OpenAI-ի և Amazon-ի 38 մլրդ դոլարանոց գործարքը

OpenAI-ն և Amazon-ը կնքում են 38 մլրդ դոլարի գործարք․ ինչ է սա նշանակում արհեստական բանականության համար

Արհեստական բանականության ոլորտում մեծ փոփոխություն է սպասվում․ OpenAI-ն կնքել է 38 մլրդ դոլարանոց պայմանագիր Amazon Web Services-ի (AWS) հետ՝ օգտագործելու Amazon-ի տվյալների կենտրոնները և Nvidia չիպերը իր AI արտադրանքները գործարկելու համար։ Այս գործընկերությունը, հայտարարված 2025 թվականի նոյեմբերի 2-ին, արհեստական բանականության ընկերության կողմից երբևէ կատարված ամենամեծ ներդրումներից մեկն է, որը ցույց է տալիս ոլորտի աճող պահանջարկը մասշտաբի ու արագության նկատմամբ։

OpenAI-ն, հայտնի իր ChatGPT արտադրանքով, այժմ անմիջապես կստանա հարյուր հազարավոր Nvidia գրաֆիկական պրոցեսորներ, որոնք տեղակայված են AWS տվյալների կենտրոններում։ Այս չիպերը կօգտագործվեն ինչպես OpenAI-ի ներկայիս, այնպես էլ նոր սերնդի AI մոդելների ուսուցման և գործարկման համար։ Ըստ OpenAI-ի գլխավոր տնօրեն Սեմ Ալթմանի՝ «Առաջնային AI-ի մասշտաբումը պահանջում է զանգվածային և հուսալի հաշվարկային հզորություններ։ Մեր համագործակցությունն AWS-ի հետ ամրապնդում է հաշվարկային էկոհամակարգը, որը կձևավորի այս նոր դարաշրջանը և կբերի առաջադեմ AI բոլորին»։

Հաշվարկային հզորությունների մրցավազք․ ինչու հենց AWS-ը

Այս պայմանագիրը կնքվել է AI ենթակառուցվածքների համաշխարհային ծախսերի կտրուկ աճի ֆոնին։ Մինչև վերջերս, Ալթմանը հայտնել է, որ OpenAI-ն պարտավորվել է ծախսել 1,4 տրիլիոն դոլար AI ենթակառուցվածքների վրա՝ թիվ, որը զգալիորեն գերազանցում է ընկերության տարեկան եկամուտը՝ ըստ Financial Times-ի՝ մոտ 13 մլրդ դոլար։ AWS-ի հետ գործարքը այս ծախսային ալիքի ամենամեծ մասն է, սակայն միակն չէ․ OpenAI-ն նաև 300 մլրդ դոլարի պայմանագիր ունի Oracle-ի հետ։

AWS-ի համար սա պարզապես հերթական մեծ հաճախորդը չէ։ AWS-ի գլխավոր տնօրեն Մեթ Գարմանը OpenAI-ին բնութագրել է որպես «ընկերություն, որը շարունակաբար ընդլայնում է հնարավորությունների սահմանները» և նշել, որ Amazon-ի ենթակառուցվածքը կլինի OpenAI-ի ձգտումների հիմքը։ Այս գործարքով AWS-ը ամրապնդում է իր դիրքը AI-ի մրցավազքում՝ մրցելով Microsoft Azure-ի և Google Cloud-ի հետ։

Կայունություն և մասշտաբ․ հիմնական հարցերը

OpenAI-ն պարտավորվել է զարգացնել 30 գիգավատտ հաշվարկային ռեսուրսներ՝ բավարար՝ մոտ 25 միլիոն ամերիկյան տների հոսանք ապահովելու համար։ Այս մասշտաբը առաջացրել է մի շարք հարցեր՝ թե՛ էկոլոգիական, թե՛ ֆինանսական կայունության տեսանկյունից։ Morgan Stanley-ի վերլուծաբանները գնահատում են, որ տվյալների կենտրոնների համաշխարհային ծախսերը մինչև 2028 թվականը կհասնեն մոտ 3 տրիլիոն դոլարի, որից կեսը կհատկացնեն խոշոր ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերությունները, իսկ մնացածը՝ մասնավոր շուկաները, ներառյալ ստվերային բանկային ոլորտը։

