ԱՄՆ-ն և Չինաստանը կհանդիպեն Ժնևում՝ առևտրային պատերազմի լարվածության ֆոնին
ԱՄՆ-ի և Չինաստանի պաշտոնյաները նախատեսում են այս շաբաթ Ժնևում անցկացնել բարձր մակարդակի բանակցություններ՝ նշանավորելով հնարավոր քայլ առևտրային պատերազմի թուլացման ուղղությամբ։ Հանդիպմանը կմասնակցեն ԱՄՆ-ի գանձապետարանի քարտուղար Սքոթ Բեսենթն ու առևտրի ներկայացուցիչ Ջեյմիսոն Գրիրը, ինչպես նաև Չինաստանի փոխվարչապետ Հե Լիֆենգը։ Այս զարգացումը տեղի է ունենում ամիսներ տևած սրված հարաբերությունների և բարձր մաքսատուրքերի ֆոնին, որոնք խաթարել են համաշխարհային առևտուրը։
Առևտրային պատերազմի նախապատմությունը
ԱՄՆ-Չինաստան առևտրային հակամարտությունը սկսվեց 2018 թվականին, երբ Թրամփի վարչակազմը զգալի մաքսատուրքեր սահմանեց չինական ապրանքների վրա՝ մեղադրելով Չինաստանին անարդար առևտրային պրակտիկաների մեջ։ Չինաստանը պատասխանեց իր մաքսատուրքերով, ինչը հանգեցրեց լարվածության աճի։ Ներկայումս չինական ապրանքների վրա ԱՄՆ-ում գործում են մինչև 145% մաքսատուրքեր, իսկ ամերիկյան ապրանքների վրա Չինաստանում՝ 125%։
Ժնևյան հանդիպման նպատակները
Ժնևում նախատեսվող բանակցությունները դիտարկվում են որպես հնարավորություն՝ թուլացնելու լարվածությունը և գտնելու հավասարակշռված առևտրային հարաբերությունների ուղիներ։ Ֆոքս Նյուզին տված հարցազրույցում Բեսենթը նշել է, որ ներկայիս մաքսատուրքերը անընդունելի են և ընդգծել է «արդար առևտրի» անհրաժեշտությունը։ Սակայն նա զգուշացրել է, որ հանդիպումը, հավանաբար, չի հանգեցնի համապարփակ առևտրային համաձայնագրի, այլ կարող է հիմք ստեղծել ապագա բանակցությունների համար։
Չինաստանի դիրքորոշումը և սպասումները
Չինաստանը պատրաստակամություն է հայտնել բանակցելու, սակայն ընդգծել է, որ ցանկացած համաձայնագիր պետք է հիմնված լինի փոխադարձ հարգանքի և հավասարության վրա։ Չինաստանի առևտրի նախարարության խոսնակը հայտարարել է, որ երկիրը բաց է բանակցությունների համար, բայց չի զիջի իր սկզբունքները։ Չինացի քաղաքական մեկնաբան Մին Ցզինվեյը կոչ է արել ԱՄՆ-ի պաշտոնյաներին վերանայել իրենց մոտեցումները և ավելի լավ հասկանալ Չինաստանի տնտեսական ուժը։
Համաշխարհային ազդեցությունը
Առևտրային պատերազմն ունեցել է լայնածավալ հետևանքներ՝ խաթարելով մատակարարման շղթաները և ավելացնելով անորոշությունը ֆինանսական շուկաներում։ Տնտեսագետներն ու քաղաքական գործիչները ամբողջ աշխարհում ուշադիր հետևում են Ժնևյան բանակցություններին՝ առաջընթացի նշաններ գտնելու համար։ Նատիքսիսի Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի գլխավոր տնտեսագետ Ալիսիա Գարսիա-Հերրերոն նշել է, որ երկու կողմերն էլ շահագրգռված են համաձայնության հասնելու մեջ՝ տնտեսական ճնշումների պատճառով։
Շուկայի արձագանքները
Հանդիպման մասին հայտարարությունը արդեն իսկ ազդել է ֆինանսական շուկաների վրա։ ԱՄՆ ֆոնդային ֆյուչերսները աճել են՝ Դոու ֆյուչերսները բարձրանալով 270 կետով (0.7%), S&P 500 ֆյուչերսները՝ 0.8%, իսկ Նասդաք ֆյուչերսները՝ 1%։ Ներդրողները լավատեսորեն են տրամադրված, որ հանդիպումը կարող է ազդարարել առևտրային հակամարտության լուծման ուղղությամբ քայլեր։
Առաջիկա մարտահրավերները
Չնայած լավատեսությանը՝ առկա են զգալի մարտահրավերներ։ Երկու երկրները ունեն խորապես արմատավորված դիրքորոշումներ, և ներքին քաղաքական նկատառումները կարող են բարդացնել բանակցությունները։ ԱՄՆ-ի համար Չինաստանի նկատմամբ կոշտ դիրքորոշումը եղել է առևտրային քաղաքականության հիմնական տարր, մինչդեռ Չինաստանը, ամենայն հավանականությամբ, չի կատարի զիջումներ, որոնք կարող են ընկալվել որպես թուլության նշան։
Ժնևյան հանդիպումը կարևոր պահ է ԱՄՆ-Չինաստան հարաբերություններում։ Չնայած այն կարող է անմիջապես չլուծել առևտրային պատերազմը, այն հնարավորություն է տալիս երկխոսության և աստիճանական առաջընթացի։ Երկու կողմերն էլ շահագրգռված են լարվածության թուլացման մեջ՝ ոչ միայն իրենց տնտեսությունների, այլև համաշխարհային տնտեսական կայունության համար։
Աղբյուրներ՝ NPR, CNN