Զանգվածային բողոքներ Սիցիլիա-Իտալիա կամրջի վիճահարույց նախագծի դեմ

Իտալիայի կառավարության կողմից առաջարկված աշխարհի ամենաերկար կախովի կամրջի կառուցման ծրագիրը, որը պետք է կապի մայրցամաքային Իտալիան Սիցիլիայի կղզու հետ, առաջացրել է բուռն հասարակական դիմադրություն։ 2025 թվականի օգոստոսի 9-ին Սիցիլիայի Մեսսինա քաղաքում շուրջ 10,000 ցուցարարներ հավաքվել էին՝ վանկարկելով «Ոչ Կամուրջ» կարգախոսներով և պաստառներով։ Ցուցարարները արտահայտեցին իրենց անհանգստությունը 13,5 միլիարդ եվրո արժողությամբ նախագծի վերաբերյալ՝ մատնանշելով բնապահպանական, սեյսմիկ և սոցիալական ռիսկերը։

Վիճահարույց կամրջի նախագիծը

Առաջարկվող Մեսսինայի նեղուցի կամուրջը կունենա մոտ 3.7 կիլոմետր երկարություն, որից 3.3 կիլոմետրը՝ կախովի հատված։ Այն կհաղթահարի Թուրքիայի Չանաքքալե կամրջին՝ դառնալով աշխարհի ամենաերկար կախովի կամուրջը։ Կամուրջն ունենալու է երեք երթևեկելի գոտի՝ յուրաքանչյուր ուղղությամբ, ինչպես նաև երկաթուղային երկակի գիծ, ինչը զգալիորեն կկրճատի ճանապարհորդության ժամանակը։ Ներկայումս նեղուցը նավերով անցնելը տևում է մինչև 100 րոպե, սակայն կամրջով մեքենայով անցումը կտևի ընդամենը 10 րոպե, իսկ գնացքով՝ 2.5 ժամ։

Տրանսպորտի նախարար Մատեո Սալվինին, որը նախագծի գլխավոր աջակիցն է, այս նախագիծը անվանել է «Արևմուտքի ամենախոշոր ենթակառուցվածքային նախագիծը»։ Սալվինին ընդգծել է տնտեսական օգուտները, ներառյալ տարեկան մինչև 120,000 աշխատատեղերի ստեղծումը և հարավային Իտալիայի տնտեսական աճի խթանումը։ Նա նաև շեշտել է նախագծի ռազմավարական կարևորությունը՝ այն դիտարկելով որպես ՆԱՏՕ-ի ռազմական շարժունակության նպատակների կարևոր բաղադրիչ։

Հասարակության անհանգստություններն ու դիմադրությունը

Չնայած կառավարության հավաստիացումներին՝ հասարակական դիմադրությունը մնում է ուժեղ։ Ցուցարարներն ու բնապահպան ակտիվիստները պնդում են, որ նախագիծը կարող է կործանարար հետևանքներ ունենալ տարածաշրջանի համար։ Բնապահպանները բողոքներ են ներկայացրել Եվրոպական Միությանը՝ նախազգուշացնելով, որ շինարարությունը կարող է խաթարել թռչունների միգրացիոն ուղիներն ու վնասել տեղական էկոհամակարգերը, ներառյալ Գանցիրի լիճը, որը գտնվում է նախատեսված շինհրապարակի մոտ։

Սեյսմիկ ռիսկերը նույնպես մեծ դեր են խաղում բանավեճում։ Մեսսինայի նեղուցը գտնվում է Եվրոպայի ամենասեյսմիկ ակտիվ գոտիներից մեկում, ինչը առաջացնում է վախ, որ կամուրջը կարող է խոցելի լինել երկրաշարժերի նկատմամբ։ Նման մտահոգություն է արտահայտել 75-ամյա Մարիոլինա Դե Ֆրանչեսկոն, որի տունը գտնվում է առաջարկվող տարածքի մոտ։ «Նրանք կարող են առաջարկել իմ տան արժեքի եռապատիկը, բայց դա ինձ չի հետաքրքրում։ Ինձ համար կարևոր է տեսարանը։ Նրանք չպետք է դիպչեն Մեսսինայի նեղուցին», – ասել է նա Associated Press-ին։

Բացի այդ, նախագիծը քննադատության է ենթարկվել իր սոցիալական ազդեցության համար։ Մոտ 500 ընտանիք պետք է տեղափոխվի՝ ճանապարհ տալու շինարարությանը, ինչը զայրացրել է շատերին։ Ցուցարարները պնդում են, որ տեղական համայնքների խաթարումը գերազանցում է հնարավոր օգուտները։

Պատմական և քաղաքական համատեքստ

Մեսսինայի նեղուցում կամուրջ կառուցելու գաղափարը քննարկվում է տասնամյակներ շարունակ՝ սկսած 1969 թվականից։ Սակայն նախագիծը բազմիցս ձախողվել է ֆինանսական սահմանափակումների, հասարակական դիմադրության և քաղաքական անկայունության պատճառով։ Վարչապետ Ջորջիա Մելոնիի կառավարությունը վերակենդանացրեց պլանը 2023 թվականին՝ Իտալիայի ենթակառուցվածքները արդիականացնելու և իր աշխարհաքաղաքական դիրքը ամրապնդելու ռազմավարության շրջանակում։

Սալվինին խոստացել է ապահովել, որ նախագիծը հետևի խիստ հակամաֆիական օրենքներին, ինչը կարևոր խնդիր է, հաշվի առնելով Սիցիլիայի պատմական կապը կազմակերպված հանցագործության հետ։ «Այս նախագծից կազմակերպված հանցագործությունը հեռու պահելը առաջնահերթություն է», – ասել է Սալվինին՝ ըստ Manila Times-ի։

Հաջորդ քայլերը և ապագա հետևանքները

Կամրջի նախնական աշխատանքները կարող են սկսվել 2025 թվականի սեպտեմբերի վերջին կամ հոկտեմբերի սկզբին՝ կախված Իտալիայի Հաշվեքննիչ դատարանի հավանությունից։ Շինարարության հիմնական փուլը նախատեսված է սկսել 2026 թվականին, իսկ ավարտը՝ 2032-2033 թվականների միջև։ Չնայած կառավարությունը հաստատակամ է նախագծի իրականացման հարցում, Մեսսինայի բողոքները ընդգծում են դրա առաջացրած խորը տարաձայնությունները իտալացիների շրջանում։

Մեսսինայի նեղուցի կամրջի ճակատագիրը մնում է անորոշ, բայց մի բան հստակ է. նրա կառուցումը կամ չկառուցումը ձևավորելու է Սիցիլիայի և հարավային Իտալիայի ապագան սերունդների համար։