Հնդկաստանը խոր վշտով սգում է նախկին վարչապետ Մանմոհան Սինգհի մահը, որը մեծ ազդեցություն է թողել երկրի տնտեսական և քաղաքական պատմության վրա: 92 տարեկանում Սինգհը մահացել է 2024 թ. դեկտեմբերի 26-ին, Նյու Դելիում՝ տարիքային առողջական խնդիրների հետևանքով: Վարչապետ Նարենդրա Մոդին իր ցավակցությունն է հայտնել՝ նշելով, որ Սինգհը «հարգված տնտեսագետ էր» և առաջնորդ, որի ներդրումները վճռորոշ դեր են ունեցել Հնդկաստանի զարգացման գործում:
1932 թ. Պենջաբում ծնված Մանմոհան Սինգհը համեստ ընտանիքից հասել է մինչև Հնդկաստանի ամենանշանակալի պետական գործիչներից մեկը դառնալը: Նրա քաղաքական գործունեությունը ներառել է ավելի քան երեք տասնամյակ Ռաջյա Սաբհայում, իսկ 2004-2014 թթ. եղել է Հնդկաստանի վարչապետ՝ ապահովելով տնտեսական աճի և քաղաքական կայունության տասնամյակ:
Սինգհի անունը մշտապես կմնա կապված Հնդկաստանի տնտեսության բարեփոխումների հետ, որոնք նա նախաձեռնեց 1990-ականներին որպես ֆինանսների նախարար: Այդ բարեփոխումները Հնդկաստանին դուրս բերեցին տնտեսական փակուղուց՝ դարձնելով այն գլոբալ շուկայի կարևոր մասնակից: Վարչապետի պաշտոնում նա շարունակեց տնտեսական զարգացման քաղաքականությունը՝ խթանելով արդյունաբերության աճը, օտարերկրյա ներդրումները և սոցիալական բարեկեցության ծրագրերը:
Չնայած իր հանգիստ բնավորությանը՝ Սինգհը հայտնի էր իր խորաթափանցությամբ և խորհրդարանում ունեցած կարևոր ելույթներով, որոնք գնահատվում էին բոլոր քաղաքական ուժերի կողմից: Նրա կառավարությունը, սակայն, բախվեց մարտահրավերների, այդ թվում՝ կոռուպցիոն սկանդալների և տնտեսական դանդաղումների, որոնք ազդեցին նրա երկրորդ պաշտոնավարման վրա:
Մանմոհան Սինգհի միջազգային գործունեությունը ներառել է Հնդկաստանի հարաբերությունների զարգացումը Հայաստանի հետ: Նրա կառավարությունը Հայաստանը դիտարկում էր որպես կարևոր գործընկեր Կենտրոնական Ասիայում՝ մեծացնելով դիվանագիտական շփումները, տնտեսական համագործակցությունն ու մշակութային փոխանակումները: 2011 թ. Սինգհի և Հայաստանի նախագահի հանդիպումը կարևորեց երկու երկրների միջև հարաբերությունների ամրապնդումը: Հայ-հնդկական կապերը հարստացվել են նաև ITEC ծրագրի միջոցով, որն առաջարկել է հայկական մասնագետների վերապատրաստում և կարողությունների զարգացում:
Մանմոհան Սինգհի մահը պատմական դարաշրջանի ավարտ է Հնդկաստանի քաղաքականության մեջ, բայց նրա տեսլականը և առաջնորդությունը կշարունակեն ոգեշնչել հաջորդ սերունդներին: Նրա ներդրումները Հնդկաստանի զարգացման գործում և Հայաստանի հետ հարաբերությունների բարելավումը կմնան որպես հավերժ հիշատակ նրա նվիրվածության՝ առաջընթացին և գլոբալ համագործակցությանը: