«Johnson & Johnson»-ը Մեծ Բրիտանիայում դատական հայցի է ենթարկվել տալկի քաղցկեղի մեղադրանքով

Johnson & Johnson»-ը (J&J), որը տարիներ շարունակ ասոցացվել է մանկական խնամքի հետ, այժմ հայտնվել է պատմական դատական գործի կենտրոնում Մեծ Բրիտանիայում։ Այս տարվա հոկտեմբերին ավելի քան 3,000 անձ, ներկայացված KP Law իրավաբանական ընկերության կողմից, դիմել է Բարձր դատարան՝ պնդելով, որ J&J-ի տալկի փոշին առաջացրել է ձվարանի քաղցկեղ և մեզոթելիոմա՝ ասբեստի աղտոտման պատճառով (BBC, Cosmetics Business, Sky News)։

Հազարավոր մարդիկ պահանջում են պատասխանատվություն տալկի դատական գործով

Հայցը վերաբերում է արտադրանքի օգտագործման ժամանակահատվածին՝ 1965-ից մինչև 2023 թվականը։ Հայցվորներն ու նրանց ընտանիքները վստահել են Johnson’s Baby Powder-ին՝ օգտագործելով իրենց և իրենց երեխաների համար՝ առանց ենթադրելու ռիսկի մասին։ Պահանջվող վնասները գերազանցում են 1 միլիարդ ֆունտը՝ ընդգծելով մեղադրանքների մասշտաբն ու լրջությունը։

Դատական հայցի էությունն այն է, որ J&J-ն գիտակցել է իր տալկի արտադրանքներում քաղցկեղածին ասբեստի մանրաթելերի առկայությունը, բայց շարունակել է դրանք վաճառել։ Ներքին գրառումները, գիտական զեկույցները և նամակագրությունը՝ սկսած 1960-70-ականներից, ըստ հայցի, վկայում են ընկերության տեղեկացվածության մասին։ Հայցվորները պնդում են, որ J&J-ն նախընտրել է չզգուշացնել սպառողներին, փոխարենը կազմակերպել է ագրեսիվ գովազդային արշավներ՝ արտադրանքը ներկայացնելով որպես մաքուր և անվտանգ։

KP Law-ի գլխավոր գործընկեր Թոմ Լոնգստաֆը նշել է, որ կորպորատիվ սխալագործությունների ծավալը «զարմանալի է»։ «Փաստերը պարզ են, աղտոտված տալկը պարունակում է քաղցկեղածին նյութեր, և Johnson & Johnson-ը գիտեր սպառողների ռիսկի մասին», ասել է նա՝ խոստանալով հետևողականորեն պաշտպանել տուժածների շահերը։

Ընկերության արձագանքը և իրավական պաշտպանությունը

J&J-ն և նախկին դուստր ընկերությունը՝ Kenvue-ը, հերքում են բոլոր մեղադրանքները։ Kenvue-ն, որը 2023-ի օգոստոսին առանձնացել է J&J-ից և այժմ պատասխանատու է տալկի հետ կապված դատական գործերի համար ԱՄՆ-ից և Կանադայից դուրս, հայտարարում է, որ մանկական փոշին համապատասխանում էր կարգավորող նորմերին, չէր պարունակում ասբեստ և քաղցկեղ չէր առաջացնում։ «Johnson’s Baby Powder-ի անվտանգությունը հաստատված է անկախ և առաջատար լաբորատորիաների, համալսարանների և առողջապահական մարմինների կողմից Մեծ Բրիտանիայում և ամբողջ աշխարհում», նշված է ընկերության հաղորդագրությունում։

J&J-ն ևս մատնանշում է կարգավորող համապատասխանությունը և գիտական փորձարկումների տարիները՝ պնդելով, որ իրենց արտադրանքը անվտանգ է։ Սակայն դատական փաստաթղթերում և լրատվամիջոցների հաղորդումներում հիշատակվում են ներքին հաղորդագրություններ՝ կապված ասբեստի աղտոտման, ասբեստի հեռացման մեթոդի արտոնագրի և վաճառքի գերակայության հետ սպառողների անվտանգության նկատմամբ։

Մարդկային պատմություններ՝ գործի կենտրոնում

Այս դատական գործը միայն կորպորատիվ պայքար չէ, այն հազարավոր ընտանիքների անձնական պատմությունն է։ Ջանեթ Ֆուշիլոն, 75 տարեկան, տասնամյակներով օգտագործել է J&J-ի մանկական փոշին և 7 տարի առաջ ախտորոշվել ձվարանի քաղցկեղով։ «Մեզ ասում էին, որ դա մաքուր է և օգտակար», հիշում է նա։ Պատրիսիա Անջելի ամուսինը՝ Էդվարդը, մահացել է մեզոթելիոմայից 2006-ին՝ ամեն օր փոշին օգտագործելուց հետո։ «Ավտոպսիայի հաշվետվությունում նշված էր տալկի առկայությունը, ինչպես նաև ասբեստի տեսակները, որոնք հայտնաբերվել էին աղտոտված տալկում», ասում է նա։

