Արագ Ընթերցում
- Բենի Սաֆդիի առաջին ինքնուրույն ֆիլմը պատմում է MMA մարտիկ Մարկ Քերի իրական պատմությունը։
- Դուեյն Ջոնսոնը անցնում է ֆիզիկական և հոգեբանական մեծ փոփոխություն։
- Ֆիլմը ցուցադրվել է Վենետիկի կինոփառատոնում՝ արժանանալով լավագույն ռեժիսորի մրցանակի։
- Էմիլի Բլանթը և Ռայան Բեյդերը աչքի են ընկնում երկրորդական դերերով։
- Ֆիլմը բացահայտում է կախվածության, խոցելիության և կոտրվածի մեջ գեղեցկության թեմաները։
Դուեյն Ջոնսոնը նոր մակարդակի դերասանական խաղով Smashing Machine-ում
Երբեմն կինոնկարը գալիս է ու փոխում է մեր պատկերացումները ոչ միայն հերոսների, այլև դերասանների մասին։ Բենի Սաֆդիի Smashing Machine-ը հենց այդպիսի ֆիլմ է։ Դուեյն Ջոնսոնի համար, ում կարիերան հիմնականում ձևավորվել է ուժով, հմայքով և բլոքբաստերային կերպարներով, սա այն պահն է, երբ նա հայտնվում է ռինգում՝ ոչ թե որպես գործողության աստղ, այլ որպես խորը մարդկային, բարդ հոգեբանությամբ մարդ։ Նա մարմնավորում է Մարկ Քերին՝ լեգենդար MMA մարտիկին, որի վերքերը զգացվում են ոչ միայն մաշկի վրա։
Բենի Սաֆդիի ինքնուրույն հայացքը. Մամբլքորից սպորտային դրամա
Նախ, արժե անդրադառնալ այն ուղուն, որով Բենի Սաֆդին հասավ այս ֆիլմին։ Սաֆդին, ով կինոաշխարհում հայտնի դարձավ իր եղբոր՝ Ջոշի հետ միասին նկարահանած չհղկված, էներգետիկ պատմություններով՝ «Good Time»-ում և «Uncut Gems»-ում, 2023-ին որոշեց գնալ ինքնուրույն ճանապարհով։ Ջոշը ընտրեց «Marty Supreme»-ը, իսկ Բենին՝ «Smashing Machine»-ը։ Վենետիկի կինոփառատոնում ֆիլմը արժանացավ Սիլվեր Լայոնին՝ պատմական ձեռքբերում ամերիկյան կինոյի համար։ (The Hollywood Reporter)
Սաֆդիի մոտեցումը միանշանակ է՝ վավերագրական ռեալիզմը միախառնում է պոետիկ պատկերներով։ Օպերատոր Մասեո Բիշոփը օգտագործում է տարբեր կինոժապավեններ՝ VHS-ից մինչև 16մմ և IMAX, ստեղծելով 90-ականների MMA մթնոլորտը անմիջական ու կենդանի։ Հատուկ grain-ը, կապտած մարմիններն ու լույսի խաղերը ֆիլմը դարձնում են վերապրվող, ոչ թե պարզապես դիտվող։
Դուեյն Ջոնսոնի դրամատիկ թռիչքը՝ Մարկ Քերի կերպարում
Ջոնսոնի համար իրական մարդու մարմնավորելը նոր չէ, բայց այս մակարդակը՝ առաջին անգամ։ Ֆիզիկական փոփոխությունը տպավորիչ է՝ պրոթեզներ, ավելացված 13 կգ մկանային զանգված, բայց փոխվում է նաև հոգեբանությունը։ Ջոնսոնի կերպարը տանջված է, խոցելի։ Նա ոչ միայն մարտիկ է, այլև մարդ, ով պայքարում է կախվածության, համբավի ու ինքնարժեքի հետ։ Դերը պահանջում է թողնել «The Rock»-ի միֆը և բացահայտել այն հոգին, որն ավելի շատ է տուժել, քան պարզապես մրցակիցներից։
Էմիլի Բլանթի Դոուն Ստեյփլզը՝ Քերի ընկերուհին, ֆիլմի մեջ թե՛ հենարան է, թե՛ փոթորիկ։ Նրանց հարաբերությունները, լի վեճերով ու քնքշությամբ, ներկայացված են սուր էմոցիոնալ խորությամբ։ Բլանթը և Ջոնսոնը բնականորեն համադրվում են՝ երբեմն նրանց կոնֆլիկտները ավելի լարված են, քան որևէ մարտ։ Ռայան Բեյդերը, իր բացահայտման դերով Մարկ Քոլմանի կերպարում, ֆիլմին տալիս է ընկերության այն ջերմությունը, որն իրական է թվում ցանկացած մարզիկի համար։
