Թրամփի կլիմայական քաղաքականությունը՝ գլոբալ հետևանքներ

Թրամփի կլիմայական քաղաքականությունը՝ շրջադարձային փոփոխություններ

Դոնալդ Թրամփի նախագահությունը նշանավորվեց կլիմայական փոփոխությունների վերաբերյալ ԱՄՆ-ի մոտեցման կտրուկ շրջադարձով։ Նրա վարչակազմը չեղարկեց ավելի քան 140 էկոլոգիական կանոնակարգեր, դուրս եկավ միջազգային համաձայնագրերից և թուլացրեց դաշնային պաշտպանությունները՝ ուղղված օդի, ջրի և անհետացող տեսակների պահպանմանը։ Այս քայլերը ոչ միայն փոխեցին ներքին քաղաքականությունը, այլև մեկուսացրին ԱՄՆ-ը գլոբալ կլիմայական առաջնորդությունից։

Դուրս գալը Փարիզյան համաձայնագրից

Թրամփի ամենանշանակալի քայլերից մեկը 2017 թվականին ԱՄՆ-ը Փարիզյան համաձայնագրից դուրս բերելն էր։ Այս գլոբալ համաձայնագիրը նպատակ ուներ սահմանափակել գլոբալ տաքացումը մինչև 1.5°C։ Թրամփի որոշումը ԱՄՆ-ը թողեց միայն մի քանի երկրների՝ Իրանի և Լիբիայի կողքին։ Ըստ *Climatechangenews*-ի, ԱՄՆ-ը դադարեցրեց ներդրումները Կանաչ կլիմայական հիմնադրամում, ինչը ֆինանսավորման զգալի բաց թողեց զարգացող երկրներում։

Էկոլոգիական կարգավորումների թուլացում

Ներքին քաղաքականության մեջ Թրամփի վարչակազմը առաջնահերթություն տվեց վառելիքային էներգիայի ընդլայնմանը։ ԵԿԳ-ն թուլացրեց արտանետումների, ավտոմեքենաների վառելիքի արդյունավետության և մեթանի արտահոսքի վերաբերյալ կանոնակարգերը։ Օբամայի կլիմայական ռազմավարության հիմնասյունը՝ Մաքուր էներգիայի պլանը, փաստացիորեն վերացվեց։ *The Guardian*-ի տվյալներով՝ այս փոփոխությունները նպաստեցին վառելիքային արդյունաբերությանը, բայց հանրային առողջության վրա բացասական ազդեցություն ունեցան։

Կառավարական հիմնարկների վրա ազդեցությունը

Կառավարական հիմնարկները, ինչպիսիք են ԵԿԳ-ն, NOAA-ն և Ներքին գործերի նախարարությունը, ենթարկվեցին զգալի բյուջետային և անձնակազմային կրճատումների։ Ըստ *The New York Times*-ի, հազարավոր գիտնականներ և բնապահպանական մասնագետներ դուրս մղվեցին համակարգից՝ թողնելով կարևոր հետազոտական և կարգավորիչ դերերը անլի։

Իրավական և տնտեսական հետևանքներ

Թրամփի էկոլոգիական փոփոխությունները առաջացրեցին բազմաթիվ իրավական մարտահրավերներ։ Դատարանները մերժեցին մի քանի գործադիր հրամաններ՝ նշելով ընթացակարգային խախտումներ։ Տնտեսական առումով, վառելիքային էներգիայի վրա կենտրոնացումը չօգնեց արդյունաբերությանը հաղթահարել շուկայի ճնշումները։ *Դալասի Դաշնային պահուստային բանկի* զեկույցում նշվում է, որ նավթի գործադիր տնօրենները քննադատել են վարչակազմի քաղաքական անկայունությունը։

ԱՄՆ-ի կլիմայական մեկուսացման գլոբալ հետևանքները

Թրամփի կլիմայական քաղաքականությունը ազդեցություն ունեցավ նաև միջազգային մակարդակում։ Գլոբալ համաձայնագրերից դուրս գալով և կլիմայական ֆինանսավորումը կրճատելով՝ ԱՄՆ-ը թուլացրեց բազմակողմ ջանքերը։ Մինչ այդ, ԵՄ-ն և Չինաստանը արագացրին իրենց մաքուր էներգիայի անցումը, լրացնելով ԱՄՆ-ի թողած բացը, ինչպես նշվում է *Climatechangenews*-ում։

Հասարակական և նահանգային դիմադրություն

Չնայած դաշնային փոփոխություններին՝ Կալիֆոռնիա և Նյու Յորք նահանգները շարունակեցին առաջ տանել հավակնոտ կլիմայական քաղաքականություններ։ Այս ջանքերը, ինչպես նաև վերականգնվող էներգիայի տեխնոլոգիաների գների նվազումը, մասամբ փոխհատուցեցին դաշնային կառավարության քայլերը։ *The Guardian*-ի տվյալներով՝ 2017 թվականին ԱՄՆ-ի ածխաթթու գազի արտանետումները հասան 25 տարվա նվազագույնին, սակայն գիտնականները զգուշացնում են, որ այս դանդաղ առաջընթացը բավարար չէ գլոբալ կլիմայական նպատակներին հասնելու համար։

Թրամփի նախագահությունը ընդգծեց կլիմայական քաղաքականության փխրունությունը ԱՄՆ-ում, որտեղ գործադիր որոշումները կարող են արագորեն շրջել առաջընթացը։ Գլոբալ կլիմայական մարտահրավերներին դիմակայելու համար անհրաժեշտ են հետևողական և համատեղ ջանքեր։

Աղբյուր՝ Theguardian, Climatechangenews, Nytimes, Homaio