Կիմ Չեն Ընը ներկայացնում է արհեստական բանականությամբ զինված անօդաչու սարքեր՝ նշանավորելով նոր փուլ Հյուսիսային Կորեայի ռազմական ոլորտում

Կիմ Չեն Ընի անձամբ վերահսկվող արհեստական բանականությամբ անօդաչու սարքեր

Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդ Կիմ Չեն Ընը նախընտրում է ոչ թե պարզապես հետևել իրադարձություններին՝ այլ ղեկավարել դրանք։ 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, պետական KCNA լրատվական գործակալության տարածած լուսանկարներում նա պատկերված է անօդաչու սարքերի հետազոտական գաղտնի կենտրոնում։ Սա պարզապես ցուցադրություն չէր․ այն ռազմավարական քայլ էր, որ տեղի ունեցավ Հարավային Կորեայի և ԱՄՆ-ի համատեղ զորավարժություններից ընդամենը օրեր անց։ Կիմի ուղերձը պարզ էր․ Հյուսիսային Կորեան վճռականորեն շարժվում է դեպի նորարարական, անօդաչու և արհեստական բանականությամբ զինված պատերազմներ։

KCNA-ի հաղորդագրության մեջ առաջին անգամ հրապարակայնորեն նշվեց «Կումսոնգ» շարքի մարտավարական անօդաչու հարվածային սարքերի անունը՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը Փհենյանի զինանոցում։ Դրանք, ըստ պետական լրատվամիջոցի, «հստակ հաստատեցին իրենց ռազմավարական արժեքն ու նորարարական կատարողականությունը», իսկ Կիմը «մեծ գոհունակություն» հայտնեց դրանց մարտական արդյունավետությունից։

Արհեստական բանականությունը՝ Հյուսիսային Կորեայի անօդաչու ռազմավարության հիմքում

Այս սարքերում արհեստական բանականությունը ոչ թե հավելում է, այլ՝ դրանց շարժիչ ուժը։ 2025-ի մարտին Կիմը անձամբ հետևեց «AI ինքնասպանական հարվածային անօդաչու սարքերի» փորձարկմանը։ Վերջին հայտարարություններն ապացուցում են՝ անօդաչու սարքերի ու արհեստական բանականության զարգացումը դարձել է երկրի զինված ուժերի արդիականացման առաջնահերթություն։ Կիմը կոչ է արել «առաջնային ջանքեր ուղղել նոր ներդրված արհեստական բանականության տեխնոլոգիայի արագ զարգացմանը» և ընդլայնել անօդաչու սարքերի արտադրության հզորությունները։

Վերլուծաբան Հոնգ Մինը (Կորեայի Միավորման Հաստատության Ինստիտուտ) նշում է, որ Հյուսիսային Կորեան անօդաչու սարքերը դիտարկում է որպես «ռազմական կարևոր ակտիվներ»՝ մատչելի և բարձր արդյունավետության սպառնալիքներ։ Արհեստական բանականությունը թույլ է տալիս ինքնավար գործողություններ, ճշգրտության և զանգվածային արտադրության աճ՝ կարևոր առավելություններ երկրի համար, որը ձգտում է ասիմետրիկ ուժի։

Կյուննամ համալսարանի Լիմ Էոլ Չուլը հավելում է, որ AI-ն կարող է Հյուսիսային Կորեայի անօդաչու սարքերին հնարավորություն տալ գործել նույնիսկ GPS-ի խափանման կամ կապի կորուստի դեպքում։ Սա արդեն փորձարկվել է Հարավային Կորեայի դեմ՝ ազդելով մի քանի նավերի և տասնյակ քաղաքացիական օդանավերի վրա։ Այս հնարավորությունները, ըստ Լիմի, մեծապես ձևավորվել են ռուսական տեխնոլոգիական փոխանցումների ու Ուկրաինայի պատերազմից ստացված դասերի շնորհիվ։

Օդից ծով․ միջուկային անօդաչու սարքեր ու ռազմածովային ուժերի ընդլայնում

Հյուսիսային Կորեայի անօդաչու ռազմավարությունը չի սահմանափակվում միայն օդային հսկմամբ կամ մարտավարական հարվածներով։ Պետական լրատվամիջոցներն ու ռազմական աղբյուրները հայտնում են «Հաեիլ» (ցունամի) անվանումով ստորջրյա անօդաչու սարքի մասին՝ 13 մետրանոց տորպեդանման սարք, որը ենթադրաբար կարող է կրել միջուկային մարտագլխիկ։ Արևելյան ծովային նավատորմին հանձնարարել են փորձարկել այն՝ նպատակ ունենալով ստեղծել զենք, որը կարող է գաղտնի մոտենալ թշնամու նավերին կամ նավահանգիստներին և ջրի տակ պայթեցման միջոցով առաջացնել «ռադիոակտիվ ցունամի»։

Չնայած փորձագետները կասկածում են այս սարքի իրական մարտական ուժի վերաբերյալ, դրա առկայությունը ինքնին հզոր ազդակ է։ Փհենյանի համար դա «հաղթաթուղթ» է՝ ուժի ցուցադրություն, որը բարձրացնում է ներքին վստահությունն ու արտաքին անհանգստությունը։ Հյուսիսային Կորեան նաև կառուցում է իր երբևէ ամենամեծ ռազմական նավը՝ ըստ Maxar Technologies-ի արբանյակային պատկերների, ընդլայնելով իր հարձակողական ներուժը։

