Հրշեջները պայքարում են Իսպանիայի և Պորտուգալիայի կործանարար հրդեհների դեմ

Եվրոպայի հարավային հատվածում շարունակվող անխնա շոգերի պայմաններում Իսպանիան և Պորտուգալիան պայքարում են կործանարար հրդեհների դեմ, որոնք ոչնչացրել են հսկայական տարածքներ, խլել կյանքեր և ստիպել հազարավոր մարդկանց լքել իրենց տները։ Այս ծանր իրավիճակը ստիպել է երկու երկրներին դիմել Եվրոպական Միությանը արտակարգ օգնության համար։

Պորտուգալիայի աննախադեպ հրդեհները

Պորտուգալիան ներկայումս բախվում է իր վերջին տարիների ամենասարսափելի հրդեհներին։ Օգոստոսի 17-ի դրությամբ ավելի քան 3200 հրշեջներ, 1100 տրանսպորտային միջոցներ և 13 օդանավեր ներգրավված են երկրի տարբեր հատվածներում ընթացող 9 խոշոր հրդեհների դեմ պայքարում։ Այս հրդեհները ոչնչացրել են տարածքներ, ինչպիսիք են Տրանկոսոն, Վիլա Բոան և Արգանիլը, որոնք հատկապես խոցելի են բարձր ջերմաստիճանների և շարունակվող երաշտի պատճառով։

Սաբուգալ համայնքում հինգ օր շարունակվող հրդեհը, որն ունի մոտ 10 կմ ճակատ, զգալի մարտահրավերներ է ստեղծում հրշեջների համար։ Հրդեհը մարելու ջանքերը խոչընդոտվել են տեսանելիության վատթարացմամբ, ինչը ստիպել է օդանավերին մնալ գետնին։ Ըստ The Portugal News-ի, այս տարի Պորտուգալիայում արդեն ոչնչացվել է ավելի քան 139,000 հեկտար տարածք, որը 17 անգամ գերազանցում է 2024 թվականի նույն ժամանակահատվածի ցուցանիշը։

Ցավոք, հրդեհները խլել են նաև կյանքեր։ Արևելյան Պորտուգալիայում հրշեջներից մեկը և համայնքի նախկին ղեկավարներից մեկը զոհվել են, իսկ մի քանի հրշեջներ վնասվածքներ են ստացել։ Պորտուգալիայի կառավարությունը հայտարարել է արտակարգ դրություն և ակտիվացրել Եվրոպական քաղաքացիական պաշտպանության մեխանիզմը՝ սպասելով Շվեդիայից և այլ երկրներից օդանավերի օգնությանը։

Իսպանիան բախվում է հրդեհների նոր ալիքներին

Իսպանիայում իրավիճակը ևս չափազանց լարված է։ Այս տարի երկրում արդեն ոչնչացվել է ավելի քան 157,000 հեկտար տարածք, որի գրեթե կեսը՝ վերջին շաբաթներին։ Գալիցիայի, Կաստիլիայի և Լեոնի, Աստուրիայի և Էքստրեմադուրայի շրջանները հատկապես տուժել են, ստիպելով տարհանել բնակիչներին և փակել ճանապարհներ։

Վարչապետ Պեդրո Սանչեսը հայտարարել է ևս 500 զինվորների ներգրավման մասին՝ ավելացնելով արդեն իսկ տեղակայված 1400 զինծառայողներին։ Իսպանական կառավարությունը ստացել է նաև Եվրոպական Միության օգնությունը՝ ներառյալ ջրատար օդանավեր Ֆրանսիայից, Իտալիայից և Նիդերլանդներից։ Չնայած այս միջոցառումներին, հրդեհները շարունակում են սպառնալ տներ և ենթակառուցվածքներ, ստիպելով տեղական իշխանություններին հանրային անվտանգության նախազգուշացումներ տարածել։

Շոգերի ալիքը, որի ընթացքում ջերմաստիճանը որոշ հատվածներում հասել է 45 աստիճան Ցելսիուսի, սրել է ճգնաժամը։ Ըստ Եվրոպական անտառային հրդեհների տեղեկատվական համակարգի, այս հրդեհները վերջին 20 տարիների ընթացքում ամենալուրջն են։ Պաշտպանության նախարար Մարգարիտա Ռոբլեսը հրդեհների ինտենսիվությունը վերագրել է կլիմայական փոփոխություններին՝ անվանելով իրավիճակը «նախադեպ չտեսնված»։

Միջազգային համագործակցություն և օգնություն

Ճգնաժամի մեծությունը ստիպել է Իսպանիային և Պորտուգալիային դիմել միջազգային օգնության։ Եվրոպական Միությունը տեղակայել է իր երբևէ ամենախոշոր հրշեջ ուժը, որին միացել են մի քանի անդամ պետությունների թիմեր։ Բացի այդ, Հունաստանը, Բուլղարիան, Մոնտենեգրոն և Ալբանիան նույնպես ակտիվացրել են ԵՄ հրշեջ մեխանիզմները՝ պայքարելու իրենց հրդեհների դեմ, ինչը ընդգծում է տարածաշրջանում ծայրահեղ եղանակային պայմանների ազդեցությունը։

Տեղական իշխանությունները ձեռնարկել են նաև կանխարգելիչ միջոցառումներ՝ նվազեցնելու հրդեհների ազդեցությունը։ Գալիցիայում իշխանությունները հորդորել են բնակիչներին մնալ ներսում և կրել դիմակներ՝ ծխի շնչառությունը կանխելու համար։ Պորտուգալիայում պաշտոնյաները կոչ են արել խուսափել հրդեհավտանգ գոտիներում տրանսպորտային միջոցների կայանումից՝ չխոչընդոտելու արտակարգ իրավիճակների գործողություններին։

Կլիմայի փոփոխության դերը

Փորձագետները միաձայն համաձայն են, որ կլիմայի փոփոխությունը մեծ դեր է խաղացել այս հրդեհների հաճախականության և ինտենսիվության մեջ։ Եվրոպան 1980-ականներից ի վեր տաքացել է երկու անգամ ավելի արագ, քան գլոբալ միջինն, ըստ ԵՄ Կլիմայական փոփոխությունների ծառայության։ Երկարատև շոգերը և երաշտային պայմանները ստեղծել են կատարյալ պայմաններ հրդեհների համար՝ թողնելով հսկայական տարածքներ չոր և հեշտ այրվող։

*Քանի դեռ հրդեհները շարունակում են տարածվել, հրշեջների և արտակարգ իրավիճակների արձագանքողների քաջությունը մնում է հույսի լույս՝ այս ավերածությունների մեջ։ Սակայն ճգնաժամը լուրջ հիշեցում է, որ անհրաժեշտ է համատեղ գործողություններ իրականացնել կլիմայական փոփոխությունների դեմ պայքարելու համար։*