Թրամփը սրում է ճնշումները Դաշնային պահուստի նախագահ Ջերոմ Փաուելի վրա

Նախագահ Դոնալդ Թրամփը նոր թափ է հաղորդել իր երկարամյա հակամարտությանը Դաշնային պահուստի նախագահ Ջերոմ Փաուելի հետ՝ ուժեղացնելով հանրային և քաղաքական ճնշումները։ Վերջին շաբաթների ընթացքում Թրամփն ու նրա համախոհները սկսել են անձնական և մասնագիտական հարձակումներ Փաուելի վրա՝ քննադատելով նրա գործունեությունը տոկոսադրույքների, գնաճի և Դաշնային պահուստի Վաշինգտոնի շտաբի $2.5 միլիարդանոց նորոգման ծրագրի շուրջ։

Հակամարտության արմատները

Թրամփի և Փաուելի միջև հակամարտությունը սկիզբ է առել Թրամփի նախագահության առաջին տարիներին, երբ Փաուելը, նշանակված 2018 թվականին, ստանձնեց Դաշնային պահուստի ղեկավարի պաշտոնը։ Թեև սկզբնական շրջանում Թրամփը աջակցում էր Փաուելին, նրանց հարաբերությունները սրվեցին, երբ Դաշնային պահուստը սկսեց բարձրացնել տոկոսադրույքները՝ կանխելու տնտեսական գերտաքացումը։ Թրամփը, ով նախընտրում է ցածր տոկոսադրույքներ՝ տնտեսական աճը խթանելու և վարկային ծախսերը նվազեցնելու համար, հաճախ է քննադատել Փաուելին՝ իր տնտեսական օրակարգին չհամապատասխանելու համար։

2025 թվականին լարվածությունը հասավ նոր մակարդակի։ Հունիսի 19-ին Թրամփը հրապարակայնորեն քննադատեց Փաուելին՝ Դաշնային պահուստի որոշման համար պահպանելու տոկոսադրույքները։ Ըստ NBC News-ի, Թրամփն անվանեց Փաուելին «Շատ ուշացած»՝ ծաղրելով նրան 2022 թվականի գնաճի ճգնաժամին դանդաղ արձագանքելու համար։

Իր հերթին Փաուելը շարունակում է պնդել, որ Դաշնային պահուստի առաջնային նպատակը մնում է գների կայունության և ամբողջական զբաղվածության ապահովումը։ Հուլիսի սկզբին նա նշեց կենտրոնական բանկերի համաժողովում․ «Ես կենտրոնացած եմ միայն իմ աշխատանքի վրա»։

Նորոգման ծախսերի շուրջ վեճը

Վերջին հարձակումների առանցքային կետերից մեկը Դաշնային պահուստի շտաբի նորոգման ծրագիրն է։ Նախագծի բյուջեն, որը սկզբում գնահատվում էր $1.9 միլիարդ, աճել է մինչև $2.5 միլիարդ՝ առաջացնելով ֆինանսական վատ կառավարման մեղադրանքներ։ Հուլիսի 10-ին Բյուջեի կառավարման և վերլուծության գրասենյակի տնօրեն Ռասել Վոութը մեղադրեց Փաուելին Կոնգրեսին ապակողմնորոշելու և դաշնային վերահսկողության կանոնները խախտելու մեջ։

Իր վկայության մեջ Փաուելը պաշտպանեց ծրագիրը՝ նշելով․ «Չկան VIP ճաշարաններ, նոր մարմար կամ հատուկ վերելակներ․ միայն հին վերելակներ, որոնք արդեն տարիներ են, ինչ տեղադրված են»։ Սակայն Վոութի նամակը, որը հրապարակվել է սոցիալական ցանցերում, հակառակն է պնդում՝ պահանջելով ծրագրի համապատասխանության ստուգում։ Ըստ CNN-ի, սա կարող է լինել Փաուելի հեղինակությունը վարկաբեկելու փորձ։

Դաշնային պահուստի անկախության վտանգը

Դաշնային պահուստի անկախությունը, որը համարվում է ԱՄՆ-ի տնտեսական քաղաքականության հիմնասյուներից մեկը, կասկածի տակ է հայտնվել Թրամփի հարձակումների ֆոնին։ Թեև նախագահը դեռևս չի հեռացրել Փաուելին, նա ակնարկել է, որ կարող է նշել նրա իրավահաջորդին մինչև նրա պաշտոնավարման ժամկետի ավարտը՝ 2026 թվականի մայիսը։

Քննադատները զգուշացնում են, որ Դաշնային պահուստի ինքնավարության կորստի հետևանքները կարող են լինել լուրջ։ Ինչպես նշում է The American Prospect-ը հուլիսի 11-ին, Սպիտակ տան կողմից դրամավարկային քաղաքականության վերահսկումը կարող է հանգեցնել գնաճի, շուկայի անկայունության և դոլարի նկատմամբ վստահության կորստի։

Ապագայի հեռանկարները

Դաշնային պահուստի հաջորդ տոկոսադրույքների որոշումը նախատեսված է հուլիսի 30-ին։ Չնայած աճող ճնշումներին՝ Փաուելը նշել է, որ հնարավոր է տոկոսադրույքների նվազեցում տարվա երկրորդ կեսին։ Սակայն վարչակազմի ներսում նրա քննադատները շարունակում են պահանջել նրա հրաժարականը՝ պնդելով, որ նրա քաղաքականությունը չի համապատասխանում երկրի կարիքներին։

Այս զարգացումները ոչ միայն հարցականի տակ են դնում Դաշնային պահուստի ապագան, այլև նրա դերը որպես համաշխարհային տնտեսության կայունացման ուժ։ Թե արդյոք Փաուելը կկարողանա դիմակայել այս ճնշումներին, կորոշի ոչ միայն նրա ժառանգությունը, այլև ԱՄՆ-ի դրամավարկային քաղաքականության հետագա ուղին։