Դենի Թոմփսոն․ բասի հանճարը, ով փոխեց բրիտանական երաժշտությունը

Դենի Թոմփսոն․ բրիտանական բասի նորարարությունը

Երաժշտական աշխարհը կորցրեց իր ամենավառ անհատականություններից մեկին․ Դենի Թոմփսոնը՝ կոնտրաբասի վարպետն ու բրիտանական ֆոլք-ջազի ճարտարապետը, կյանքից հեռացավ 86 տարեկանում՝ իր տան խաղաղության մեջ, Ռիքմանսուորթում։ Բայց Թոմփսոնը երբեք պարզապես նվագակցող կամ հրավիրված երաժիշտ չէր․ նա ստեղծում էր հնչողություններ, խաղում ձևի և բովանդակության սահմաններով ու փոխում բրիտանական երաժշտության հնչողությունը վաթսուն տարիների ընթացքում (The Guardian)։

Մանկություն և առաջին քայլերը

Դենի Թոմփսոնը ծնվել է 1939 թվականի ապրիլի 4-ին Դևոնի Թիգնմութ քաղաքում։ Նա առաջին անգամ բաս պատրաստեց 13 տարեկանում՝ օգտագործելով թեյի արկղ, դաշնամուրի լարեր և ծալվող պարանոց, որ հարմար լինի ավտոբուսով տեղափոխելու համար։ 16-ում արդեն նվագում էր Սոհոյի ակումբներում՝ միախառնելով ջազի, բլյուզի և ֆոլքի տարրերը։ Զինվորական ծառայությունը նրան տարավ Մալայզիա՝ Պենանգ, որտեղ նվագում էր բանակային նվագախմբում։ Վերադառնալով Լոնդոն՝ նա դարձավ բրիտանական բլյուզի երիտասարդ սերնդի առաջատարներից մեկը՝ առաջին ձայնագրությունն անելով Ալեքսիս Քորների Blues Incorporated-ի հետ 1964-ին (The Independent)։

Թոմփսոնն իր ողջ կարիերայի ընթացքում երբեք չէր սահմանափակվում մեկ ժանրով։ Ջազը, ֆոլքը, բլյուզը, փոփն—all երաժշտական արկածներ էին, ոչ թե սահմանափակումներ։ Նրա ոճը՝ մեղեդային, շարժուն ու ինքնատիպ, շուտով դարձավ ճանաչելի ամբողջ երկրում։

Պենթանգլ․ ֆոլքի հեղափոխությունը

1967-ին Թոմփսոնը համահիմնադրեց Pentangle խումբը՝ Ջաքի ՄաքՇիի, Ջոն Ռենբուրնի, Բերթ Ջանշի և Թերի Կոքսի հետ։ Pentangle-ը վերափոխեց բրիտանական ֆոլքը՝ համադրելով ավանդական երգացանկը ջազի, բլյուզի ու հոգեդելիկայի տարրերի հետ։ Նրանց 1969 թվականի «Basket of Light» ալբոմը հայտնվեց Մեծ Բրիտանիայի հիթ-շքերթի լավագույն հնգյակում, իսկ «Hunting Song»-ի նման ստեղծագործությունները մինչ օրս հնչում են թարմ ու համարձակ։

Խմբի նորարար մոտեցումը քննադատվեց ավանդականիստների կողմից, բայց Թոմփսոնի ու նրա ընկերների համար երաժշտությունը մշտապես փոփոխվող էր, ոչ թե քարացած։ Pentangle-ի ստեղծագործական անկաշկանդությունը արտացոլում էր հենց Թոմփսոնի էությունը՝ երգին ծառայել, բայց երբեք չկորցնել նորարարությունը։

Պենթանգլից հետո․ համագործակցությունների կյանքը

1970-ականներին Թոմփսոնը դարձավ բրիտանական ամենապահանջված կոնտրաբասիստներից մեկը։ Նրա յուրօրինակ, մեղեդային ու երբեք պարզապես ուղեկցող հնչողությունը դարձավ բազում լեգենդար արտիստների ստեղծագործությունների սիրտը։ Նա համագործակցել է Ջոն Մարտինի հետ՝ ստեղծելով ճանաչված դուետ, որի հույզերն ու անկանխատեսելիությունը փոխանցվում էին երաժշտության մեջ։

Թոմփսոնը հանդես է եկել Նիկ Դրեյքի, Ջուն Թաբորի, Ռոյ Օրբիսոնի, The Incredible String Band-ի հետ, ինչպես նաև նվագել է հանրահայտ «Thunderbirds» հեռուստասերիալի գլխավոր երաժշտական թեման։ Նա ջազի մեծություններից՝ Թաբի Հեյզից և Սթեն Թրեյսիից մինչև ֆոլքի լեգենդներ՝ Դոնովան, Ջուն Թաբոր, միշտ պատրաստ էր երաժշտական նոր փորձերի (Music-News)։

Կարիերայի որոշ փուլերում Թոմփսոնը բախվեց ալկոհոլիզմի խնդրին, ինչը ժամանակավորապես նվազեցրեց նրա պահանջարկը։ Բայց 1980-ականներին նա հաղթահարեց իր դժվարությունները և նոր սերնդի երաժիշտները կրկին հրավիրեցին նրան՝ առաջինը Դոնովանը։ Շուտով նա ձայնագրում էր Քեյթ Բուշի (The Dreaming, Hounds of Love), Ռիչարդ Թոմփսոնի, ABC-ի, Everything But the Girl-ի, Shelleyan Orphan-ի հետ։

Ժառանգություն․ երաժիշտների երաժիշտը

1987-ին Թոմփսոնը թողարկեց իր առաջին սոլո ալբոմը՝ «Whatever»-ը, որտեղ բրիտանական ֆոլքի մեղեդիները միահյուսվում էին ջազի ազատության ու Նյու Օռլեանի շնչի հետ։ Նա շարունակում էր համագործակցել տարբեր արտիստների հետ՝ իր անունը հայտնվելով ոչ միայն ձայնասկավառակների նշումներում, այլ նաև շապիկների վրա՝ որպես լիիրավ ստեղծագործող։

Վերջին տարիներին նա կրկին աշխատեց Pentangle-ի Ջաքի ՄաքՇիի հետ՝ ձայնագրելով Սուրբ ծննդյան երգեր, և նաև համագործակցեց The Blind Boys of Alabama խմբի հետ՝ ցույց տալով իր երաժշտական հետաքրքրությունների լայնությունը։ Նրա ղեկավարությունը, խորը նվիրումը և մարդկային վերաբերմունքը մշտապես գնահատվում էին բոլորի կողմից, ում հետ աշխատել է (Newswav)։

Թոմփսոնի համեստությունն ու երաժշտության հանդեպ նվիրվածությունը դարձան նրա հաջողության գրավականը։ Նա ապրել է իր կնոջ՝ Սիլվիայի և որդու՝ Դեն Կրտսերի հետ, բայց նրա գլխավոր ժառանգությունը այն երաժշտությունն է, որ թողեց մեզ՝ ազդեցիկ ու անկրկնելի։

Վերլուծություն․ Դենի Թոմփսոնի հանճարը ոչ թե տեխնիկական ցուցադրության, այլ յուրաքանչյուր երգի ու կատարողի բարձրացնելու կարողության մեջ էր։ Նա պարզապես կոնտրաբաս չէր նվագում՝ նա վերաիմաստավորում էր գործիքի հնարավորությունները։ Բրիտանական երաժշտությունը դարձել է ավելի հարուստ՝ նրա շնորհիվ, և ավելի լուռ՝ նրա բացակայությամբ։