Բեթմենի երևույթը․ Գոթհեմի ստվերներից մինչև իրական հերոսներ

Բեթմենի մշտական գրավչությունը սերունդների համար

Երբ Բեթմենի նշանը լուսավորում է գիշերային երկինքը, դա ոչ միայն Գոթհեմի պաշտպանին է կոչ անում։ Այն խորհրդանիշ է, որ վաղուց արդեն դուրս է եկել կոմիքսների սահմաններից, հայտնվել կինոյում, մուլտֆիլմերում ու նույնիսկ այն մարդկանց կյանքում, ովքեր հեռու են երևակայական քաղաքից։ 2025 թվականի Բեթմենի օրը, երբ աշխարհի տարբեր անկյուններում երկրպագուները տոնում են Մութ ասպետի ժառանգությունը, արժե խորհել՝ ի՞նչն է պատճառը, որ Բեթմենը շարունակաբար գրավում է մեզ՝ տարեցտարի, բոլոր հնարավոր միջավայրերում։

1939 թվականին «Դետեկտիվ կոմիքս»-ի 27-րդ համարում առաջին անգամ հայտնվելուց ի վեր, Բեթմենը դարձել է ժամանակակից մշակույթի ամենաճանաչելի կերպարներից մեկը։ Նրա կերպարը՝ մտածկոտ, դիմակով, վճռական—վերամշակվել է տասնյակ անգամներ, յուրաքանչյուր տարբերակում ավելի խորն ուսումնասիրելով արդարության և խոցելիության ստվերները։ Կերպարի կենսունակությունը միայն գործիքների ու չարագործների մասին չէ. դա մեր ամենախորը հույսերի ու վախերի արտացոլումն է։

Բեթմենի ժառանգությունը մուլտֆիլմերում․ Էմպատիա, ռազմավարություն ու անսպասելի հումոր

Մուլտֆիլմերում Բեթմենը բազմիցս ապացուցել է իր զգացմունքային խորությունը։ «Բեթմեն. Անիմացիոն սերիա»-ում երկրպագուները տեսնում են ոչ միայն վրիժառուի, այլ մարդ, ով հասկանում է ուրիշների վախերը՝ մխիթարելով վախեցած երեխային։ «Արդարության լիգա»-ի մեկ այլ դրվագում նա բացահայտում է իր արտակարգ ծրագրերը՝ պատրաստ լինելով նույնիսկ իր թիմակիցների դեմ պայքարել, եթե դա անհրաժեշտ է մարդկությանը փրկելու համար։

Բեթմենը միշտ լուրջ չէ։ Մի դրվագում նա երգում է, որպեսզի փրկի Ուոնդեր Ուումենին՝ ցուցադրելով խոցելիություն, որը հազվադեպ է հանդիպում սուպերհերոսների պատմություններում։ Մուլտֆիլմերը նաև փոխանցում են ժառանգությունը՝ Բրյուս Ուեյնի ու Թերի ՄակԳինիսի էմոցիոնալ կապը «Բեթմեն Բիյոնդ»-ում վկայում է, որ սերիան կարող է վերափոխվել՝ պահպանելով արմատները։ Երիտասարդ երկրպագուներն էլ իրենց մասն են ստանում «Բեթվիլս»-ի ու «Թին Թայթանս Գո»-ի միջոցով, որտեղ Բեթմենի խնամքն ու աջակցությունը առանձնանում է Ռոբինի և իր սիրելի մեքենաների հանդեպ վերաբերմունքով։

Գոթհեմի քաջությունը․ իրական «Բեթմենները» Լոնդոնի փողոցներում

Բեթմենի ազդեցությունը սահմանափակված չէ էկրաններով կամ կոմիքսներով։ Լոնդոնում մի խումբ կամավորներ մարմնավորում են Մութ ասպետի ոգին՝ ոչ թե չարագործներ բռնելով, այլ տառապող աղավնիներին փրկելով։ Փոլ Թեմիսը, որին կոչում են «Paul Leous Pigeon», գլխավորում է աղավնիների փրկիչների խումբը, որ ամեն կիրակի հավաքվում է՝ անկախ եղանակից։ Նրանց առաքելությունը՝ ազատել աղավնիներին «թելոտ ոտքից», որը քաղաքային աղբից առաջացած տառապանք է։

«Նա աղավնիների Բեթմենն է»,—հեգնում է մեկ կամավոր՝ Ֆրանկի մասին, որի խիզախ քայլերը հիշեցնում են Գոթհեմի պահապանին։ Նրանց աշխատանքը դժվարին է, հաճախ անշնորհակալ, և շատերի կողմից սխալ ընկալված՝ ինչպես Բեթմենի ուղին։ Դավիդը՝ խմբի լավագույն աղավնեբռնիչը, ասում է. «Բոլորը ուզում են սպանել քեզ։ Ոչ ոք չի ցանկանում, որ դու այստեղ լինես։ Քո ոտքերը պոկում են, սոված ես մնում, քեզ վտարում են, իսկ վերջում ապրում ես փոքրիկ օգնություններով… Դա կյանք չէ»։