Սիոբհան Ռայանը՝ ևս մեկ հայցվոր, կիսվել է քաղցկեղի չորրորդ փուլում հայտնվելու ցնցող զգացմունքներով։ «Մայրս օգտագործում էր, ես օգտագործում էի։ Հոտը հաճելի էր, փափուկ, և հաճելի։ Երբ իմ երեխաները ծնվեցին, նրանց վրա էլ օգտագործեցի։ Կարծում էի՝ լավագույնն եմ անում նրանց համար», պատմել է նա BBC-ին։ Նրա քաղցկեղը, այժմ անբուժելի, վերադարձել է բազմակի քիմիաթերապիայի փուլերից հետո։ Շատերի համար վստահությունը հայտնի ապրանքանիշի նկատմամբ փոխարինվել է բարկությամբ ու խաբվածության զգացումով։

Մեզոթելիոման, հազվադեպ քաղցկեղ, հիմնականում ասբեստի ազդեցության հետևանք է, իսկ ձվարանի քաղցկեղը հաճախ առաջանում է գենետիկ, ներքին և արտաքին գործոնների համակցությունից։ Բժշկական փորձագետները նշում են, որ վնասակար նյութերի՝ ասբեստի ազդեցությունը կարող է բարձրացնել ռիսկը։ Համառ փքվածությունը, կոնքի ցավը, միզուղիների և աղիքային փոփոխությունները՝ նշաններ են, որ հաճախ անտեսվում են մինչ հիվանդության զարգացումը։

Միջազգային համատեքստ. ԱՄՆ-ի դատական գործեր և կարգավորող ուշադրություն

Մեծ Բրիտանիայի դատական հայցը արտացոլում է ԱՄՆ-ում ընթացող բազմաթիվ դատական գործերը, որտեղ J&J-ն բախվում է ավելի քան 62,000 հայցի՝ քաղցկեղի պատճառ հանդիսացող տալկի արտադրանքի համար։ Ամերիկյան դատարանները միլիարդավոր դոլարների փոխհատուցումներ են վճարել հայցվորներին, ներառյալ $966 մլն որոշումը՝ մեզոթելիոմայից մահացած կնոջ ընտանիքին։ J&J-ն վիճարկել է բազմաթիվ որոշումներ, իսկ վերջերս ԱՄՆ-ի դատարանը մերժել է $10 մլրդ հաշտության առաջարկը։

J&J-ն 2023-ին դադարեցրել է տալկի մանկական փոշու գլոբալ վաճառքը՝ անցնելով եգիպտացորենի օսլայի վրա հիմնված արտադրանքներին։ Այս քայլը կատարվել է աճող ապացույցների և հասարակական ճնշման արդյունքում, սակայն քննադատները պնդում են, որ դա ուշացել է։ Մեծ Բրիտանիայի հայցում նշվում է, որ J&J-ն ազդել է կարգավորող մարմինների վրա՝ նվազագույնացնելով ասբեստի հայտնաբերման չափանիշները, ֆինանսավորել է ուսումնասիրություններ՝ վտանգները նվազեցնելու նպատակով և թաքցրել է աղտոտման մասին տեղեկությունները։

Իրավաբանական փորձագետները նշում են, որ գործը կարող է նախադեպ ստեղծել Մեծ Բրիտանիայում ապրանքային պատասխանատվության ոլորտում՝ հաշվի առնելով մասշտաբը և հնարավոր հարյուր միլիոնավոր ֆունտի վնասները։ Թեև ԱՄՆ-ում դատարանները երբեմն վճարում են մեծ փոխհատուցումներ, Մեծ Բրիտանիայի դատարանները սովորաբար սահմանափակված են։ Այնուամենայնիվ, արդյունքը կարող է ազդել ապագա կարգավորումների և առողջապահական արտադրանքների պատասխանատվության վրա։

Ի՞նչ սպասել Johnson & Johnson-ից և սպառողներից

Մեծ Բրիտանիայի դատական գործի ընթացքին զուգահեռ՝ J&J-ն և Kenvue-ն բախվում են մեծ ուշադրության՝ ոչ միայն դատարանների, այլ նաև հասարակության և կարգավորող մարմինների կողմից։ Արդյունքը կախված կլինի ներկայացված ապացույցներից, ներքին փաստաթղթերից, գիտական ուսումնասիրություններից և փորձագետների ու հայցվորների ցուցմունքներից։

Սպառողների համար այս պատմությունը հստակ ազդակ է՝ պահանջել թափանցիկություն և խիստ անվտանգության ստանդարտներ ամենօրյա օգտագործման ապրանքների համար։ Շատերը մտածում են՝ ինչպե՞ս համատեղել վստահությունը հայտնի ապրանքանիշերի հանդեպ և զգոնությունը՝ իմանալու համար, թե ինչ է պարունակում օգտագործվող արտադրանքը։

Johnson & Johnson-ի տալկի դատական գործը ընդգծում է կորպորատիվ շահերի և սպառողի անվտանգության միջև լարվածությունը՝ բարձրացնելով կարգավորող վերահսկողության և իրավական պաշտպանության հարցերը։ Հազարավոր մարդիկ արդարություն են պահանջում, և գործի արդյունքը կարող է ազդանշան լինել առողջապահական ռիսկերի կառավարման և հաղորդման նոր մոտեցման համար։