Շաբանա Մահմուդը խստացնում է Մեծ Բրիտանիայում մշտական բնակության ճանապարհը

Ավելի խիստ չափանիշներ՝ Մեծ Բրիտանիայում մշտական բնակության ճանապարհին

Մեծ Բրիտանիայի ներքին գործերի նախարար Շաբանա Մահմուդը ներկայացրել է միգրանտների մշտական բնակության իրավունք ստանալու կանոնների խստացման ծրագիրը։ Լիվերպուլում կայացած Լեյբորիստական կուսակցության համագումարում իր առաջին ելույթի ժամանակ նա ընդգծեց, որ միայն նրանք, ովքեր իրականում ներդրում ունեն բրիտանական հասարակության մեջ, պետք է ստանան մշտական բնակության իրավունք՝ այսպիսով վերագնահատելով «անժամկետ մնալու» կարգավիճակի նշանակությունը։

Մահմուդի ծրագրի հիմքում պարզ ուղերձ է․ Մեծ Բրիտանիայում մշտական բնակություն հաստատելը պետք է լինի վաստակած իրավունք, ոչ թե պարզապես ժամանակի արդյունք։ «Այս երկրում ապրելու պայմանը ներդրումն է»,- հայտարարեց նա՝ հստակ սահմանազատում դնելով Լեյբորիստների և նրանց մրցակիցների՝ հատկապես աճող ժողովրդականություն վայելող Ռեֆորմ կուսակցության միջև։

Խստացված պայմաններ՝ մշտական բնակության համար

Նախատեսվող փոփոխությունները էականորեն խստացնում են գործող կանոնները։ Այսօր միգրանտները հիմնականում կարող են դիմել մշտական բնակության համար՝ հինգ տարի օրինական բնակվելուց հետո։ Լեյբորիստների նոր ծրագրով այս ժամկետը կերկարացվի մինչև տասը տարի։ Բայց միայն ժամկետի երկարացումը չէ փոփոխությունների էությունը։

Մշտական բնակության դիմողները պետք է՝

• Անգլերենը տիրապետեն բարձր մակարդակով
• Ունենան անբասիր քրեական անցյալ
• Ցուցադրեն կամավոր աշխատանքի կամ համայնքային ներգրավվածության փորձ
• Վճարեն ազգային ապահովագրական վճարներ
• Չօգտվեն սոցիալական նպաստներից ամբողջ այս ժամանակահատվածում

Որոշ դեպքերում, ըստ Լեյբորիստների, բացառիկ ներդրում ունեցող կամ պահանջարկ ունեցող մասնագիտություններ ունեցող անձինք կարող են ավելի շուտ ստանալ բնակության իրավունք, սակայն հիմնական ուղերձը նույնն է՝ ինտեգրումը պետք է լինի գլխավոր չափանիշը։ Ինչպես նշում է Reuters-ը, հանրային քննարկում այս առաջարկների շուրջ նախատեսված է տարվա վերջում։

Քաղաքական պայքար՝ պոպուլիզմի դեմ

Մահմուդի հայտարարությունը հնչեց Ռեֆորմ կուսակցության աճող հանրային աջակցության ֆոնին։ Վերջինս, Նայջել Ֆարաջի ղեկավարությամբ, առաջարկում է ամբողջությամբ վերացնել մշտական բնակության կարգավիճակը՝ այն փոխարինելով հինգ տարին մեկ նորացվող աշխատանքային վիզայով։ Այս մոտեցումը տարածվելու է նույնիսկ այն անձանց վրա, ովքեր տարիներ շարունակ բնակվում և աշխատում են Մեծ Բրիտանիայում։

Լեյբորիստական առաջնորդները կոշտ քննադատության են ենթարկել Ռեֆորմի քաղաքականությունը։ Վարչապետ Սըր Քիեր Սթարմերը այն որակել է «ռասիստական» և «ամոթալի», նշելով, որ նման մոտեցումը կարող է «պառակտել երկիրը»։ Ֆինանսների նախարար Ռեյչել Ռիվսն էլ տարբերություն է դնում անօրինական ներգաղթյալների վտարման և երկար տարիներ երկրին նպաստած անձանց արտաքսման միջև։ Լեյբորիստների համար այս նոր մոտեցումը միաժամանակ քաղաքական պահանջարկի արձագանք է և բարոյական դիրքորոշում՝ ընդդեմ էթնո-ազգայինության վտանգի։

