Արագ Ընթերցում
- Թրամփ-Պուտին հանդիպման նախապատրաստական աշխատանքները Բուդապեշտում հետաձգվել են՝ Ուկրաինայի պատերազմի հանգուցալուծման շուրջ տարաձայնությունների պատճառով։
- ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն և Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը հեռախոսազրույց են ունեցել, որը Ռուսաստանը գնահատել է որպես «կառուցողական»։
- Հանդիպման և խաղաղության հեռանկարները մնում են անորոշ։
- Թրամփը և Պուտինը նախկինում հանդիպել են Ալյասկայում, սակայն հիմնական տարաձայնությունները պահպանվում են։
Հանդիպման հետաձգում․ դիվանագիտական հույսերը սպասման մեջ
Ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ աշխարհի ամենահզոր առաջնորդները փորձում են խաղաղություն հաստատել, բայց իրենց թիմերը չեն կարողանում համաձայնության գալ ճանապարհի վերաբերյալ։ Սա է հարցը, որ կախված է Թրամփի և Պուտինի սպասվող հանդիպման վրա, որը նախատեսված էր Բուդապեշտում։ Այս շաբաթ միջազգային դիվանագիտության շարժիչները կանգ առան․ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի և Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի կարևոր նախապատրաստական հանդիպումը հետաձգվեց՝ խաղաղության հույսերը և Ուկրաինայի հարցի լուծման հնարավորությունը դարձնելով անորոշ։
Հետնաբեմ․ ինչու են բանակցությունները կանգ առել
Հանդիպման չկայացման պատճառը պարզապես ժամանակացույցի խնդիր չէր։ Սպիտակ տան աղբյուրների համաձայն, ովքեր ցանկացել են մնալ անանուն, հետաձգման հիմքում դրված են Ուկրաինայի պատերազմի ավարտի շուրջ կողմերի խոր տարբերությունները։ Երկու կողմերն էլ բանակցություններին ներկայացել են տարբեր սպասումներով և պահանջներով, ինչը առայժմ անհնար է դարձնում առաջ շարժվելը։
Թրամփը բազմիցս հայտարարել է, թե ցանկանում է խաղաղություն Ուկրաինայում։ Սակայն նա նաև ընդունել է, որ համաձայնություն ձեռք բերելն ավելի դժվար է, քան վերջին շրջանի մյուս զինադադարները՝ լինի Գազայում, թե Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև։ Ուկրաինայի պատերազմի բարդությունները՝ պատճառները, դերակատարները, գլոբալ ազդեցությունը, ցույց են տալիս, որ լավատեսությունը բավարար չէ։
Ռուբիո և Լավրով․ բանակցությունների գլխավոր դեմքերը
Թրամփի և Պուտինի վերջին հեռախոսազանգից հետո ծրագրված էր, որ Ռուբիոն և Լավրովը մանրամասները կհստակեցնեն։ Նրանց նախատեսված հանդիպումը Բուդապեշտում պետք է նախապատրաստեր այս տարվա երկրորդ առաջնորդների հանդիպումը։ Սակայն փոխարենը նրանք ստիպված եղան հեռախոսազրույց ունենալ, որը Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն գնահատեց որպես «կառուցողական»։ Այս բնորոշումը խոսում է շատ բանի մասին․ կառուցողական, բայց ոչ վճռորոշ։ ԱՄՆ կողմը ավելի զգուշավոր էր․ Պետդեպարտամենտի փոխխոսնակ Թոմմի Փիգոթը խուսափեց «կառուցողական» բառից, ընդգծելով փոխգործակցության կարևորությունը։
Կողմերը համաձայնել են շարունակել խոսակցությունները․ այս շաբաթ սպասվում է ևս մեկ հեռախոսազանգ։ Սակայն հանդիպման հետաձգումը ստվեր է գցել Բուդապեշտի գագաթաժողովի հեռանկարի վրա։ Բուդապեշտ քաղաքը, որն ունի պատմական կապեր ինչպես Կիևի, այնպես էլ Մոսկվայի հետ, ընտրվել էր որպես խորհրդանշական վայր։ Այժմ այդ խորհրդանիշը դարձել է անորոշ։
Ուկրաինայի համար խաղադրույքները բարձր են
Ուկրաինայի պատերազմը հանդիպման գլխավոր թեման է։ 2022 թվականի փետրվարին Պուտինի հրամանով ռուսական զորքերը ներխուժեցին Ուկրաինա, և պատերազմը շարունակվում է առանց հստակ ավարտի նշանների։ Պուտինը բազմիցս հայտարարել է, որ պատրաստ է խաղաղ բանակցությունների, սակայն միշտ առաջադրել է պայմաններ, որոնք Կիևի և նրա դաշնակիցների համար դժվար են ընդունելի։
Թրամփը, իր հերթին, փորձում է ներկայանալ որպես խաղաղության հնարավոր միջնորդ։ Նա խոսել է խաղաղության հավանականության մասին, բայց նաև զգուշացրել է Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկուն, որ նա բոլոր հաղթաթղթեր չի պահում իր ձեռքում։ Վերջին հայտարարության մեջ Թրամփը Ռուսաստանը անվանել է «թղթե վագր»՝ նկատի ունենալով, որ Մոսկվան չի կարողացել հաղթել Ուկրաինային՝ չնայած իր հզոր բանակին։
Թրամփի և Պուտինի վերջին հանդիպումը կայացել է օգոստոսի 15-ին՝ Ալյասկայի Սառը պատերազմի շրջանի օդանավակայանում։ Այդ հանդիպումից հետո երկու կողմերն էլ ընդունել են, որ պատերազմի հանգուցալուծման շուրջ լուրջ տարաձայնություններ կան։
Առջևում ճանապարհը․ դիվանագիտությունը դեռ շարունակվում է
Ի՞նչ է սպասվում այժմ։ Պատասխանը դեռևս անորոշ է։ Նախապատրաստական հանդիպման հետաձգումը պարզապես դիվանագիտական մանրուք չէ․ այն արտացոլում է Ուկրաինայի պատերազմի խոր և չլուծված լարվածությունները։ Հաջորդ քայլերը պարզ չեն․ Ռուբիոն և Լավրովը կրկին զրուցելու են, սակայն առանց բեկումնային արդյունքի Բուդապեշտի գագաթաժողովը կարող է երկարաժամկետ հետաձգվել։
Անկասկած է, որ խաղադրույքները շատ բարձր են․ Ուկրաինայի, Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և միլիոնավոր մարդկանց համար, որոնց կյանքը կախված է դիվանագետների և առաջնորդների որոշումներից։ Խաղաղության որոնումը շարունակում է մնալ մարտահրավերներով լի ճանապարհ։
Մինչ աշխարհը սպասում է, Թրամփ-Պուտին հանդիպման հետաձգումը ընդգծում է հետևյալ իրողությունը․ Ուկրաինայում խաղաղություն հաստատելու համար անհրաժեշտ են ոչ միայն բարձր մակարդակի հանդիպումներ, այլև իրական փոխզիջումներ՝ կողմերի պատրաստակամությունը անցնելու խոսքերից դեպի գործնական լուծումներ։ Մինչ այդ, դիվանագիտությունը դեռ ընթացքի մեջ է։