքների խառնուրդը հաճախ թողնում է խորքային «համը» չբացված։ Սերիալը զվարճացնում է, սակայն Գինեսների իրական ժառանգությունը մնում է ստվերում՝ ընտանեկան լեգենդի վարագույրի ետևում։