Դիվանագիտական փոփոխություններ․ տարածաշրջանային լարվածություն և գլոբալ հետևանքներ

Կիմ Չեն Ընի ուշադրությունը AI-ով զինված անօդաչու զենքերին տեղի է ունենում դիվանագիտական անորոշության շրջանում։ Հարավային Կորեայի նախագահ Լի Ջե Մյոն նշում է Փհենյանի համատեղ հռչակագրի տարեդարձը՝ խաղաղության և փոխադարձ հարգանքի կոչերով, սակայն Հյուսիսային Կորեայի արձագանքը սառն է։ Կիմի ազդեցիկ քույրը՝ Կիմ Յո Ջոն, հայտարարել է, որ «ոչ մի հետաքրքրություն» չկա երկխոսության նկատմամբ՝ ընդգծելով Փհենյանի անվստահությունը Սեուլի հանդեպ։

Միաժամանակ, ԱՄՆ-ն շարունակում է բարդ գործընկեր լինել Հարավային Կորեայի համար։ Վերջին իրադարձությունները, օրինակ՝ Ջորջիա նահանգում Hyundai-ի գործարանում հարավկորեացի աշխատողների զանգվածային ձերբակալությունը, ցույց են տալիս Վաշինգտոնի սահմանափակ հանձնառությունը։ Վերլուծաբանները զգուշացնում են, որ ԱՄՆ-ն կարող է գործարք կնքել Փհենյանի հետ՝ վտանգելով Հարավային Կորեայի անվտանգությունը։

Այս պայմաններում Սեուլը ստիպված է ակտիվացնել բազմակողմ դիվանագիտությունը՝ ներգրավելով ոչ միայն հարևաններին, այլև եվրոպական պետություններին։ Կիմի՝ միջազգային հարթակում իր լծակները ցուցադրելու ձգտումը կարող է բացել նոր հնարավորություններ, սակայն Կորեական թերակղզում նոր «Սառը պատերազմ» սկսվելու վտանգը ավելի իրական է, քան երբևէ։

Ռազմական փորձառություն արտասահմանում․ ռուսական կապը

Հյուսիսային Կորեայի անօդաչու ռազմավարության զարգացումը տեղի է ունենում ռուսական համագործակցության ֆոնին։ 2024-ին, ըստ Հարավային Կորեայի և արևմտյան հետախուզության, Փհենյանը ավելի քան 10,000 զինվոր է ուղարկել Ռուսաստանի Կուրսկի շրջան, ինչպես նաև հրետանի, հրթիռներ ու հեռահար համակարգեր։ Մոտ 600 հյուսիսկորեացի զինվոր է զոհվել, հազարավորները՝ վիրավորվել՝ ռուսական կողմում կռվելիս։ Այս փորձը զինված ուժերին հնարավորություն է տվել ծանոթանալ ժամանակակից, AI-ով զինված մարտավարությանը՝ արագացնելով սեփական անօդաչու սարքերի զարգացումը։

Փորձագետները կարծում են, որ նոր հյուսիսկորեական անօդաչու սարքերը արտացոլում են ռուսական անօդաչու համակարգերի կիրառման փորձը Ուկրաինայում։ Տեխնոլոգիաների և գործնական հմտությունների փոխանցումը Մոսկվայից Փհենյանին նոր առավելություն է տալիս՝ տարածաշրջանային պաշտպանության պլանավորման համար ստեղծելով նոր մարտահրավերներ։

Ապագա հեռանկարները․ AI-ով զինված պատերազմի ռիսկերն ու իրականությունը

Արհեստական բանականության և անօդաչու համակարգերի արագ ինտեգրումը Հյուսիսային Կորեայի զինված ուժերում կտրուկ փոփոխում է տարածաշրջանի ուժերի հավասարակշռությունը։ Անօդաչու սարքերը՝ թե՛ օդային, թե՛ ստորջրյա, Կիմի վարչակարգին նոր միջոցներ են տալիս սպառնալու առանց սեփական զոհերի։ Ինքնավար զենքերի զանգվածային արտադրությունը, որոնք դիմացկուն են էլեկտրոնային հակազդեցության, Հյուսիսային Կորեայի բանակը դարձնում է ավելի անկանխատեսելի և վտանգավոր։

Հարավային Կորեայի և նրա դաշնակիցների համար մարտահրավերը ակնհայտ է։ Դետերենսի ավանդական մեխանիզմները փոխարինվում են նորագույն, AI-ով զինված համակարգերով, որոնք բարդացնում են ինչպես պաշտպանությունը, այնպես էլ դիվանագիտությունը։ Կիմ Չեն Ընի՝ «մեծ տերության» կարգավիճակի ձգտումը տարածաշրջանի և աշխարհի համար ստեղծում է աննախադեպ սպառնալիքներ։

Հյուսիսային Կորեայի՝ արհեստական բանականությամբ զինված անօդաչու սարքերի արագ զարգացումը ոչ միայն տեխնոլոգիական առաջընթաց է, այլև՝ հստակ մտադրության հայտարարություն։ Հատուկ ռուսական փորձի և տեխնոլոգիայի համակցմամբ, Փհենյանը վերաձևում է իր ռազմական դոկտրինը՝ ինքնավար պատերազմի դարաշրջանի համար։ Միջազգային հանրությունը պետք է գիտակցի, որ Հյուսիսային Կորեայի սպառնալիքների կառավարման ավանդական մոտեցումները այլևս բավարար չեն։ Նոր անվտանգային միջավայրում անհրաժեշտ է ճկունություն, մշտական զգոնություն և պատրաստակամություն՝ արձագանքելու նոր զարգացումներին։