Քերթիս Սլիվայի երկրորդական դերը՝ Նյու Յորքի քաղաքապետի ընտրություններում՝ Թրամփի Կուոմոյին աջակցությամբ ու Մամդանիի առաջատարությամբ

Թրամփի անսովոր աջակցությունը փոխում է Նյու Յորքի քաղաքապետի ընտրությունների պատկերը

2025 թվականի Նյու Յորքի քաղաքապետի ընտրությունները կտրուկ շրջադարձ են ստացել։ Հանրապետական թեկնածու Քերթիս Սլիվան մնում է երկրորդական պլանում։ Մրցավազքի կենտրոնում են երկու դեմք՝ նախկին նահանգապետ Էնդրյու Կուոմոն, ով առաջադրվել է որպես անկախ, և առաջադեմ պատգամավոր Զոհրան Մամդանին, ով արդեն անցել է սպասելիքները և գլխավորում է հարցումները։

Դոնալդ Թրամփի միջամտությունը հնչեղություն է ստացել։ Նա, հանրապետական նախագահը, հրաժարվել է աջակցել սեփական կուսակցության թեկնածուին՝ Սլիվային։ Փոխարենը, Թրամփը իր աջակցությունն է հայտնել Կուոմոյին՝ նշելով, որ Սլիվային ձայն տալը փաստորեն կօգնի Մամդանիին՝ առաջադեմ դեմոկրատ թեկնածուին։ «Քերթիս Սլիվային ձայն տալը … նշանակում է ձայն տալ Մամդանիին», գրել է Թրամփը Truth Social-ում՝ ընդգծելով իր վճռականությունը կանխել «կոմունիստի» հաղթանակը քաղաքապետարանում։ (BBC, Ynetnews)

Սլիվայի՝ Նյու Յորքի ակտիվիստի և Guardian Angels-ի հիմնադրի համար կուսակցության առաջնորդի աջակցության բացակայությունը միայն անտեսում չէ՝ դա քաղաքական դաշտից դուրս մղում է։ Քաղաքում, որտեղ դեմոկրատները գերակշռում են, Սլիվան արդեն դժվար ճանապարհ ուներ։ Այժմ, Թրամփի հրապարակային անտեսման պայմաններում, նրա քարոզարշավը դարձել է երկրորդական՝ մրցավազքը կենտրոնացած է Կուոմոյի և Մամդանիի գաղափարական պայքարի շուրջ։

Մամդանիի հսկայական առաջընթացը և առաջադեմ օրակարգը

Զոհրան Քվամե Մամդանիի վերելքը իսկական պատմական իրադարձություն է։ 34-ամյա պատգամավորն, ով ծնվել է Ուգանդայում և մեծացել Նյու Յորքում, քաղաքական համակարգը շոկի ենթարկեց՝ հաղթելով Կուոմոյին դեմոկրատական նախընտրական փուլում։ Եթե ընտրվի, Մամդանին կդառնա Նյու Յորքի առաջին մուսուլման և առաջին հնդկական ծագում ունեցող քաղաքապետը, ինչպես նաև՝ վերջին 100 տարվա ամենաերիտասարդը (Al Jazeera)։

Մամդանին իրեն համարում է դեմոկրատական սոցիալիստ և իր քարոզարշավը կառուցել է խոշոր նախաձեռնությունների վրա՝ անվճար ավտոբուսներ մինչև 2027 թվականը, քաղաքի ամենահարուստների հարկերի բարձրացում, կորպորատիվ հարկերի աճ, և մատչելի բնակարանների ավելացում։ Նրա ծրագիրը ուղղված է հարստության վերաբաշխմանը և քաղաքային կյանքի արմատական փոփոխությանը՝ շահելով երիտասարդ և առաջադեմ ընտրողների աջակցությունը։

Սակայն Մամդանիի դիրքորոշումները անհանգստացրել են չափավոր դեմոկրատներին և ֆինանսական ոլորտին։ Նրա ուղիղ քննադատությունը Իսրայելի գործողություններին Գազայում՝ կոչելով դա ցեղասպանություն, առաջացրել է ազգային ուշադրություն և հակասություններ։ Հանրապետականները անընդհատ քննադատում են նրան, Թրամփը նրան անվանում է «կոմունիստ», սակայն Մամդանին այդ որակումը ժխտում է։ «Ես մի փոքր նման եմ սկանդինավյան քաղաքական գործչի, պարզապես մուգ մաշկով», կատակել է նա՝ ընդգծելով իր քաղաքական և անձնական ինքնությունը։

Կուոմոյի վերադարձի փորձը՝ սկանդալների և քննադատության ֆոնին

Էնդրյու Կուոմոյի ճանապարհը քաղաքապետի թեկնածուի կարգավիճակին լի է եղել դժվարություններով։ Երեք անգամ նահանգապետ ընտրված Կուոմոն 2021-ին հրաժարական տվեց՝ մի շարք հետաքննությունների արդյունքում, որոնք ապացուցեցին, որ նա սեռական ոտնձգություններ է իրականացրել մի քանի կին աշխատակիցների նկատմամբ։ Չնայած այս սկանդալին, Կուոմոն իրեն ներկայացնում է որպես փորձառու այլընտրանք, ով կարող է դիմակայել Թրամփի վարչակազմին՝ հիշեցնելով իր գործելաոճը COVID-19-ի պանդեմիայի ժամանակ և դաշնային իշխանությունների հետ բախումները։

Կուոմոն Թրամփի աջակցությանը արձագանքել է զուսպ։ «Նա ինձ չի աջակցում, նա ընդդիմանում է Մամդանիին», ասել է Կուոմոն՝ հասկանալով, որ նախագահի աջակցությունը ավելի շատ ընդդիմության դրսևորում է, քան համակրանք։ Մամդանին և Կուոմոն միմյանց մեղադրում են հատուկ շահերին ենթարկվելու մեջ՝ Մամդանին քննադատում է «MAGA շարժման» Կուոմոյին աջակցելը՝ նրան կոչելով «Թրամփի տիկնիկ և կրկնօրինակ»։

Քերթիս Սլիվա․ մոռացված հանրապետականը

Այս աշխույժ պայքարի ֆոնին Քերթիս Սլիվայի քարոզարշավը դժվարանում է։ Իր գործունեությամբ հայտնի՝ որպես հանցավորության կանխարգելման կողմնակից, Սլիվան հանդես է գալիս որպես «օրինապահության» թեկնածու։ Սակայն հարցումները ցույց են տալիս, որ նա զգալիորեն հետ է մնում թե՛ Մամդանիից, թե՛ Կուոմոյից։

Թրամփի աջակցության բացակայությունը Սլիվային դնում է անորոշ վիճակում։ Քաղաքում, որտեղ հանրապետական թեկնածուները մշտապես բարդ պայքար են ունենում, նախագահի կողմից Կուոմոյին—even եթե ոչ լիարժեք—աջակցելը փաստացի դուրս է թողնում Սլիվային մրցավազքից։ Թրամփի հաշվարկը պարզ է․ հակամամդանիական ձայների պառակտումը կարող է հաղթանակ բերել առաջադեմ թեկնածուին։

Սլիվայի կողմնակիցները նրա թեկնածությունը տեսնում են որպես սկզբունքային պայքար՝ պահպանողական արժեքների համար քաղաքում, որտեղ դրանք հաճախ անտեսվում են։ Սակայն առանց ազգային կուսակցության աջակցության, և երբ լրատվամիջոցները կենտրոնացած են Կուոմո-Մամդանի դիմակայության վրա, Սլիվայի քարոզարշավը հիշեցնում է, թե որքան դժվար է հանրապետականների համար մրցել Նյու Յորքում։

Խաղադրույքները՝ ֆինանսավորում, ինքնություն և Նյու Յորքի ապագան

Թրամփի սպառնալիքը՝ կրճատել դաշնային ֆինանսավորումը, եթե Մամդանին ընտրվի, ընտրություններին նոր լարվածություն է հաղորդել։ Դաշնային կառավարությունը տրամադրում է $7.4 մլրդ Նյու Յորքին՝ քաղաքի բյուջեի մոտ 6.4%-ը։ Թրամփը նման սպառնալիքներ հնչեցրել է իր նախագահության ընթացքում՝ ճնշում գործադրելով դեմոկրատական քաղաքների վրա կլիմայական նախաձեռնությունների, բազմազանության և այլ քաղաքականությունների պատճառով (Ynetnews)։

Մամդանին կոշտ արձագանքել է՝ Թրամփի խոսքերը որակելով որպես քաղաքական սպառնալիք, ոչ թե իրավական իրականություն։ «Դոնալդ Թրամփի նախագահության պատասխանը այն չէ, որ քաղաքապետարանում ստեղծենք նրա հայելային կերպարը», ասել է նա՝ կոչ անելով ընտրել քաղաքապետ, ով ներկայացնում է քաղաքի բազմազանությունը և արժեքները։

Դեմոկրատական կուսակցության համար այս ընտրությունները ազգային ինքնության, գաղափարախոսության և ապագայի մասին բանավեճի փոքրիկ օրինակ են։ Մամդանիի վերելքը ոգևորում է երիտասարդներին, բայց կարող է օտարացնել չափավորներին և ուժեղացնել հանրապետականների քննադատությունը։ Կուոմոն ներկայացնում է հին ոճի քաղաքականությունը, սկանդալներով վնասված, բայց փորձառու։ Իսկ Սլիվան, հեռացված սեփական կուսակցության հաշվարկներով, ցույց է տալիս, թե որքան սահմանափակ են պահպանողականների հնարավորությունները Ամերիկայի ամենամեծ քաղաքում։

Ընտրությունների արդյունքը ոչ միայն կձևավորի Նյու Յորքի քաղաքականությունը, այլ կարող է ազդել, թե ինչպես է դեմոկրատական կուսակցությունը դիրքավորում իրեն՝ աճող առաջադեմ շարժման և հանրապետական դիմադրության պայմաններում։

2025 թվականի Նյու Յորքի քաղաքապետի ընտրությունները վառ օրինակ են, թե ինչպես են ազգային քաղաքականությունն ու գաղափարական պայքարը ստվերում գցում տեղական մրցավազքի վրա՝ Քերթիս Սլիվային թողնելով երկրորդական պլանում, մինչդեռ Թրամփի ռազմավարական աջակցությունը և Մամդանիի առաջընթացը այս ընտրությունները դարձնում են քաղաքի ապագայի հանրաքվե՝ հետևանքներով, որոնք անցնում են հինգ շրջանների սահմանները։