Մահմուդի ելույթում կար նաև անձնական շեշտադրում։ Նա խոսեց իր ծնողների՝ ներգաղթյալների ընտանիքից լինելու մասին, ընդգծելով, որ Բրիտանիայի բաց ու հանդուրժող բնույթն այսօր սպառնալիքի տակ է։ «Եթե չհաջողենք այս մարտահրավերին դիմակայել, մեր բաց, հանդուրժող ու առատաձեռն երկրի տեսլականը կմարի»,- նախազգուշացրեց նա։

Ինտեգրում, ինքնություն և Բրիտանիայի ապագան

Ներգաղթի խնդիրը միայն թվերի հարց չէ։ Այն վերաբերում է ազգային ինքնության և արժեքների ձևավորմանը։ Մահմուդը նշեց, որ շատ աշխատավորական համայնքներում կա անհանգստություն, ինչը կարող է նրանց մղել պոպուլիստական կուսակցությունների կողմից տրվող «կեղծ խոստումներին»։ Նա շեշտեց, որ պայքարը միայն հաջորդ ընտրություններում հաղթելու համար չէ, այլև երկիրը միավորելու և «մեծ Բրիտանիայի», ոչ թե «փոքր Անգլիայի» տեսլականը պահպանելու։

Նոր կանոնները կոչված են վերանայելու այն իրավական և հանրային պատկերացումները, որոնք տասնամյակներով ձևավորվել են։ Լեյբորիստները հայտարարում են, որ պատրաստ են անել այնպիսի քայլեր, որոնք միշտ չէ, որ կհամարվեն հանրաճանաչ, բայց անհրաժեշտ են թե՛ սահմանների պաշտպանության, թե՛ հասարակության համախմբման համար։

Մեծ Բրիտանիայում շուրջ 4,5 միլիոն մարդ արդեն ունի մշտական բնակության իրավունք, այդ թվում՝ մոտ 430 հազար ոչ ԵՄ քաղաքացիներ։ Այս փոփոխությունները արտացոլում են եվրոպական քաղաքականության ընդհանուր միտումը, որտեղ հիմնական կուսակցությունները ստիպված են արձագանքել ներգաղթի վերաբերյալ պոպուլիստական քննադատություններին։

Մահմուդի համար, սակայն, փակության քաղաքականությունը լուծում չէ։ Ընդհակառակը՝ նա շեշտում է, որ ներգաղթյալների ընդունումը պետք է կախված լինի նրանց ինտեգրվելու պատրաստակամությունից՝ լեզու սովորելով, օրենքը պահպանելով և համայնքին աջակցելով։

Բացի ներգաղթից, Մահմուդը անդրադարձավ նաև մանրածախ գողություններին։ Նա պատմեց, թե ինչպես է մանկության տարիներին իր ընտանիքի խանութում աշխատել ու սեփական փորձով զգացել նման հանցագործությունների հետևանքները։ Այս համատեքստում նա հայտարարեց «գործողությունների ձմեռ» ծրագիրը՝ ոստիկանության և բիզնեսի համագործակցության միջոցով պայքարելու մանրածախ գողությունների դեմ՝ ընդգծելով օրենքի գերակայության հարցը։

Քանի դեռ քաղաքական բանավեճը շարունակվում է, Մեծ Բրիտանիայի ներգաղթի քաղաքականության ապագան շարունակում է մնալ ազգային ինքնության, տնտեսական ներդրման և երկրի հիմնարար արժեքների հետ սերտորեն կապված։

Շաբանա Մահմուդի նոր մոտեցումը մշտական բնակության հարցում հաշվարկված պատասխան է՝ քաղաքական և հանրային մտահոգություններին։ Բարձրացնելով պահանջները և շեշտելով ինտեգրումը՝ Լեյբորիստները փորձում են հավասարակշռել սահմանների վերահսկողության և ներառականության իդեալները։ Ժամանակը ցույց կտա՝ արդյոք այս քաղաքականությունը կվերականգնի վստահությունը համակարգի նկատմամբ՝ չզոհաբերելով Բրիտանիայի բաց դարպասները։