London Pigeon Stringfoot and Rescue Group-ը համախմբում է տարբեր մարդկանց՝ Լիզայի նման փորձառուներ, որ վարպետորեն ազատում են թելերը, և նորեկներ, որ արագ հասկանում են՝ սա ավելի շատ վարժանք է, քան հանգիստ զբոսանք։ Նրանց նվիրվածությունը արտահայտում է Բեթմենի էությունը՝ սովորական մարդիկ, որ պատրաստ են դիմագրավել արտասովոր մարտահրավերներ։

Կոմիքսներից մինչև կինո․ Բեթմենի պատմության հաջորդ գլուխը

Բեթմենի շուրջ սպասումները սահմանափակված չեն միայն հիշողություններով։ Կերպարի ապագան զգուշորեն ձևավորվում է կինոգործիչների ու ստեղծագործողների կողմից։ Մեթ Ռիվսը՝ 2022 թվականի «Բեթմեն»-ի ռեժիսորը, հաստատել է, որ «Բեթմեն. Մաս երկրորդ»-ի սցենարը «ամբողջությամբ պատրաստ է և բարձր անվտանգության տակ»։ Նկարահանումները նախատեսված են 2026 թվականի գարնանը, Ռոբերտ Փատինսոնն էլ կրկին հանդես կգա որպես Մութ ասպետ։ Ռիվսն ընդգծում է սցենարի գաղտնիությունը. «Մենք այն դնում ենք հատուկ տոպրակի մեջ, որի վրա կոդով կողպեք կա»։

Փատինսոնը հիշում է իր առաջին փորձը՝ կրելով Բեթմենի հայտնի կոստյումը. դա միաժամանակ լարված և ոգևորիչ պահ էր։ «Կա շատ լավ ֆիլմերի ժառանգություն,—նշում է նա,—այդ պատճառով բոլորը լավագույնն են փորձում անել»։ Ռիվսի մանրակրկիտ աշխատանքը երաշխավորում է, որ յուրաքանչյուր կադր համապատասխանում է երկրպագուների սպասումներին, իսկ Փատինսոնի մարմնավորումը փորձում է ավելացնել նոր շերտեր՝ ոչ թե կրկնել հիները։

Միևնույն ժամանակ, Բեթմենի շուրջ ստեղծագործական էներգիան չի մարում։ «Weapons» ֆիլմի ռեժիսոր Զաք Քրեգերը գրել է «Henchman» անունով սցենար, որ տեղի է ունենում Գոթհեմում։ Չնայած Քրեգերը խոստովանում է, որ իր նախագիծը դեռ չի համապատասխանում DC-ի կինոմոլորակի պահանջներին, նա հույս ունի, որ «մի օր ճիշտ պահը կգա»։ «Ես սիրում եմ այդ սցենարը, բայց այն IP-ն… ամենաշատ ցանկալի բանն է։ Հիմա տարբեր մարդիկ իրենց տարբեր մոտեցումներն ունեն»,—ասում է նա։ Այդ խոսքերը ընդգծում են այն մրցակցությունն ու հարգանքը, որ շրջապատում է Բեթմենի աշխարհը։

Բեթմենի օրը և երկրպագուների ուժը

2025-ի Բեթմենի օրը երկրպագուները տոնելու բան ունեն։ LEGO-ն այս առիթով առաջարկում է կրկնակի միավորներ Insiders անդամների համար՝ գնելով ընտրված Բեթմեն սեթեր։ Մոդելները՝ 2953 կտորանոց Arkham Asylum-ից մինչև դասական Batmobile-ը, երկրպագուներին հնարավորություն են տալիս իրենց սեփական Գոթհեմը կառուցել։ Հատուկ տպագրություններն ու մրցույթները լրացնում են տոնական մթնոլորտը՝ ընդգծելով Բեթմենի մշտական կոմերցիոն ու հուզական գրավչությունը։

Աշխարհի տարբեր անկյուններում կոմիքսների խանութները, օնլայն համայնքները և ընտանիքները հավաքվում են՝ կիսվելու հիշողություններով, քննարկելու սիրելի չարագործներին և ուսումնասիրելու կերպարի անվերջ շերտերը։ Բեթմենի աշխարհը լայն է, ներառական և մշտապես փոփոխվող՝ իր ազդեցությունը տարածելով կինոներից մինչև փողոցներ, մանկական սենյակներից մինչև անձրևոտ Լոնդոնի այգիներ։

Երբ օրը ավարտվում է, և Բեթմենի նշանը մարում է, մի բան մնում է անփոփոխ․ Բեթմենը պարզապես կերպար չէ։ Նա գաղափար է՝ դիմացկունության, հնարամտության և հավատը, որ նույնիսկ ամենամութ ժամանակներում ինչ-որ մեկը կպատասխանի կանչին։

Բեթմենի մշտական ​​հանրաճանաչությունը ոչ միայն նրա արտաքինը կամ կերպարն է, այլ այն, որ նա կարող է ոգեշնչել՝ ռեժիսորներից մինչև կամավորներ։ Յուրաքանչյուր նոր պատմության մեջ, անկախ էկրանից կամ փողոցից, Բեթմենը հիշեցնում է, որ հերոսությունը կայանում է հաստատակամության, կարեկցանքի և նախաձեռնության մեջ—even եթե ոչ ոք չի տեսնում։