Այլին Վուրնոսի պատմությունը՝ «Սերիական մարդասպանների թագուհին» ֆիլմի հերոսուհին

Այլին Վուրնոսի մանկությունը՝ բռնություն, միայնություն և պայքար

Այլին Վուրնոսի կյանքը ստիպում է խորհել ցավալի իրականության մասին, երբ մանկական տրավման, աղքատությունը և բռնությունը միահյուսվում են: Նա ծնվել է 1956 թվականի փետրվարի 29-ին, Միչիգանի Թրոյ քաղաքում: Նրա մայրը թողել է ընտանիքը, երբ Այլինը դեռ երեխա էր, իսկ հայրը՝ մանկապղծության համար դատապարտված, ինքնասպան է եղել բանտում (Los Angeles Times): Այնլինը և եղբայրը մեծացել են տատիկ-պապիկի մոտ, որից հետո նա խոստովանել է, որ պապը իրեն բռնություն է գործադրել:

13 տարեկանում Վուրնոսի կյանքը արդեն փոխվել էր անդառնալիորեն։ Ըստ փաստերի՝ նա հղիացել է պապի ընկերոջ կողմից կատարված բռնությունից հետո, ինչը հաստատվում է վավերագրական ֆիլմում և այլ աղբյուրներում (PrimeTimer): Նա տեղափոխվել է ոչ ամուսնացած մայրերի տուն, որտեղ ծնվել է որդին՝ 1971-ին, ում ստիպված է եղել տալ որդեգրման։ Հետագայում Այլինը դուրս է մնացել տատիկ-պապիկի տանից ու սկսել է ապրել անտառում, որտեղ գոյատևելու համար սկսել է զբաղվել մարմնավաճառությամբ:

Ֆլորիդա, կախվածություն և բռնության ուղի

Այլինը պատանեկության տարիներին շարունակել է շրջել երկրով մեկ, հաճախել է, օգտագործել թմրանյութեր, ու հիմնականում գոյատևել է մարմնավաճառությամբ ու պատահական աշխատանքներով: 1976-ին տեղափոխվել է Ֆլորիդա, որտեղ ամուսնացել է իրենից շատ մեծ տղամարդու հետ, սակայն ամուսնությունը տևել է ընդամենը մեկ ամիս՝ փոխադարձ բռնության մեղադրանքներով:

Առաջին քրեական դեպքը եղել է 1981-ին՝ խանութում զինված հափշտակության համար, ինչի համար մեկ տարի բանտարկվել է։ Ազատության մեջ հայտնվելով՝ Այլինը շարունակել է ապրել Ֆլորիդայի մութ շրջաններում, որտեղ ծանոթացել է Տիրիա Մուրի հետ և միասին ապրել՝ գոյատևելով մարմնավաճառության միջոցով (Time):

Սպանությունները՝ մոտիվներ, խոստովանություններ և հակասություններ

1989-1990 թվականներին Այլին Վուրնոսը սպանել է առնվազն վեց տղամարդու՝ հիմնականում Ֆլորիդայի մայրուղիներում։ Զոհերը միջին տարիքի տղամարդիկ էին, որոնց նա հանդիպում էր բենզալցակայաններում կամ ճանապարհին՝ հաճախ գայթակղելով սեռական հարաբերության առաջարկով։ Առաջին զոհը՝ Ռիչարդ Մալորին, հայտնաբերվել է 1989-ի դեկտեմբերին։ Դեպքերը շարունակվել են, և ամեն նոր զոհ լրացրել է մամուլի հետաքրքրությունը:

Ինչո՞ւ էր Վուրնոսը սպանում։ Netflix-ի վավերագրական ֆիլմում ներկայացվում են բացառիկ հարցազրույցներ Այլինի հետ, որտեղ նա բազմիցս պնդում է, որ գործել է ինքնապաշտպանության նպատակով։ «Ես պետք է սպանեի նրանց», – ասել է նա ոստիկաններին։ «Դա ինքնապաշտպանություն էր։ Ես մտածեցի՝ եթե չսպանեմ, ինձ կսպանեն»: Սակայն, ֆիլմում Այլինը խոստովանում է, որ որոշ մանրամասներ, օրինակ՝ սոդոմիայի մասին Մալորիի գործում, ստել է, ինչը վկայում է, որ նրա պատմություններն անկայուն էին ու հաճախ ձևավորվել էին հոգեբանական ճնշումների ներքո:

Ֆիլմի ռեժիսոր Էմիլի Թըրները նշում է, որ Վուրնոսը, կարծես, միաժամանակ հերքում և ընդունում էր իր հայտնիությունը։ «Դուք միլիոններ եք աշխատելու դրանից», – շշնջում է Այլինը հարցազրույցի ժամանակ, կարծես գիտակցելով իր գործի շուրջ ստեղծված աղմուկը։ Թըրները ենթադրում է, որ Այլինի՝ լսված լինելու ու ուշադրություն ստանալու ցանկությունը նույնպես ազդել է նրա հոգեկանում։ Սակայն, ինչպես ասում է ռեժիսորը, «Այլինը շատ անհուսալի պատմող է… Նրա իրական մոտիվները հավանաբար երբեք ամբողջությամբ չեն բացահայտվի» (Time):

Բերման ենթարկում, դատավարություն և վերջին օրերը

Այլին Վուրնոսը ձերբակալվել է 1991-ի հունվարի 9-ին՝ Ֆլորիդայի Last Resort Bar-ում։ Սկզբում նրան ձերբակալել են զենքի ապօրինի կրելու համար, բայց շատ շուտով նրան կապել են սպանությունների հետ՝ վկայությունների ու մատնահետքերի միջոցով։ Ոստիկանությունը համոզել է Տիրիա Մուրին հեռախոսով խոսել Այլինի հետ ու ստանալ խոստովանություն, ինչը հաջողվել է:

Դատավարության ժամանակ Վուրնոսը ինքնապաշտպանության պատճառաբանությամբ ժխտել է մեղքը, բայց դատարանը նրան ճանաչել է մեղավոր, իսկ մնացած հինգ դեպքերում նա հրաժարվել է պայքարել ու ընդունել մեղքը։ Դատական նիստերին նրա ելույթներն ընդգծված էին հուսահատությամբ ու վճռականությամբ․ «Ես ուզում եմ անմիջապես վերադառնալ դատարան… Ես հայտարարում եմ, որ մեղավոր եմ ու դա վերջն է… Չեմ հասկանում, ինչու պետք է լինի ժյուրի։ Չեմ հասկանում, ինչու սա շարունակվի… Ինձ թակարդել են։ Ես պատրաստ եմ մահանալ ու հեռանալ ձեր չարությունից» (PrimeTimer):

Մահապատժի տարիներին Վուրնոսը հաճախ բողոքել է հոգեբանական և ֆիզիկական բռնությունից։ Վերջին հարցազրույցներում նա կրկին պնդել է, որ գործել է ատելության և գոյատևման դրդապատճառով․ «Ես սպանեցի այդ տղամարդկանց։ Ես կողոպտեցի նրանց ու սպանեցի՝ սառնասրտորեն։ Եվ նորից կանեի դա… Չկա իմ կենդանի մնալու իմաստ… Որովհետև նորից կսպանեի։ Իմ մեջ ատելություն է» (Associated Press):

2002 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Այլին Վուրնոսը մահապատժի է ենթարկվել Ֆլորիդայի պետական բանտում, 46 տարեկան հասակում։ Նրա վերջին խոսքերը վկայում էին ինչ-որ գերբնական համոզմունքի մասին․ «Ես կվերադառնամ, ինչպես «Անկախության օր» ֆիլմում՝ Հիսուսի հետ, հունիսի 6-ին, մեծ մայր նավով։ Ես կվերադառնամ»:

Ժառանգություն՝ մշակութային ազդեցություն և հարցեր

Այլին Վուրնոսի պատմությունը դարձել է բազմաթիվ գրքերի, վավերագրական ֆիլմերի ու կինոնկարների հիմք։ Առավել հայտնի է 2003 թվականի Monster ֆիլմը, որտեղ նրան մարմնավորել է Շարլիզ Թերոնը՝ արժանանալով Օսկարի լավագույն դերասանուհու համար։ Նոր Netflix-ի «Այլին. Սերիական մարդասպանների թագուհին» ֆիլմը ներկայացնում է նոր տեսանկյուններ՝ բացառիկ հարցազրույցներով ու արխիվային նյութերով, ստիպելով դիտողներին անդրադառնալ Այլինի կյանքի հակասություններին ու բարդություններին:

Ֆիլմը նպատակ չունի բացահայտել Վուրնոսի իրական մոտիվները։ Այն ավելի շուտ առաջարկում է դիտողներին խորհել տրավմայի հետևանքների, սոցիալական աջակցման համակարգերի բացակայության և զոհի ու հանցագործի սահմանների մասին։ Ինչպես նշում է ռեժիսոր Թըրները․ «Հավանաբար չկա մեկ հստակ պատասխան։ Ես ուզում եմ, որ մարդիկ դիտեն ֆիլմը ու իրենց եզրակացությունները անեն»:

Այլին Վուրնոսի պատմությունը մնում է տագնապալի հիշեցում այն մասին, թե ինչպես չլուծված տրավման և հասարակական անտեսումը կարող են հանգեցնել ողբերգության։ Netflix-ի վավերագրական ֆիլմը ստիպում է հարցնել՝ ոչ միայն ինչպես, այլև ինչու են նման դեպքերը տեղի ունենում, և արդյո՞ք հասարակության հետաքրքրությունը իրական հանցագործություններով չի ստվարում իրականությունը՝ վերնագրերից այն կողմ։