Սեմ Ֆենդերը նվիրեց Մերկուրիի մրցանակի գումարը՝ փրկելու Մեծ Բրիտանիայի երաժշտական փոքր բեմերը

Սեմ Ֆենդերի նվիրատվությունը՝ փրկօղակ փոքր բեմերի համար

Հոկտեմբերյան երեկոին Նյուքասլում Սեմ Ֆենդերը ստացավ Մերկուրիի մրցանակը իր «People Watching» երրորդ ալբոմի համար։ Բայց հենց հաջորդ քայլը մեծ աղմուկ բարձրացրեց երաժշտական համայնքում․ Ֆենդերը հայտարարեց, որ ամբողջ £25,000 մրցանակային գումարը նվիրում է «Music Venue Trust»-ին՝ բարեգործական կազմակերպությանը, որը պաշտպանում է Մեծ Բրիտանիայի փոքր երաժշտական բեմերը։

«Ես այսօր չէի զբաղվի այս գործով, եթե չլինեին բոլոր այն համերգները, որոնք նվագել եմ հյուսիս-արևելքում և այլ վայրերում, երբ նոր էի սկսում», — նշեց Ֆենդերը։ Նրա խոսքերը անդրադառնում են բազմաթիվ արտիստների ճանապարհին, ովքեր իրենց առաջին քայլերը կատարել են փոքր, հաճախ ծանր վիճակում գտնվող բեմերում։ Այս քայլը միաժամանակ անձնական էր և հասարակական կոչ՝ այս վայրերը լեգենդար են, բայց պայքարում են գոյատևման համար։

Փոքր բեմերը՝ բրիտանական երաժշտության անտեսված հիմքը

Մեծ Բրիտանիայի փոքր երաժշտական բեմերը երկար տարիներ եղել են ոլորտի սիրտը՝ այն փոքրիկ վայրերը, որտեղ նոր տաղանդներն են ծնվում, համայնքները՝ ակտիվանում։ «Music Venue Trust»-ի տվյալներով, այս բեմերը հանդիսանում են երկրի £5,2 միլիարդանոց երաժշտական արդյունաբերության «հետազոտական և զարգացման» բաժինը, տարեկան ավելի քան £160 միլիոն ներդրում կատարելով նոր արտիստների և կուլիսային մասնագետների ձևավորման մեջ։ Բայց, չնայած կարևորությանը, ոլորտը կանգնած է անորոշության առաջ։

2024-ին «Music Venue Trust»-ը արձանագրել է, որ 43,8% փոքր բեմերը գործել են վնասով, իսկ շահույթի միջին մակարդակը կազմել է ընդամենը 0,48%։ 2023-ից ավելի քան 150 փոքր բեմ մշտապես փակվել են, ինչը կազմում է երկրի ընդհանուր բեմերի մոտ 16%-ը։ Դժվարությունները բազմազան են՝ աճող ծախսեր, ջրհեղեղներ, հրդեհներ, մահեր, լիցենզավորման խնդիրներ, իրավական վեճեր, աղմուկի բողոքներ։ Յուրաքանչյուր փակվող բեմ ոչ միայն կորցնում է երաժշտական հարթակ, այլ նաև տեղի մշակույթ և հնարավորություններ։

«Սա բացառիկ քայլ է Սեմի կողմից, ևս մեկ անգամ ցույց տալով, որ արտիստները հասկանում են փոքր բեմերի կարևորությունը իրենց կարիերայի և համայնքի համար», — ընդգծում է «Music Venue Trust»-ի հիմնադիր և գլխավոր տնօրեն Մարկ Դեյվիդը։ «Մենք մեծ պատիվ ունենք ընդունելու այս նվիրատվությունը և երաշխավորում ենք, որ յուրաքանչյուր պեննի ուղղակիորեն կնպաստի մեր քաղաքներում և գյուղերում կենդանի երաժշտության պահպանմանը»։

Բարեգործության ավանդույթը՝ Mercury Prize-ի հաղթողների շրջանում

Ֆենդերը միանում է այն հաղթողների շարքին, ովքեր նախընտրել են բարեգործությունը անձնական շահից։ 1996-ին «Pulp»-ը իր մրցանակային գումարը նվիրեց «War Child»-ին՝ պատերազմից տուժած երեխաներին աջակցելու համար։ 2002-ին «Ms Dynamite»-ը գումարը բաժանեց տարբեր բարեգործական կազմակերպություններին, այդ թվում՝ NSPCC-ին և սիկլային անեմիայի հիմնադրամին, ինչպես նաև իր տեղական մարմնամարզության խմբին։ «M People»-ը 1994-ին մրցանակը նվիրեց կոլեգայի հիվանդության պատճառով բազմակի սկլերոզի հիմնադրամին։ Վերջին տարիներին «Ezra Collective»-ը աջակցեց երիտասարդական ակումբներին ու երաժշտական կազմակերպություններին։