Որոշ վերլուծաբաններ մտահոգված են OpenAI-ի եկամտի և ենթակառուցվածքային պարտավորությունների տարբերությամբ։ Microsoft-ի գլխավոր տնօրեն Սատյա Նադելլայի հետ փոդքասթում Ալթմանը հակադարձել է այս մտահոգություններին՝ նշելով, որ OpenAI-ն ունի «շատ ավելի» եկամուտ, քան նշված 13 մլրդ դոլարը, սակայն թիվ չի հստակեցրել։ «Ես պարզապես… բավական է։ Կարծում եմ՝ շատ մարդիկ կցանկանան գնել OpenAI-ի բաժնետոմսեր»,– ասել է Ալթմանը՝ ակնարկելով ներդրողների մեծ հետաքրքրությունը, չնայած ծախսերի ծավալին։

Վերակազմավորում, բաժնեմասեր և ապագայի ուղի

Ենթակառուցվածքային ծրագրերի հետ մեկտեղ, OpenAI-ն վերջերս վերակազմավորեց իր հիմնական բիզնեսը՝ ստեղծելով շահույթային ընկերություն, որի արժեքը գնահատվում է 500 մլրդ դոլար։ Microsoft-ը, OpenAI-ի երկարաժամկետ գործընկերը, այժմ ունի մոտ 27% բաժնեմաս նոր ստեղծված ընկերությունում, ինչը խորացնում է երկու տեխնոհսկաների կապը։

Այս վերակազմավորումը արտացոլում է AI ոլորտի ընդհանուր միտումները, երբ ստարտափները անցնում են լաբորատոր փորձարկումներից դեպի խոշոր բիզնեսներ։ Եկամտային մոդելները դեռ զարգանում են, իսկ ենթակառուցվածքային ծախսերը աճում են․ ոլորտը մտնում է անորոշ նոր փուլ։ OpenAI–Amazon գործարքը ոչ միայն հավատ է AI-ի վերափոխող ուժի նկատմամբ, այլև ազդանշան, որ հաշվարկային ռեսուրսների մրցավազքը շարունակվում է։

Հետևանքներ․ առաջադեմ AI բոլորի՞ն, թե՞ միայն ընտրյալներին

Թեև գործընկերությունը խոստանում է «առաջադեմ AI-ն հասանելի դարձնել բոլորին», ինչպես նշում է Ալթմանը, այն նաև առաջացնում է հարցեր՝ հասանելիության ու կենտրոնացման վերաբերյալ։ Երբ աշխարհի հաշվարկային ռեսուրսների մեծ մասը կենտրոնացած է մի քանի կորպորացիաների ձեռքում, շուկայի գերիշխման, տվյալների անվտանգության և AI-ի սոցիալական ազդեցության վերաբերյալ մտահոգությունները աճում են։

Տեխնիկական տեսանկյունից, AWS-ի Nvidia-ով համալրված կենտրոններին մուտքը արագացնելու է ավելի բարդ մոդելների զարգացումը՝ հնարավորություն տալով ChatGPT-ի նման գործիքներին ավելի խելացի, արագ և լայնորեն հասանելի լինել։ Սակայն ենթակառուցվածքների մասշտաբավորման հետ մեծանում են նաև ռիսկերը՝ էներգետիկ սպառումը, էկոլոգիական հետևանքները և համակարգային խոցելիությունները։

Այս պատմական գործարքից հետո ոլորտի մասնագետները ուշադիր հետևելու են ոչ միայն տեխնոլոգիական առաջընթացին, այլև տնտեսական, էկոլոգիական և էթիկական հարցերին, որոնք առաջանում են դրա հետ։

OpenAI-ի և Amazon-ի 38 մլրդ դոլարի գործարքը ոչ միայն գործարար համաձայնություն է․ այն արհեստական բանականության զարգացման նոր փուլ է։ Այս գործարքը բացահայտում է AI հեղափոխության հսկայական ծախսերն ու հավակնությունները՝ միաժամանակ առաջ քաշելով կայունության, շուկայի կենտրոնացման և գլոբալ հաշվարկային ռեսուրսների ապագայի հարցեր։ Քանի դեռ AI ընկերությունները մասշտաբավորվում են, հասարակությունը պետք է պատրաստ լինի դրանց ազդեցությանը և ռեսուրսների սպառմանը։