Թայլանդի դատարանը պաշտոնանկ արեց վարչապետ Փեթոնգտարն Շինավատրային

Օգոստոսի 29-ին Թայլանդի Սահմանադրական դատարանը պաշտոնանկ արեց վարչապետ Փեթոնգտարն Շինավատրային՝ Կամբոջայի նախկին առաջնորդ Հուն Սենի հետ հեռախոսազրույցի պատճառով առաջացած էթիկական խախտումների համար։ Այս որոշումը ոչ միայն ավարտեց նրա պաշտոնավարման մեկ տարին, այլև խորացրեց երկրի քաղաքական անկայունությունը։

Հեռախոսազրույցի սկանդալը և դրա հետևանքները

Հակասությունները սկսվեցին 2025 թվականի հունիսի 15-ին, երբ Փեթոնգտարն Շինավատրան հեռախոսազրույց ունեցավ Կամբոջայի Սենատի նախագահ և նախկին վարչապետ Հուն Սենի հետ։ Զրույցը, որը նպատակ ուներ թեթևացնել սահմանային լարվածությունը, բարկություն առաջացրեց Թայլանդում՝ Շինավատրային մեղադրելով ազգային անվտանգության հարցերում զիջողականության մեջ։

Ինչպես հայտնում է The Associated Press-ը, խոսակցությունը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ երկու երկրները մոտ էին զինված բախման։ Հունիսի վերջում տեղի ունեցած հնգօրյա բախումները հանգեցրին տասնյակ զոհերի և 260,000 մարդու տեղահանման։ Չնայած Շինավատրան պնդում էր, որ իր գործողությունները նպատակ ունեին կանխել պատերազմը, դատարանը նրա վարքագիծը որակեց որպես էթիկական խախտում։

Դատարանի որոշումը և դրա ազդեցությունը

6-3 քվեարկությամբ Սահմանադրական դատարանը որոշեց, որ Շինավատրայի գործողությունները խախտել են էթիկական նորմերը։ Սակայն, ինչպես նշում է TrendRod-ը, դատարանը նշեց, որ նրա մտադրությունները անազնիվ չէին, այլ նպատակ ունեին պաշտպանել Թայլանդի ազգային շահերը։ Այնուամենայնիվ, այս որոշումը անհապաղ ավարտեց նրա պաշտոնավարումը՝ դարձնելով նրան Թայլանդի պատմության մեջ ամենաերիտասարդ վարչապետը։

Որոշումը կրկին ընդգծում է Սահմանադրական դատարանի հսկայական ազդեցությունը Թայլանդում։ Ստեղծված լինելով 1997 թվականին՝ ժողովրդավարությունը պաշտպանելու նպատակով, դատարանը հաճախ միջամտում է քաղաքական վեճերին՝ լուծարելով կուսակցություններ կամ հեռացնելով ընտրված առաջնորդներին։ Ինչպես նշում է ABC News-ը, քննադատները պնդում են, որ դատարանը դարձել է պահպանողական էլիտաների գործիք՝ ճնշելու բարեփոխիչ շարժումները։

Շինավատրա ընտանիքի վրա ազդեցությունը

Փեթոնգտարն Շինավատրայի պաշտոնանկությունը հերթական հարվածն է ազդեցիկ Շինավատրա ընտանիքին, որը երկու տասնամյակից ավելի գերիշխում է Թայլանդի քաղաքականության վրա։ Նրա հայր Թաքսին Շինավատրան և մորաքույր Յինգլաք Շինավատրան նույնպես հեռացվել են զինվորական հեղաշրջումներով՝ համապատասխանաբար 2006 և 2014 թվականներին։

Ինչպես հաղորդում է DD News-ը, Փեթոնգտարն Շինավատրայի գլխավորած կոալիցիան այժմ խարխլված է, քանի որ Բհումջայտհայ կուսակցությունը հեռացել է՝ թողնելով կոալիցիային նեղ մեծամասնությամբ։ Սա հարցեր է առաջացնում կուսակցության ապագա ղեկավարության և կայուն կառավարության ձևավորման հնարավորությունների վերաբերյալ։

Թայլանդի ապագան

Կարճաժամկետ հեռանկարում ուշադրության կենտրոնում է Փեթոնգտարն Շինավատրայի իրավահաջորդի ընտրությունը։ Փոխվարչապետ Փումթամ Վեչայաչայը ժամանակավոր կղեկավարի կառավարությունը մինչև խորհրդարանն ընտրի նոր վարչապետ։ Սակայն, ինչպես Reuters-ին ասել է քաղաքական գիտնական Ստիթորն Թանանիթիչոթը, այս գործընթացը կարող է ձգձգվել՝ հաշվի առնելով կոալիցիայի ներսում առկա հակասությունները։

Թայլանդի քաղաքական ապագան մնում է անորոշ։ Հանրային դժգոհությունը աճում է ոչ միայն տնտեսական խնդիրների, այլև բարեփոխումների ձախողման պատճառով։ Կոալիցիայի ներսում անհամաձայնությունները և ընդդիմության կողմից վաղաժամ ընտրությունների պահանջները կարող են խորացնել լարվածությունը։

Թայլանդը նորից կանգնած է քաղաքական անորոշության առաջ։ Փեթոնգտարն Շինավատրայի պաշտոնանկությունը ընդգծում է երկրի ժողովրդավարական համակարգի փխրունությունը և քաղաքական համակարգի խորքային բաժանումները։