ՄՈՆՐԵԱԼ (Azat TV) – Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնին և Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հինգշաբթի Մոնրեալում հանդես են եկել Կանադային Եվրամիության առաջին «ասոցացված անդամ» դարձնելու նախաձեռնությամբ՝ ձևավորելով միասնական ճակատ ընդդեմ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի կողմից կիրառվող տնտեսական ճնշումների և առևտրային սպառնալիքների: KTVN-ի հրապարակման համաձայն՝ կողմերը հայտարարել են նաև «Ապագայի դաշինք» (Alliance for the Future) ստեղծելու մասին, որն ուղղված է կրիտիկական հանքանյութերի, պաշտպանության և արհեստական բանականության ոլորտներում համագործակցության խորացմանը:
Մերձեցման այս գործընթացը տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ Օտտավանձգտում է դիվերսիֆիկացնել իր տնտեսական կապերը՝ հաշվի առնելով ԱՄՆ շուկայից մեծ կախվածությունը, որը 2025 թվականին կազմել է Կանադայի ապրանքների արտահանման 71.7%-ը: Վարչապետ Քարնին հայտարարել է, որ նոր դաշինքը կօգնի Կանադային դիմակայել տնտեսական ցնցումներին և պաշտպանել երկրի ինքնիշխանությունը արտաքին ճնշումներից:
Ռազմավարական դաշինքը և անդամակցության բանավեճը
Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը պաշտպանել է «առանց անդամակցության ասոցացման» գաղափարը՝ նշելով, որ չնայած աշխարհագրական դիրքին, որը թույլ չի տալիս Կանադային դառնալ ԵՄ լիիրավ անդամ, այս ձևաչափը հնարավորություն կտա հարաբերությունները բարձրագույն մակարդակի հասցնել: Միևնույն ժամանակ, Եվրոպական արտաքին հարաբերությունների խորհրդի հատուկ խորհրդական Անանդ Սունդարը KTVN-ին հայտնել է, որ անդամ որոշ պետություններ, այդ թվում՝ Ֆրանսիան և Գերմանիան, դժգոհ են առաջարկվող ձևակերպումներից:
Քարնին նվազ կարևորել է պիտակների նշանակությունը՝ ընդգծելով, որ նախաձեռնությունը մարքեթինգային քայլ չէ, և որ ցանկացած ընդլայնված գործընկերություն ենթակա է լինելու Կանադայի խորհրդարանի հավանությանը: Նա միաժամանակ բացառել է ԵՄ-ին պաշտոնապես անդամակցելու հնարավորությունը:
Տեխնոլոգիաներ, պաշտպանություն և Վաշինգտոնի արձագանքը
Գագաթաժողովի ընթացքում ձեռք են բերվել կոնկրետ տեխնոլոգիական և արդյունաբերական պայմանավորվածություններ: Քարնին հայտարարել է, որ Կանադան մինչև 1.6 միլիարդ կանադական դոլար (1.1 միլիարդ ԱՄՆ դոլար) կներդնի Cohere արհեստական բանականության ընկերությունում, որը ծրագրում է միաձուլվել գերմանական Aleph Alpha-ի հետ: Իր հերթին, Cohere-ը խոստացել է առնվազն 1.7 միլիարդ կանադական դոլար ներդնել Կանադայի հաշվողական ենթակառուցվածքներում:
Պաշտպանության ոլորտում Կանադան մնում է ԵՄ 150 միլիարդ եվրոյի SAFE ծրագրի միակ ոչ եվրոպական մասնակիցը: Այնուամենայնիվ, փորձագետները նախազգուշացնում են հնարավոր մարտահրավերների մասին. Եվրոպական արտաքին հարաբերությունների խորհրդի ավագ գիտաշխատող Տոբիաս Գերկեն KTVN-ին նշել է, որ չնայած քաղաքական պատուհանը բաց է, ԱՄՆ տնտեսությունից կախվածությունը արագորեն նվազեցնելու հեշտ ճանապարհներ չկան, հատկապես հնարավոր ամերիկյան պատասխան քայլերի ֆոնին: