«Alaska Airlines»-ը վերականգնում է չվերթները՝ ամբողջ ԱՄՆ-ում ՏՏ խափանման պատճառով

ՏՏ խափանումը դադարեցրեց «Alaska Airlines»-ի չվերթները ողջ ԱՄՆ-ում

Հազարավոր ուղևորների համար հինգշաբթի երեկոն անսպասելիորեն վերածվեց սպասման, երբ «Alaska Airlines»-ը հայտարարեց իր ողջ օդանավային պարկի դադարեցման մասին՝ ՏՏ համակարգի խոշոր խափանման պատճառով։ Հայտարարությունը տարածվեց մոտավորապես 16։20-ին՝ ըստ Լոս Անջելեսի ժամանակի, և ուղևորները մնացին օդանավակայաններում՝ Սիեթլից մինչև Լոս Անջելես։ Այսօր, երբ տեխնոլոգիաները կառավարում են ամբողջ ուղևորափոխադրումը, մեկ խափանումը կարող է միանգամից ազդեցություն ունենալ հազարավոր մարդկանց վրա։

Ֆեդերալ ավիացիոն վարչությունը (FAA) հաստատեց, որ դադարեցումը վերաբերել է ոչ միայն «Alaska Airlines»-ին, այլև դրա տարածաշրջանային ստորաբաժանումին՝ «Horizon Air»-ին։ FlightAware թրեքինգի ծառայության տվյալներով՝ Սիեթլում 19։00-ին արդեն 82 չվերթ ուշացել էր, իսկ 17-ը՝ չեղարկվել։ Լոս Անջելեսի միջազգային օդանավակայանում գրանցվել էր ութ ուշացում և մեկ չեղարկում։ Ընդհանուր առմամբ, CBS News-ը նշեց առնվազն 39 չեղարկված և 241 ուշացած չվերթ, իսկ UPI-ի տվյալներով՝ ուրբաթ առավոտյան՝ 54 չեղարկում։

Խափանման պատճառներն ու անմիջական հետևանքները

«Alaska Airlines»-ը հայտարարեց, որ խնդիրն առաջացել է հիմնական տվյալների կենտրոնում՝ մոտավորապես 15։30-ին։ Այս խափանումը ազդել է մի շարք կարևոր համակարգերի վրա, որոնք անհրաժեշտ են չվերթների կազմակերպման համար, և ընկերությունը որոշել է օդանավերը պահել տեղում՝ անվտանգության նկատառումներից ելնելով։ Ավիաընկերությունը շեշտեց, որ չվերթների անվտանգությունը երբեք չի վտանգվել։ Բացի այդ, հայտարարվել է, որ խափանումը չի կապված կիբեռանվտանգության հետ և չի ազդել «Hawaiian Airlines»-ի չվերթների վրա։

Ուղևորները ակտիվորեն բարձրաձայնում էին իրենց դժգոհությունները սոցիալական ցանցերում՝ նշելով, որ չեն կարողանում մուտք գործել կայք կամ օգտվել հավելվածից։ «Alaska Airlines»-ը պատասխանեց, որ ՏՏ թիմը աշխատում է խնդրի արագ լուծման ուղղությամբ։ Այս խափանումը դարձավ հերթական հիշեցում, թե որքան կախված է ժամանակակից ավիափոխադրումը տեխնոլոգիաներից։ Ինչպես մեկն արձագանքեց X-ում՝ «Թվում է՝ ամբողջ ավիաընկերությունը անջատել են մեկ կոճակով»։

Խափանման ժամանակը լրացուցիչ դժգոհություն առաջացրեց ուղևորների մոտ, քանի որ «Alaska Air Group»-ը հենց այդ օրը հրապարակել էր իր երրորդ եռամսյակի ֆինանսական հաշվետվությունը՝ նշելով, որ հուլիսյան ՏՏ խափանումը արդեն բացասական ազդեցություն է ունեցել եկամուտների վրա և ստիպել է նվազեցնել տարվա կանխատեսումները։ Հոկտեմբերյան խափանումը, որը երկրորդ խոշոր տեխնիկական խնդիրն էր չորս ամսվա ընթացքում, ընդգծեց ընկերության համակարգերի խոցելիությունը։

Ճկուն քաղաքականություն և վերականգնման աշխատանքներ

Ընկերությունը արագորեն հայտարարեց ճկուն վերաբաշխման քաղաքականության մասին՝ ազդված ուղևորների համար։ Նրանք, ովքեր տոմս էին գնել հինգշաբթի կամ ավելի վաղ՝ հինգշաբթիից ուրբաթ նախատեսված թռիչքների համար, կարող էին անվճար փոխել չվերթը մինչև երկուշաբթի կամ չեղարկել և ստանալ ամբողջական վերադարձ։ «Alaska Airlines»-ը հորդորեց ուղևորներին ստուգել չվերթի կարգավիճակը՝ օդանավակայան գնալուց առաջ, փորձելով խուսափել տերմինալներում խառնաշփոթից։

Երեկոյան ընթացքում ընկերությունը պարբերաբար թարմացումներ էր հրապարակում՝ նշելով, որ համակարգերը աստիճանաբար վերականգնվում են։ Մինչև ուշ երեկո հայտարարվեց, որ «ակտիվորեն վերականգնվում են աշխատանքները», թեև շատ չվերթներ դեռևս մնում էին չեղարկված կամ ուշացած մինչև ուրբաթ։ Վերականգնման գործընթացը, թեև կայուն, ցույց տվեց, թե որքան բարդ է ամբողջական համակարգի վերագործարկումը նման խափանումից հետո։

Ավիաընկերությունը օգտագործեց բոլոր պաշտոնական ալիքները՝ կայքը, սոցիալական ցանցերը և ուղիղ հաղորդագրությունները մամուլին, այդ թվում՝ Business Insider, Los Angeles Times և CBS News, որպեսզի ուղևորները տեղեկացված լինեն ընթացիկ իրավիճակին և իրենց ընտրանքներին։

Ընդհանուր ազդեցությունը ավիաոլորտի և տեխնոլոգիաների վրա

«Alaska Airlines»-ը ԱՄՆ-ի խոշոր ավիափոխադրողներից է՝ սպասարկելով ավելի քան 140 ուղղություն 37 նահանգում և 12 երկրում։ Նրա Սիեթլի հիմնական օդանավակայանը կարևոր հանգույց է ներքին և միջազգային ուղևորների համար։ Ընկերության մոտ 30,000 աշխատակիցների աշխատանքը խափանման պահին զգալիորեն բարդացավ։

Այս խափանումը տեղի ունեցավ այն ժամանակ, երբ ԱՄՆ-ի ավիացիայի ոլորտը բախվում է լրացուցիչ խնդիրների։ Շարունակվող կառավարական փակումը խորացրել է օդային երթևեկության վերահսկիչների թվի պակասը՝ առաջացնելով ավելի շատ ուշացումներ և չեղարկումներ։ «Alaska Airlines»-ի համար սա լրացուցիչ մարտահրավեր էր՝ արդեն բարդ իրավիճակում։

Դեպքը կրկին քննարկման առիթ դարձավ ավիաընկերությունների ՏՏ համակարգերի դիմացկունության վերաբերյալ։ Քանի որ թվային ենթակառուցվածքը դառնում է ավիաընկերությունների գործունեության հիմնական մասը, լայնածավալ խափանումների ռիսկը ավելանում է։ «Alaska Airlines»-ի երկու խոշոր խափանումները՝ հուլիսին և հոկտեմբերին, հիշեցնում են, որ նույնիսկ առաջատար ընկերությունները պաշտպանված չեն նման խնդիրներից։

Ուղևորների համար սա դարձավ լուրջ փորձություն։ Շատերը հարց էին բարձրացնում՝ ինչպես կարող են ավիաընկերությունները ավելի լավ պաշտպանել իրենց համակարգերը և ինչպիսի պլաններ ունեն նման դեպքերում։

Ուղևորների փորձն ու ոլորտի արձագանքը

Օդանավակայաններում խափանման հետևանքները զգացվում էին անմիջապես։ Ընտանիքներ, գործարարներ և զբոսաշրջիկներ սպասում էին՝ անհամբերությամբ ու մտահոգությամբ։ Ոմանք փորձում էին վերաբաշխել այլ ավիաընկերություններում, իսկ մյուսները ստիպված էին մնալ Սիեթլում, Լոս Անջելեսում կամ այլ քաղաքներում։ «Alaska Airlines»-ի աշխատակիցները ձգտում էին հնարավորինս աջակցել ու հանգստացնել ուղևորներին՝ չնայած աճող դժգոհությանը։

Ընկերության՝ անվտանգության ու թափանցիկության առաջնահերթությունը որոշակի գնահատանքի արժանացավ, թեև ուղևորները դժգոհ էին իրավիճակից։ Ոլորտի վերլուծաբանները նշեցին, որ «Alaska Airlines»-ի արագ արձագանքն ու ճկուն քաղաքականությունը օգնեցին մեղմել խառնաշփոթը։ Այնուամենայնիվ, նման դեպքերի հաճախականությունը հարց է բարձրացնում ՏՏ համակարգերի ներդրումների բավարարության մասին։

Չվերթների աստիճանական վերականգնման ֆոնին «Alaska Airlines»-ը կանգնած է վստահության վերականգնման և տեխնոլոգիական խոցելիության պատճառների լուծման երկակի խնդրի առաջ։ Ընկերության ղեկավարությունն ընդունում է խնդիրները՝ խոստանալով ներդրումներ կատարել համակարգերի արդիականացման և արտակարգ իրավիճակների կանխարգելման մեջ։

Ուղևորների համար այս դեպքը դարձավ համբերության փորձություն և մտածելու առիթ՝ որքանո՞վ կարելի է վստահել տեխնոլոգիաներին, երբ խոսքը գնում է ճանապարհորդության մասին։

«Alaska Airlines»-ի երկրորդ խոշոր ՏՏ խափանումը 2025-ին բացահայտեց ավիաընկերության տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքի խոցելիությունը՝ խաթարելով հազարավոր ուղևորների պլանները և ոլորտում վստահությունը։ Ընկերության թափանցիկ և ճկուն քաղաքականությունը մեղմեց իրավիճակը, սակայն նման դեպքերի կրկնությունը հուշում է, որ անհրաժեշտ են լուրջ ներդրումներ և համակարգային բարեփոխումներ՝ ՏՏ դիմացկունությունը ապահովելու համար։