ՆՈՐ ԴԵԼԻ (Ազատ ԹիՎի) – Հնդկաստանի առաջատար հանրային առողջապահական ապահովագրության ծրագիրը՝ «Այուշման Բհարաթ»-ը, վերջին շրջանում զգալի զարգացումներ է արձանագրել, քանի որ Դելիի կառավարությունն ընդլայնել է դրա շրջանակը՝ ներառելով ևս 5,5 լաք ընտանիք, հիմնականում այրի և հաշմանդամ կենսաթոշակառուների։ 2026 թվականի փետրվարի 26-ին հայտարարված այս քայլը նպատակ ունի տարեկան մինչև 5 լաք ռուփիի անկանխիկ հոսպիտալացում ապահովել մայրաքաղաքի ամենախոցելի բնակիչներից մի քանիսին՝ խորացնելով սոցիալական առողջապահական պաշտպանության ցանցը։ Միաժամանակ, Հիմաչալ Պրադեշում դատական միջամտությունը պարտադրել է ծրագրի շրջանակներում հիվանդանոցներին կուտակված պարտքերի մարումը, մինչդեռ «Այուշման Վայ Վանդանա Յոջանա»-ն շարունակում է կենսական նշանակություն ունենալ Ուտարակհանդի հեռավոր շրջաններում տարեց քաղաքացիների համար։
Դելիի կառավարության որոշմամբ՝ «Այուշման Բհարաթ»-ի «Պրադհան Մանտրի Ջան Արոգյա Յոջանա» (PM-JAY) բաղադրիչն ընդլայնվել է՝ ներառելով մոտ 3,97 լաք այրի և 1,31 լաք հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ովքեր ստանում են պետական կենսաթոշակ։ Դելիի գլխավոր նախարար Ռեքհա Գուպտան նշել է, որ այս որոշումը «իմաստալից փոփոխություն է Դելիի խոցելի ընտանիքների կյանքում»։ Ծրագրի շրջանակներում տարեկան մինչև 5 լաք ռուփի անկանխիկ բուժում է առաջարկվում, որը հասանելի է 208 հիվանդանոցներում, այդ թվում՝ 156 մասնավոր և 52-53 պետական հաստատություններում։
Հիմաչալ Պրադեշի Բարձրագույն դատարանը, ի պատասխան «Մ/ս Մաատրի Մեդիսիթի և Օրթոքար Հոսփիթալ»-ի կողմից ներկայացված միջնորդության, հրամայել է մարել «Այուշման Բհարաթ» և «Հիմքար» ծրագրերով հիվանդանոցներին կուտակված պարտքերը։ Դատարանը շեշտել է, որ վճարումները չեն կարող կամայականորեն հետաձգվել, և վարչական խոչընդոտները չպետք է խոչընդոտեն բարեկեցության ծրագրերի իրականացմանը։ Միևնույն ժամանակ, Ուտարակհանդի հեռավոր Չամոլի շրջանում «Այուշման Վայ Վանդանա Յոջանա»-ն կենսական նշանակություն ունի 70 և բարձր տարիքի տարեց քաղաքացիների համար՝ ապահովելով անվճար առողջապահական ծառայություններ։