«Հաղթելը արդեն բավական էր», — ասել է «M People»-ի Հեզեր Սմոլը։ «Գումարը պարզապես բալն էր տորթի վրա, բայց մենք կարիք չունեինք այդ բալի, քանի որ արդեն ունեինք տորթը։ Մեր հաղթանակը այլ մեկի կյանքը փոխեց»։

Այս բարեգործական քայլերը ընդգծում են ոլորտի ընդհանուր գիտակցումը՝ հաջողությունը ծնվում է ընդհանուր աջակցության շնորհիվ, իսկ վերադարձը ոլորտին ուժեղացնում է ամբողջ համակարգը։

Ֆենդերի շարունակական աջակցությունը՝ մեկանգամյա քայլից ավելին

Սեմ Ֆենդերի աջակցությունը փոքր բեմերին չի սահմանափակվում այս նվիրատվությամբ։ 2024-ին նա իր տուրի ընթացքում հավաքեց ավելի քան £100,000, որը «Music Venue Trust»-ի «Liveline Fund»-ի միջոցով բաժանվեց 38 բեմերի՝ Անգլիայում, Շոտլանդիայում և Ուելսում։ Գումարը աջակցեց փակման եզրին գտնվող բեմերին՝ թե բնական աղետներից, թե ֆինանսական դժվարություններից, ինչպես նաև բարելավեց տեխնիկական սարքավորումները, ուղղակի օգուտ բերելով արտիստներին և հանդիսատեսին։

«Հիանալի է տեսնել, որ տուրից հավաքված գումարը իրական փոփոխություն է բերում այսքան բեմերում», — ասում էր Ֆենդերը։ «Փոքր բեմերի ցանցը վերջին տասնամյակում կործանվել է, և այն գաղափարը, որ մեծ բեմերի համերգների եկամուտը կարող է օգնել փոքրերին, որտեղ ամեն ինչ սկսվում է արտիստների համար, պարզապես տրամաբանական է»։

Այլ հայտնի արտիստներ նույնպես միացել են նախաձեռնությանը։ «Pulp», «Coldplay», Քեթի Փերի, Էդ Շիրան՝ բոլորը իրենց տոմսերի գներին փոքր հավելավճար են ավելացրել՝ գումարը փոխանցելով «Music Venue Trust»-ին և փոքր բեմերի պահպանման գործին։

Մարտահրավերներ և հույս՝ Մեծ Բրիտանիայի կենդանի երաժշտության ապագան

Վիճակը շարունակում է մնալ վտանգավոր։ Միայն 2024-ին 25 բեմ փակվեց՝ աճող ծախսերի և սպառողների վարքի փոփոխության պատճառով։ Տեղական համայնքների համար յուրաքանչյուր փակվող բեմ կորուստ է, որը գերազանցում է երաժշտության սահմանները՝ դրանք նաև սոցիալական կենտրոններ են, ստեղծագործական խթաններ և հաճախ՝ միակ բեմը սկսնակ արտիստների համար։

Բայց հույսի նշույլներ կան։ Անցած շաբաթ «Music Venue Trust»-ը հայտարարեց, որ կարողացել է փրկել երկու փոքր բեմ՝ «The Joiners»-ը Սաութհեմփթոնում և «The Croft»-ը Բրիստոլում՝ դրանք անցկացնելով համայնքի սեփականություն «Own Our Venues» նախաձեռնության միջոցով։ «Arts Council England»-ի և երաժշտասերների աջակցությամբ, ովքեր «բաժնետոմսեր» են գնում այդ վայրերում, այս մոդելը կարող է ապահովել կայուն ապագա։

Ֆենդերի նման արտիստների համար ուղերձը պարզ է՝ այս վայրերի պահպանումը կարևոր է ոչ միայն անհատական կարիերաների, այլ նաև ամբողջ երկրի մշակութային կյանքի համար։

Ֆենդերի նվիրատվությունը ազդում է երաժշտական համայնքի վրա՝ որպես փրկօղակ և մարտահրավեր՝ կոչ անելով երկրպագուներին, արտիստներին ու քաղաքական գործիչներին գնահատել փոքր բեմերի արժեքը և ապահովել դրանց գոյատևումը։

Ֆենդերի քայլը պարզապես բարեգործություն չէ․ այն հզոր հիշեցում է, որ բրիտանական երաժշտության արմատները թեև խոցելի են, բայց կենսական։ Փոքր բեմերին աջակցելով՝ նա ներդրում է կատարում նոր սերնդի արտիստների և համայնքների զարգացման մեջ։ Կենդանի երաժշտության ապագան կախված է նման միասնական և հեռատես քայլերից։