Ֆիլմը չի գեղեցկացնում մարտիկի գինը։ Թմրանյութերի օգտագործումը ներկայացված է առանց ավելորդ գունազարդման՝ Քերի պայքարը օպիոիդների դեմ նախորդում է ազգային ճգնաժամին, իսկ նրա սթափությունը չի բուժում բոլոր վերքերը։ Պատմությունը բացահայտում է ոչ միայն MMA-ի մասին, այլև այն ցավի, որը ներթափանցում է կյանքի բոլոր անկյունները։
Կոտրվածի մեջ գեղեցկություն. Մետաֆորներ, երաժշտություն, հիշողություն
Սաֆդին գիտի իմաստ Layers ստեղծել։ Մեկ տեսարանում Քերը գնում է կինցուգի աման՝ ակնհայտ, բայց արդյունավետ մետաֆոր՝ կոտրվածին նորից իրար միացնելը։ Ճեղքերը ընդգծված են, ոչ թաքցված։ Հին ժապավենների, բեկված հարաբերությունների միջոցով Սաֆդին գտնում է գեղեցկություն անկատարության մեջ։ Նալա Սինեֆրոյի երաժշտությունը՝ միստիկ, էթերիական, ֆիլմի իրականության մեջ հույսի շունչ է բերում։ Չիպտյունն ու փորձարարական ջազը ընդգծում են ֆիլմի էմոցիոնալ տատանումները։
Արժանահիշատակ է նաև այն, որ Սաֆդին խուսափում է սպորտային ֆիլմերի ստանդարտ կլիշեներից։ Վերջում ֆիլմը չի գնում սպասելի հաղթանակի ճանապարհով, այլ կենտրոնանում է պարտության, ընդունման և այն լուռ պահերի վրա, երբ Քերը մնում է իր կոտրվածության հետ։ Ռինգից դուրս վեճերը՝ հատկապես Դոունի հետ, նույնքան ծանր են, որքան ռինգում։ Սա պատմություն է, թե ինչպես սովորել կրել այն, ինչ հնարավոր չէ շտկել, և շարունակել պայքարել։
Ժառանգություն, վարպետություն և խոցելիության ծանրությունը
Ջոնսոնի աստղային կերպարը երբեմն երևում է՝ հատկապես այն տեսարաններում, երբ Քերի համարձակությունն է գերակայում։ Բայց ֆիլմի գլխավոր նվաճումը նրա թույլ պահերին է, երբ նա փոքր է, պարտված, երբ նա լաց է լինում։ Կադրերը, երբ տեսախցիկը կանգնում է Ջոնսոնի մերկ մեջքին, հետո անցնում է դեմքին՝ ցույց տալով, թե ինչ ծանրություն կարող է կրել մարմինը և ինչ չի կարող կրել հոգին։ (Consequence)
Երկրորդական դերակատարները նույնպես ուշադրության կենտրոնում են։ Բլանթի Դոունը ստանում է հնարավորություն դառնալու ոչ թե սթերեոտիպ, այլ իրական մարդ, իսկ Բեյդերի Քոլմանը տալիս է ճշմարիտ ընկերության զգացողություն։ Սաֆդիի սցենարը, հիմնված Ջոն Հայամսի վավերագրական ֆիլմի վրա, համադրում է իրական դեպքերը և կինեմատոգրաֆիկ պոեզիան՝ առանց պարզեցնելու կամ գունազարդելու։ Վավերագրական արմատները զգացվում են, բայց ֆիլմի սիրտը ուժեղ է, հուզական ու անկեղծ։
Երբ ավարտվում են տիտրերը, մնացածը ոչ միայն Ջոնսոնի փոխակերպումն է կամ PRIDE MMA-ի իներտ վերարտադրությունը։ Դա այն զգացումն է, որ գեղեցկությունը կա ճեղքերում՝ կապտած մարմիններում, կոտրված հարաբերություններում, նորից կառուցվելու փորձում։ Սաֆդիի առաջին ինքնուրույն ֆիլմը ապացուցում է, որ նա կարող է ստեղծագործել ինքնուրույն՝ ներկայացնելով խորաթափանց, հուզիչ ու հույսով լի դիմանկար։
Թեև «Smashing Machine»-ը ամբողջությամբ չի ազատվում Ջոնսոնի մեծածավալ կերպարի ստվերից, այն շրջադարձային է թե՛ դերասանի, թե՛ ռեժիսորի համար՝ ուժեղ հիշեցում, որ իրական ուժը ոչ թե անպարտելիության, այլ խոցելիության մեջ է։ Ֆիլմի վարպետությունը, անկեղծությունը և ցավի հանդեպ անկաշկանդ վերաբերմունքը այն դարձնում են սպորտային դրամայի նոր նշաձող և կոտրվածի մեջ գեղեցկության վկայություն։

