Ինչու արհեստական բանականության կրթությունը կարիք ունի արմատական վերանայման

Արհեստական բանականությունը (ԱԲ) փոխում է մեր կյանքի գրեթե բոլոր ոլորտները, բայց ամենից շատ՝ կրթությունը։ ChatGPT-ի և Gemini-ի պես ԱԲ գործիքների տարածումը ստիպում է դասավանդողներին և տեխնոլոգներին վերանայել, թե ինչպես պատրաստել նոր սերունդին մի աշխարհում, որտեղ փոփոխությունները անխուսափելի են։ Այս հարցում առաջնագծում է Google DeepMind-ի հետազոտող Ստեֆանիա Դրուգան, ում տեսլականը կրթության համար նորարարական է և հրատապ։

Ինչու կրթական մոդելները չեն բավարարում

Դրուգայի կարծիքով՝ ԱԲ-ի ներկա ինտեգրումը ուսանողների կյանքում լուրջ թերություններ ունի։ «Ներկայումս այն, թե ինչպես են նրանք օգտագործում ԱԲ-ն, շատ հիասթափեցնող է»,- նշում է նա Business Insider-ին տված հարցազրույցում։ Խնդիրն այն է, որ ԱԲ գործիքները հաճախ նպաստում են չափազանց կախվածության, քան քննադատական մտածողության զարգացմանը։

Օրինակ՝ եթե ԱԲ-ն հեշտությամբ լուծում է թեստը, Դրուգան կարծում է, որ թեստը՝ ոչ թե ուսանողը, պետք է փոխվի։ Նա պաշտպանում է առաջադրանքներ, որոնք խրախուսում են ստեղծագործությունն ու խնդիրների լուծումը, այլ ոչ թե մեխանիկական կրկնությունը։ «Մենք պետք է փոխենք, թե ինչպես ենք դասավանդում և գնահատում»,- ընդգծում է նա՝ կարևորելով ուսանողների հետաքրքրությունը խթանելու անհրաժեշտությունը։

Ինչպես ԱԲ գրագիտությունը կարող է հզորացնել ուսանողներին

Դրուգայի Cognimates ծրագիրը ցույց է տալիս, թե ինչպես ԱԲ գրագիտությունը կարող է դառնալ փոփոխող ուժ երիտասարդ սովորողների համար։ MIT-ում իր մագիստրոսական թեզի շրջանակներում ստեղծված այս ծրագիրը խրախուսում է երեխաներին ուսումնասիրել ԱԲ-ն՝ մասնակցելով ինտերակտիվ նախագծերին, ինչպիսիք են խաղերի ստեղծումը կամ ռոբոտների ծրագրավորումը։

«Սա մի տեսակի խաղահրապարակ է, որտեղ երեխաները կարող են ներգրավվել գիտական գործընթացում»,- բացատրում է Դրուգան։ Այս մոտեցումը ոչ միայն զարգացնում է տեխնիկական հմտությունները, այլև խթանում է սեփականության զգացողությունը և հպարտությունը նրանց աշխատանքի նկատմամբ։

Ծրագրավորման ապագան ԱԲ-ի ժամանակաշրջանում

Կրթության ամենաքննարկվող հարցերից մեկն այն է, թե արդյոք ծրագրավորման հմտությունները շարունակում են արդիական լինել մի դարաշրջանում, երբ ԱԲ-ն կարող է ինքնուրույն գրել ծրագրերի զգալի մասը։ Դրուգան պնդում է, որ ծրագրավորումը ոչ միայն տեխնիկական հմտություն է, այլև մտածողության ձև։

«Ծրագրավորումը մահացած չէ»,- վստահեցնում է նա։ Սակայն Դրուգան նաև նշում է, որ ավանդական համակարգչային գիտության կրթությունը, որը հաճախ կենտրոնանում է ուսանողներին կոնկրետ տեխնոլոգիական աշխատանքի պատրաստելու վրա, այլևս բավարար չէ։ Նրա խոսքով՝ «Տեխնոլոգիան այնքան արագ է փոխվում, որ եթե պատրաստում ես կոնկրետ աշխատանքի, դա շատ արագ կդառնա հնացած»։

Փոխարենը, Դրուգան առաջարկում է սովորեցնել փոխանցելի հմտություններ, որոնք թույլ կտան ուսանողներին հարմարվել նոր մարտահրավերներին։

ԱԲ-ի դերը կրթության մեջ վերանայել

Դրուգայի տեսլականը ԱԲ-ի համար կրթության մեջ ավելի լայն է, քան պարզապես տեխնոլոգիայի ինտեգրումը դասարաններում։ Նա պատկերացնում է ապագա, որտեղ ԱԲ գործիքները դառնում են ուսանողների ստեղծագործական գործընկերներ։

Օրինակ՝ Դրուգան նշեց, որ երիտասարդները կարող են ստեղծել իրենց սեփական ԱԲ մոդելները՝ իրենց կարիքներին համապատասխան։ «Ինչպես կարող ենք թույլ տալ երիտասարդներին ստեղծել իրենց GPT-ները»,- հարցնում է նա՝ առաջարկելով, որ նման նախաձեռնությունները կարող են ժողովրդավարացնել ԱԲ-ի հասանելիությունը։

Ինչպես պատրաստվել արագ փոփոխվող աշխատաշուկային

ԱԲ-ի շարունակական առաջընթացի պայմաններում աշխատանքի ապագան դառնում է ավելի անորոշ։ Դրուգան կարծում է, որ այս անորոշությունը հաղթահարելու բանալին ուսանողներին խնդիրներ հայտնաբերելու և ինքնուրույն լուծումներ ստեղծելու հմտություններ տրամադրելն է։

Թեև ավանդական տեխնոլոգիական աշխատանքները կարող են նվազել, Դրուգան նշում է, որ դա պարտադիր չէ, որ վատ բան է։ Փոխարենը, դա հնարավորություն է վերանայելու, թե ինչպիսին պետք է լինի կրթությունն ու աշխատանքը ԱԲ-ի դարաշրջանում։

ԱԲ-ն վերափոխում է աշխարհը, և կրթության ոլորտի մասնագետները պետք է պատրաստ լինեն ուսանողներին պատրաստել ապագային, որը ձևավորվում է փոփոխություններով։ Վերլուծական մտածողությունը, ստեղծագործականությունը և հարմարվողականությունը այն հիմնական հմտություններն են, որոնք անհրաժեշտ են նոր սերնդին այս նոր լանդշաֆտում հաջողության հասնելու համար։

Աղբյուր՝ Businessinsider, Indiatoday