ՎԱՇԻՆԳՏՈՆ (Azat TV) – Արհեստական բանականության (ԱԲ) խոշոր հարթակները, ներառյալ ChatGPT-ն, Claude-ը և Gemini-ն, հաճախ են հղում կատարում օտարերկրյա պրոպագանդիստական աղբյուրներին՝ միջազգային հակամարտությունների վերաբերյալ օգտատերերի հարցումներին պատասխանելիս, ընդ որում, հատկապես բարձր է Իսրայել-ՀԱՄԱՍ հակամարտության լուսաբանման դեպքում։ Այս մտահոգիչ միտումը, որը մանրամասն ներկայացված է Foundation for Defense of Democracies-ի Կիբեր և տեխնոլոգիական նորարարությունների կենտրոնի (CCTI) կողմից 2026 թվականի մարտի 3-ին հրապարակված նոր ուսումնասիրության մեջ, ընդգծում է ազգային անվտանգության աճող սպառնալիքը և խաթարում միլիոնավոր մարդկանց համար հասանելի տեղեկատվության ամբողջականությունը։
CCTI-ի հետազոտությունը, որն իրականացվել է 2025 թվականի հոկտեմբերից նոյեմբեր ընկած ժամանակահատվածում, ներառել է շուրջ 180 հարց երեք հիմնական հակամարտությունների վերաբերյալ՝ Իսրայել-ՀԱՄԱՍ, Ուկրաինա-Ռուսաստան և Թայվան-Չինաստան։ Ուսումնասիրությունը պարզել է, որ պետական պրոպագանդան առկա է եղել ԱԲ-ի բոլոր պատասխանների 57 տոկոսում։ Այս հարթակները հաճախ օգտատերերին ուղղորդում են դեպի այնպիսի աղբյուրներ, ինչպիսիք են Al Jazeera-ն, Anadolu Agency-ն, Pravda-ն և China Daily-ն, նույնիսկ այն դեպքերում, երբ հարցերը ձևակերպված են եղել ԱՄՆ-ի հակառակորդներին անբարենպաստ պատասխաններ ստանալու համար։
Ուսումնասիրությունը հատկապես վառ արդյունքներ է բացահայտել Իսրայել-Գազա հակամարտության վերաբերյալ։ Al Jazeera-ն, Քաթարում հիմնված ցանցը, որը CCTI-ի կողմից որակվել է որպես պետական պրոպագանդա՝ իր ֆինանսավորման կառուցվածքի և Քաթարի կառավարությունից խմբագրական անկախության բացակայության պատճառով, դարձել է երրորդ ամենաշատ մեջբերվող աղբյուրը՝ զիջելով միայն Wikipedia-ին և Congress.gov-ին։ ԱԲ մոդելները օգտատերերին ուղղորդել են Al Jazeera-ի հղումներին բոլոր հարցերի 52 տոկոսում, ընդհանուր առմամբ՝ 228 մեջբերում։ Ավելին, Իսրայել-Գազա հակամարտության վերաբերյալ չեզոք հարցերի 70 տոկոսում և նույնիսկ Իսրայելի օգտին կողմնակալ հարցերի 65 տոկոսում ԱԲ-ն հղում է կատարել Al Jazeera-ին։ Սա ցույց է տալիս Al Jazeera-ի հաջողությունը Generative Engine Optimization (GEO) ոլորտում, այսինքն՝ բովանդակության օպտիմալացումը ԱԲ-ի կողմից ստեղծված պատասխաններում դրա տեսանելիությունը բարձրացնելու համար։ Այս միտումը լուրջ մտահոգություն է առաջացնում ազգային անվտանգության և անկախ լրագրության համար, քանի որ ԱԲ-ն դառնում է տեղեկատվության հիմնական աղբյուր։