ԱՄՆ հարվածները Իրանի վրա՝ միջուկային ծրագրի կասեցման հարցում կասկածներ է առաջացնում

Իրանի Ֆորդոուի միջուկային օբյեկտի մութ երկինքը պայծառացավ ԱՄՆ-ի հարվածներից, երբ տասնյակ ռումբեր պայթեցվեցին: 2025 թվականի հունիսի վերջին, նախագահ Թրամփը հայտարարեց հաղթանակ՝ ասելով, որ Իրանի միջուկային ծրագիրը «ոչնչացվել է»: Բայց երբ փոշին նստեց, սկսեցին հայտնվել այլ պատկերներ՝ զեկույցներ, որ հարվածները չէին իրականացվել այնքան արդյունավետ, որքան ներկայացվում էր:

Հարվածների պաշտոնական տեսակետը

Ֆորդոուն և Իսֆահանը՝ Իրանի հիմնական միջուկային օբյեկտները, գտնվեցին գործողության կենտրոնում: ԱՄՆ Մերձավոր Արևելքի դեսպան Սթիվ Վիթքոֆը նշել է, որ Ֆորդոուին հասցվել է 12 ռումբ, իսկ Իսֆահանի օբյեկտը «ամբողջովին ոչնչացվել է»: Վիթքոֆը Fox News-ի հարցազրույցում հերքեց հակառակ տեսակետները՝ դրանք անվանելով «անհեթեթ»: Նրա խոսքով, հարվածները լիովին վերացրել են միջուկային սպառնալիքը:

Թրամփը նույն ուղերձը փոխանցեց Հաագայի ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովում՝ ներկայացնելով դա որպես մեծ հաջողություն: Սակայն, նրա խոսքերն արագորեն հակասվեցին հայտնված հետախուզական զեկույցներով:

Արբանյակային պատկերները և կասկածները

Արբանյակային պատկերները, որոնց անդրադարձել է BBC-ը, ավելի նուրբ պատկեր են ներկայացնում: Չնայած Ֆորդոուի շուրջ նոր խոռոչներ են երևում, փորձագետները ենթադրում են, որ հարվածները կարող են ընդամենը մի քանի ամսով հետաձգել Իրանի միջուկային ծրագրի զարգացումը:

Իսֆահանի օբյեկտը, չնայած ենթադրյալ հարվածներին, կարծես թե պահպանում է բավարար ենթակառուցվածքներ՝ աշխատանքը վերսկսելու համար: «Դա այն հարվածը չէ, որ վարչակազմը սպասում էր», նշել է փորձագետը NPR-ին:

Հետևանքները և տարածաշրջանային ազդեցությունը

Իրանը, պետական լրատվամիջոցներով, հերքեց հարվածների լուրջ ազդեցությունը, միաժամանակ պնդելով ինքնապաշտպանության իրավունքը: Հարվածները տեղի են ունենում նուրբ իրավիճակում, երբ Իսրայելի և Իրանի միջև հունիսին հաստատված հրադադարը դեռևս պահպանում է, բայց մեծ վտանգի տակ է:

Վաշինգտոնում արտահոսքերը նորից ակտիվացրին բանավեճերը ռազմական գործողությունների ռիսկերի մասին: Վիթքոֆը արտահոսքերը որակեց որպես «դավաճանություն»՝ զգուշացնելով ԱՄՆ-ի գործողությունների հուսալիության վրա վտանգավոր ազդեցության մասին:

Տարածաշրջանային լարվածություն

Սովորական իրանցիների համար հարվածները խորացնում են անորոշությունը: Պատերազմի վերսկսման վտանգը կախվում է արդեն իսկ տնտեսական ճգնաժամի և հասարակական դժգոհության ենթատեքստում:

Արևմուտքում, մասնավորապես ՆԱՏՕ-ում, այս գործողությունները դնում են նոր մարտահրավերներ՝ ինչպես աջակցել ԱՄՆ-ին, այնպես էլ պահպանել տարածաշրջանում կայունությունը:

Կործանումից հետո միշտ մնում է միակողմանի ճշմարտություն՝ նույնիսկ ամենաբարդ ռումբերը չեն կարողանում ոչնչացնել անորոշությունը: