Ֆարաջի միգրացիոն նոր պլանը՝ բրիտանական ժողովրդավարության փորձության առջև

Ֆարաջի «Արդարության վերականգնման օպերացիան». նոր դարաշրջան, թե՞ ժողովրդավարության սպառնալիք

Բրիտանիան սովոր չէ միգրացիայի շուրջ թեժ բանավեճերին, բայց Նայջըլ Ֆարաջի և «Ռեֆորմ» կուսակցության նոր հայտարարությունը երկրում իսկական փոթորիկ է առաջացրել։ Մամլո ասուլիսում Ֆարաջը ներկայացրեց մի ծրագիր, որը ոչ միայն կդադարեցնի մշտական բնակության իրավունքի (ILR) տրամադրումը ապագա միգրանտներին, այլև հետադարձ ուժով կզրկի այդ կարգավիճակից հազարավոր մարդկանց, որոնք արդեն օրինական բնակվում են Միացյալ Թագավորությունում։ Սա կարող է դառնալ ժամանակակից բրիտանական պատմության ամենամասշտաբային հարկադիր արտագաղթը։

«Բորիսական ալիքից» մինչև զանգվածային արտաքսում. քաղաքականության բովանդակությունը

Ֆարաջի առաջարկը, որը մանրամասն ներկայացվել է Daily Mail-ում և հաստատվել «Ռեֆորմ»-ի պետական արդյունավետության ղեկավար Զիա Յուսուֆի կողմից, իր մասշտաբներով աննախադեպ է։ Կուսակցությունը նախատեսում է չեղարկել ILR կարգավիճակը՝ այն կամուրջը, որը երկարաժամկետ բնակության և բրիտանական քաղաքացիության միջև է, փոխարինելով այն նոր՝ խիստ պայմաններով հնգամյա վիզայով։ Ամենակարևորը՝ սա կվերաբերի ոչ միայն նորեկներին։ Ֆարաջը ցանկանում է, որ այդ փոփոխությունները հետադարձ ուժով կիրառվեն նաև արդեն բնակվողների նկատմամբ, ինչը նշանակում է մինչև 3,8 միլիոն մարդ կարող է զրկվել իրենց կարգավիճակից։

Ծրագրի հիմնական կետերն են.

• Բոլոր ILR ունեցող օտարերկրացիները պետք է նորից դիմեն հնգամյա վիզայի համար։
• Դիմորդների համար պահանջները կկոշտացվեն, ներառյալ՝ ավելի բարձր աշխատավարձի շեմ։
• Սոցիալական նպաստներն ու անվճար առողջապահությունը հասանելի կլինեն միայն քաղաքացիներին, օտարերկրացիները պետք է ապահովագրություն ունենան։
• Կախվածներ կարող են բերել միայն բարձր վարձատրվող անձինք, իսկ կարգավիճակից զրկվածները պետք է կամովին լքեն երկիրը, հակառակ դեպքում կիրականացվի հարկադիր արտաքսում՝ «Արդարության վերականգնման օպերացիա» ծրագրով։

Յուսուֆը բացահայտ ասում է. «Այս փոփոխությունները կհանգեցնեն հարյուր հազարավոր մարդկանց՝ դիմելու և ի վերջո կարգավիճակից զրկվելու։ Շատերը կլքեն երկիրը, երբ կկորցնեն նպաստների հասանելիությունը։ Ովքեր չլքեն, կհայտնվեն արտաքսման ենթակա»։

Քաղաքական արձագանքներ. ժողովրդավարության սպառնալիք, թե՞ բարեկեցության համակարգի փրկություն

Քննադատությունը չուշացավ։ Լիբերալ դեմոկրատների առաջնորդ Էդ Դեյվին իր կուսակցության համագումարի ժամանակ Ռեֆորմը որակեց որպես «ժողովրդավարությանը սպառնալիք, մեր ամենաթանկ արժեքներին՝ արժանապատվությանը, հանդուրժողականությանը, օրենքի գերակայությանը հակասող ուժ»։ Նրա կարծիքով, Ֆարաջի ծրագիրը Բրիտանիային կմղի դեպի «Թրամփի Ամերիկա», և նման խիստ միջոցառումները չեն համապատասխանում երկրի ավանդույթներին։

Լեյբորիստները կենտրոնացան թվերի վրա։ Ֆարաջի ներկայացրած 234 միլիարդ ֆունտի տնտեսումը արագ հերքվեց՝ այդ թիվը տրամադրած պահպանողականական ուղղվածության կենտրոնը՝ CPS-ը, հայտարարեց, որ հաշվարկները հիմնված են հնացած տվյալների վրա (The Guardian)։

British Future վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Սանդեր Քաթվալան ընդգծեց՝ «Բոլոր կարգավիճակ ունեցող օտարերկրացիներին պարտադրել ժամանակավոր կարգավիճակի դիմել՝ սկզբունքորեն դատապարտելի է»։ Նա հիշեցրեց, որ նման քայլը կնշանակի ԵՄ քաղաքացիների հետ համաձայնագրի խախտում, ինչը կարող է հանգեցնել պատասխան քայլերի և փշրել բրիտանական հասարակության 84%-ի կոնսենսուսը՝ աջակցել օրինական բնակվողներին մնալու իրավունքին։

Իրավական, տնտեսական և հասարակական հետևանքներ. ինչ է վտանգի տակ

Ժամանակակից Բրիտանիայի պատմության մեջ որևէ կառավարություն նման մասշտաբի միգրացիոն քաղաքականություն չի առաջարկել։ Ֆարաջի ծրագիրը վտանգում է ոչ միայն թվերը, այլ նաև բրիտանական հասարակության հյուսվածքը։ Քննադատները զգուշացնում են «Վինդրաշ 2.0»-ի կրկնության մասին, երբ օրինապահ քաղաքացիները՝ տարիներ շարունակ այստեղ բնակվողները, կկանգնեն անորոշության առջև։

Իրավաբանները կանխատեսում են, որ ծրագիրը կբախվի անմիջական ու խիստ դատական մարտահրավերների՝ հատկապես ԵՄ քաղաքացիների նկատմամբ միջազգային համաձայնագրերի խախտման մասով (Financial Times)։

Տնտեսական առումով, ծրագիրը կարող է ծանր հարված հասցնել առողջապահությանը, խնամքի ոլորտին, հյուրանոցային և սպասարկման ոլորտներին։ Չնայած Ֆարաջը պնդում է, որ «այդ միգրանտները բժիշկներ, ինժեներներ կամ ձեռնարկատերեր չեն», Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալները հակառակն են ցույց տալիս։ Շատերը աշխատում են կենսական նշանակության ոլորտներում։ Յուսուֆը նշեց, որ խնամքի ոլորտի աշխատողները կկարողանան դիմել հատուկ վիզայի համար, սակայն գործարարները զգուշացնում են, որ անորոշությունն ու խստացումները կարող են կաթվածահար անել արդեն խնդիրներ ունեցող ոլորտները (Reuters)։

Հասարակական առումով, ծրագիրը խորացրել է անհանգստությունը միգրանտների և նրանց ընտանիքների շրջանում։ Հասարակական կազմակերպությունները հայտնում են բազմաթիվ դիմումների աճի մասին։ «Սա պարզապես թղթաբանություն չէ»,- ասում է իրավապաշտպաններից մեկը։ «Խոսքը մարդկանց կյանքերի, երեխաների դպրոցների, տների, պատկանելության զգացողության մասին է»։

Ֆարաջի հիմնավորումը. էժան աշխատուժի դարաշրջանի ավարտը

Ֆարաջը պնդում է, որ փոփոխությունները անհրաժեշտ են բարեկեցության համակարգը փրկելու և բրիտանական քաղաքացիության արժեքը վերականգնելու համար։ Նրա խոսքով, «Բորիսական ալիքի» հետևանքով երկիրը կանգնած է անընդունելի սոցիալական ծախսերի առջև, և «վերականգնելու արդարությունը»՝ նպաստները պետք է հասանելի լինեն միայն քաղաքացիներին, իսկ գործարարները պարտավոր են ներդնել բրիտանացի աշխատողների պատրաստման համար։

Սակայն քննադատները նշում են, որ Ֆարաջի այս պատումից դուրս է մնում Բրեքզիթից հետո աշխատանքի շուկայի իրականությունը, որտեղ ԵՄ աշխատողների հեռանալը հանգեցրել է աշխատուժի պակասի, և բազմաթիվ ոլորտներ շարունակում են կախված մնալ ներգաղթյալներից։

Քաղաքական հաշվարկ. ռիսկ, թե՞ շահ

«Ռեֆորմ» կուսակցությունը որոշ հարցումներում առաջ է անցնում երկու հիմնական կուսակցություններից, ուստի պայքարը շատ լուրջ է։ Ֆարաջի կոշտ դիրքորոշումը ոգևորում է իր կողմնակիցներին, բայց նաև հեռացնում է չափավորներին և վտանգում է հասարակական համերաշխությունը։ Էդ Դեյվին պնդում է, որ միայն լիբերալ դեմոկրատներն են ունակ կանգնեցնել «Ռեֆորմը», ընդգծելով իրենց հաջողությունը տեղական ընտրություններում։ Լեյբորիստներն ու պահպանողականները զգույշ են՝ քննադատելով ծրագրի տեխնիկական կողմերը, բայց զգուշանում են ուղիղ պաշտպանել միգրանտների իրավունքները կամ բարոյական գնահատական տալ։

Ֆարաջի ռազմավարությունը պարզ է. ստիպել հանրային լայն քննարկում՝ օրինական ներգաղթի մասշտաբի ու ազդեցության շուրջ և ներկայացնել «Ռեֆորմը» որպես միակ ուժ, որը պատրաստ է արմատական քայլերի։ Հաջողությո՞ւն, թե՞ հակադարձում՝ դա պարզ կդառնա առաջիկա ամիսներին։

Ֆարաջի ծրագիրը բրիտանական միգրացիոն քաղաքականության կտրուկ շրջադարձ է՝ փորձություն ոչ միայն օրենքի ու քաղաքականության համար, այլև բրիտանական արժեքների բուն էության։ «Արդարության վերականգնման» ճանապարհին երկիրը կանգնած է խորքային հարցի առաջ. ի՞նչ պետություն է ուզում լինել Բրիտանիան և ի՞նչ գնով՝ իր ժողովրդավարության ու հասարակական պայմանագրի համար։