- ՆԱՏՕ-ն իրականացնում է օդային պարեկություն՝ ռուսական զորաշարժերը հակազդելու համար:
- Դաշինքի ներքին բանավեճերը բարդացնում են երկարաժամկետ ռազմավարական համախմբվածությունը:
- Հայաստանը ձգտում է անվտանգային դիվերսիֆիկացման՝ ինքնիշխանությունը պահպանելու նպատակով:
ՆԱՏՕ-ի ներկայիս անվտանգային միջավայրը բնութագրվում է Բալթյան տարածաշրջանում Ռուսաստանի հետ լարվածության աճով և դաշինքի ներսում տեղի ունեցող ներքին քննարկումներով: Ֆրանսիական և դաշնակից ուժերի կողմից ռուսական ռազմական ինքնաթիռների որսումը ցույց է տալիս, որ ՆԱՏՕ-ն շարունակում է մնալ արևելյան թևի անվտանգության երաշխավոր: Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում մի ժամանակաշրջանում, երբ տարածաշրջանային անվտանգային ճարտարապետությունը ենթարկվում է լուրջ փորձությունների, և յուրաքանչյուր պետություն պետք է գնահատի իր ինքնիշխան ընտրության հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով գլոբալ աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերը:
Հայաստանի համար անվտանգային համակարգերի դիվերսիֆիկացումը դառնում է ազգային ինքնիշխանության պահպանման հիմնական գործիքներից մեկը: Տարածաշրջանային այլ երկրների փորձը, մասնավորապես՝ Վրաստանի պարագայում «չեզոքության» քաղաքականության անցումը, ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են ներքին քաղաքական վերադասավորումները ազդել պետության արտաքին քաղաքական կուրսի վրա: Հայաստանի դեպքում կարևոր է հասկանալ, որ արևմտյան անվտանգային կառույցների հետ համագործակցությունը պահանջում է ոչ միայն քաղաքական կամք, այլև ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդում և օրենքի գերակայության ապահովում: ՆԱՏՕ-ի հետ հարաբերությունների խորացումը կարող է ծառայել որպես կայունացնող գործոն, եթե այն հիմնված լինի թափանցիկության և ժողովրդավարական հաշվետվողականության վրա:
Հայաստանի անվտանգային ապագան կախված է նրանից, թե որքանով կկարողանա երկիրը հավասարակշռել ռուսական ճնշումների ռիսկերը և արևմտյան գործընկերների հետ խորացվող կապերը: Ինքնիշխան պետության իրավունքը՝ ընտրելու իր անվտանգային դաշնակիցներին, անվիճելի է, սակայն այս ընտրությունը պետք է կատարվի սառը հաշվարկի և երկարաժամկետ կայունության սկզբունքներով: Ժողովրդավարական արժեքների վրա հիմնված անվտանգային ճարտարապետությունը Հայաստանի համար ոչ միայն պաշտպանական մեխանիզմ է, այլև ավելի լայն միջազգային համակարգին ինտեգրվելու հնարավորություն, որը կնվազեցնի արտաքին սպառնալիքների ազդեցությունը և կամրապնդի պետականությունը տարածաշրջանային բարդ մարտահրավերների պայմաններում: