Նիկոլա Սարկոզիի դատապարտումը. Ինչպես է նախկին նախագահի անկումը փոխում քաղաքական վստահությունը

Սարկոզիի դատավճիռը. Ֆրանսիան հետևում է պատմության ընթացքին

Հոկտեմբերի ցուրտ առավոտյան Փարիզի «Լա Սանտե» բանտի դարպասները փակվեցին Նիկոլա Սարկոզիի հետևից՝ մարդու, ով տարիներ առաջ Ֆրանսիայի ամենաբարձր պաշտոնը էր զբաղեցնում։ Նախկին նախագահը, ինչպես միշտ, վճռական էր. իր X-ում նա գրել էր․ «Այսօր բանտարկվում է ոչ թե հանրապետության նախկին նախագահ, այլ անմեղ մարդ»։ Այս ուղերձը տարածվեց սոցցանցերում, առաջացնելով և՛ աջակցություն, և՛ վրդովմունք։ Սակայն իրողությունն այս է․ Սարկոզին դարձել է Եվրամիության առաջին նախկին ղեկավարն, ով բանտարկվում է պաշտոնավարման ընթացքում գործած արարքների համար։ Նա մեղադրվում է «հանցավոր համաձայնության» մեջ՝ Լիբիայի առաջնորդ Մուամար Քադաֆիից անօրինական նախընտրական ֆինանսավորում ստանալու համար։

Դատավճիռը շրջադարձային պահ է ֆրանսիական քաղաքականության մեջ։ Երկրում, որտեղ նախագահի պաշտոնը գրեթե թագավորական նշանակություն ունի, Սարկոզիի դատապարտումը և հինգ տարվա ազատազրկումը վերացրել են քաղաքական անձեռնմխելիության պատրանքը։ Սա ոչ միայն մեկ մարդու ճակատագիրն է, այլ՝ ողջ ֆրանսիական ժողովրդավարության ու հասարակության վստահության հարցը։

Անվտանգություն, մեկուսացում և աննախադեպ քայլեր «Լա Սանտե»-ում

Սարկոզիի ժամանումը «Լա Սանտե» ուղեկցվեց բացառիկ անվտանգության միջոցներով։ Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Լորան Նյունյեսը հայտարարեց, որ Սարկոզիի անվտանգությունն ապահովելու համար բանտում մշտապես երկու զինված ոստիկաններ կլինեն հարևան խցերում։ Այս արտոնությունը տրվում է՝ հաշվի առնելով նախագահի կարգավիճակը և նրա դեմ առկա սպառնալիքները։ Ոստիկանները հերթափոխով են աշխատում՝ ապահովելով նախկին նախագահի անվտանգությունը։

Այդ կարգավորումները սովորական չեն։ Սարկոզին գտնվում է մեկուսացման բաժնում, որտեղ կալանյալները մենակ են և մեկուսացված՝ բացօթյա զբոսանքների ժամանակ։ Ոստիկանների ներկայությունը բանտում դժգոհություն է առաջացրել պահակների արհմիությունների շրջանում։ CGT արհմիության ներկայացուցիչ Նիկոլա Պեյրինը ընդգծեց, որ «Լա Սանտե»-ի աշխատակիցները լիովին ունակ են ապահովել կալանյալների անվտանգությունը, իսկ այլ արհմիության ղեկավար Վիլֆրիդ Ֆոնքը դժգոհեց. «Այսօր մենք ունենք երկու քաղաքացի բանտում, որոնք չպետք է այստեղ լինեն և համակարգը չեն ճանաչում»։ Այս իրավիճակը անվանվեց աննախադեպ, հարցեր առաջացնելով՝ արդյոք սա խախտում է իրավապահ և քրեակատարողական մարմինների սահմանները։

Սպառնալիքներ, լարվածություն և բանտային իրականություն

Սարկոզիի ժամանումից օրեր անց նրա վիճակը բարդացավ։ Սոցցանցերում հայտնվեց տեսանյութ, որտեղ երեք կալանյալներ մահվան սպառնալիքներ են հնչեցնում նախկին նախագահի հասցեին։ Փարիզի դատախազությունը սկսեց քննություն, առգրավելով երկու բջջային հեռախոս և իրականացնելով վարչական խուզարկումներ։ Այս դեպքը վկայում է, որ—even մեկուսացման պայմաններում—Սարկոզին վտանգի տակ է, ինչն արդարացնում է անվտանգության բացառիկ միջոցները։

Սարկոզիի շրջապատից BFMTV-ին հայտնել են, որ, եթե սպառնալիքները հասնեն դատարան, նախկին նախագահը պատրաստվում է ներկայացնել քաղաքացիական հայց։ Միևնույն ժամանակ, նրա փաստաբանները ներկայացրել են վաղաժամ ազատման միջնորդություն, որի դեպքում Սարկոզին կարող է ազատվել արդեն Սուրբ Ծննդին։ Սակայն վտանգը և անորոշությունը դեռ նրա շուրջ են՝ կտրուկ հակադրություն նախկին նախագահի արժանապատվությանը։

Հասարակական վերաբերմունք, դատական անկախություն և վստահության ճգնաժամ

Սարկոզիի դատապարտմանը հանրային արձագանքը բազմաշերտ է։ «Le Monde»-ի հարցման համաձայն, հարցվածների երկու երրորդը կարծում են, որ քաղաքական գործիչների մեծ մասը կոռումպացված են, իսկ իննից ինը՝ որ նրանք գործում են սեփական շահերից ելնելով։ Չնայած Սարկոզիի աջակիցների կողմից տրվող քաղաքական վրեժխնդրության և դատական դավադրության վերաբերյալ հայտարարություններին, ֆրանսիացիների մեծամասնությունը աջակցում է դատավարության ընթացքին և արդյունքին։

Դատավոր Նատալի Գավարինոն ընդգծեց հանցագործության «բացառապես ծանր» բնույթը և դրա կարողությունը խաթարել քաղաքացիների վստահությունը։ Սարկոզիի դատավճիռը ոչ միայն անձի պատիժ էր, այլև ուղերձ՝ ոչ ոք, նույնիսկ նախագահը, օրենքից վեր չէ։ Սակայն դատավարությունից հետո լարվածությունը չպակասեց. Գավարինոն նույնպես սպառնալիքներ է ստացել, ինչը վկայում է քաղաքական դիսկուրսի ծայրահեղ բևեռացման մասին։

Այս դատավարությունը դարձավ ավելի լայն խնդիրների խորհրդանիշ՝ հուսահատված հանրություն, անկախության համար պայքարող դատական համակարգ և հեղինակություն կորցնող քաղաքական գործիչներ։ Բացահայտվեց օրենքի գերակայության փխրունությունը՝ հասարակական կարծիքի մանիպուլյացիայի և դատական հեղինակության խաթարման ֆոնին։ «Թրամփյան» մարտավարությունները՝ դատական գործընթացը որպես կուսակցական հարված ներկայացնելը, թափանցել են ֆրանսիական քաղաքականություն՝ փորձելով դիմակայել ժողովրդավարական նորմերին։

Ինչ է սպասվում Սարկոզիին և Ֆրանսիային

Սարկոզիի փաստաբաններն appeal են ներկայացրել, հույս ունենալով վաղաժամ ազատման։ Երկիրը բաժանված է․ աջակիցները պաշտպանում են նրան, քննադատողները՝ արդարադատության հաղթանակ տեսնում։ Սա ոչ միայն մեկ մարդու մեղավորության կամ անմեղության հարց է, այլ՝ ֆրանսիական ժողովրդավարության ապագայի մասին։ Կարո՞ղ է համակարգը վերականգնել վստահությունը․ կդիմանա՞ դատական համակարգը հեղինակության խաթարման փորձերին։

Սարկոզին բանտում սկսել է աշխատել գրքի վրա, ձգտելով ձևավորել սեփական պատմությունը։ Սակայն նրա appeal-ի արդյունքը կորոշի՝ Լա Սանտեում անցկացրած ժամանակը կդառնա՞ կարճ դրվագ, թե՞ ճակատագրական գլուխ։ Ֆրանսիայի հանրության համար այս դատավարությունը պարտադրում է հաշիվ տալ ոչ միայն Սարկոզիի ժառանգությանը, այլև պետական ինստիտուտների առողջությանը և հասարակական արժեքներին։

Սարկոզիի գործը վկայում է, որ հանրային կյանքում ազնվության համար պայքարը շարունակական է։ Թեև դատարանում օրենքի գերակայությունը հաղթեց, դրսում արձագանքը՝ սպառնալիքներ, բողոքներ և բևեռացված քննարկում—վկայում է, որ վստահությունը դեռ փխրուն է։ Այս պահին Ֆրանսիան կանգնած է խաչմերուկում՝ իր ինստիտուտները փորձության մեջ են, իսկ քաղաքացիները սպասում են, որ ժողովրդավարությունը կարող է ապահովել արդարություն՝ առանց վախի և կողմնակալության։