Դեմոկրատները բախվում են Թրամփի հետ՝ կառավարության աշխատանքի դադարեցման վերջնաժամկետից առաջ

Կոնգրեսը աշխատանքի դադարեցման սպառնալիքի ներքո

ԱՄՆ կառավարությունը կրկին կանգնած է մասնակի աշխատաքի դադարեցման շեմին։ Դեմոկրատներն ու հանրապետականները հայտնվել են կոշտ հակասությունների մեջ, որտեղ քաղաքական խաղերի տրամաբանությունն ավելի շատ է, քան բյուջետային թվերը։ Ուրբաթ օրը, հանրապետականների վերահսկողության ներքո գտնվող Ներկայացուցիչների պալատը դժվարությամբ ընդունեց կառավարության ֆինանսավորման օրինագիծ՝ նախատեսված մինչև նոյեմբեր, ինչն անմիջապես նոր ճակատամարտի սկիզբ դրեց Սենատում։

Երկու կողմն էլ մեծ խաղադրույքներ են անում։ Դեմոկրատները, ոգեշնչված իրենց առաջադեմ թևից, պահանջում են ոչ միայն ժամանակավոր լուծում, այլև կոնկրետ քայլեր առողջապահության ֆինանսավորման ուղղությամբ՝ մասնավորապես «Օբամաքերի» սուբսիդիաների շարունակություն և հանրապետականների հարկային փաթեթով նախատեսված «Մեդիքեյդ»-ի կրճատումների վերանայում։ Նրանց ներկայացրած Սենատի առաջարկն արագորեն մերժվեց հանրապետականների կողմից, ինչը խորացրեց աշխատաքի դադարեցման մտավախությունները։

Առողջապահությունը՝ հակասության կենտրոնում

Հակասության սրտում առողջապահության հարցն է։ Սենատի փոքրամասնության առաջնորդ Չաք Շումերը հստակ սահման է գծել՝ պնդելով, որ ցանկացած համաձայնություն պետք է լուծի առողջապահական ապահովագրության սուբսիդիաների սպառման և «Մեդիքեյդ»-ի կրճատումների խնդիրը։ Կոնգրեսի բյուջետային գրասենյակի տվյալներով՝ այս կրճատումները, եթե չվերանայվեն, մինչև 2034 թվականը 15 միլիոն ամերիկացու կթողնեն առանց ապահովագրության։

«Հասարակությունը մեր կողմն է, հանրային կարծիքն ամեն ինչ է»,– հայտարարել է Շումերը՝ հղում անելով հարցումների, որոնք ցույց են տալիս, որ ամերիկացիները հիմնականում կողմ են առողջապահության պահպանմանը։ Դեմոկրատների վճռականությունը նկատելի է՝ այս տարվա սկզբին առաջադեմ շրջանակները քննադատում էին նրանց զիջումների համար։ Այժմ հասարակական շարժումները, օրինակ՝ «Ինդիվիզիբլ»-ը, ողջունում են դեմոկրատների ավելի կոշտ դիրքորոշումը։ Շարժման տնօրեն Էնդրյու Օ’Նիլն ասել է. «Վերջապես տեսնում ենք, որ դեմոկրատներն իսկապես պայքարում են»։

Հանրապետականների վստահությունը եւ Թրամփի անտարբերությունը

Հանրապետականները վստահ են, որ աշխատաքի դադարեցման մեղքը կընկնի դեմոկրատների վրա։ Սենատի մեծամասնության առաջնորդ Ջոն Թունը զգուշացրել է, որ ընտրողները չեն գնահատի կառավարության աշխատաքի դադարեցումը «կարճաժամկետ, չեզոք, ոչ կուսակցական» ֆինանսավորման պատճառով։ Ներկայացուցիչների պալատում օրինագիծն անցավ ընդամենը 217-212 ձայներով՝ երկու հանրապետական «դեմ» և մեկ դեմոկրատ «կողմ» ձայներով։

Նախագահ Թրամփը, իր հերթին, չի շտապում զիջումների գնալ։ Սպիտակ տան մոտ շաբաթ օրը նա նշել է, որ դեմոկրատների հետ հանդիպումը քիչ հավանական է, որ փոխի իրավիճակը. «Կուզենայի հանդիպել, բայց կարծում եմ՝ դա ոչ մի ազդեցություն չի ունենա»,– հայտարարել է նա՝ ընդգծելով, որ դեմոկրատները չեն «սովորել ամենախոշոր պարտությունից», որը կրել են 2024-ին։ Թրամփի ուղերձը հստակ է՝ վարչակազմը պատրաստ է սպասել եւ մեղադրանքները փոխանցել մյուս կողմին։

Ժամկետներ, արձակուրդներ և քաղաքական հաշվարկներ

Սեպտեմբերի 30-ի վերջնաժամկետին մոտենալու հետ մեկտեղ, Վաշինգտոնի քաղաքական խաղերը սրվում են։ Սենատը արձակուրդի է գնացել Ռոշ Հաշանայի կապակցությամբ և կվերադառնա հենց վերջնաժամկետից առաջ, իսկ Ներկայացուցիչների պալատում քվեարկությունները չեղարկվել են մինչև ամսվա վերջ։ Սա ամբողջ ճնշումը դնում է Սենատի դեմոկրատների վրա՝ ընդունե՞լ Պալատի օրինագիծը, թե՞ կանգնել աշխատաքի դադարեցման վտանգի առաջ։

Կողմերից յուրաքանչյուրը փորձում է շահել հանրային կարծիքը։ Դեմոկրատները մեղադրում են հանրապետականներին՝ «պետության ֆինանսավորման պատասխանատվությունից հրաժարվելու» մեջ՝ Շումերի և Հաքիմ Ջեֆրիսի կողմից Թրամփին ուղղված նամակում։ Հանրապետականները, իրենց հերթին, վստահ են, որ առողջապահական պահանջները ֆինանսավորման օրինագծին կցելն քաղաքական սխալ է, որը կարող է դեմոկրատների համար բացասական հետեւանքներ ունենալ, եթե կառավարությունը փակվի։

Պատմականորեն, աշխատաքի դադարեցումների դեպքում մեղադրանքները հաճախ ընկել են այն կողմի վրա, որը համարվել է անհիմն պահանջների առաջադրող։ Այս անգամ, սակայն, կողմերը համոզված են, որ հանրային կարծիքը իրենց օգտին կլինի։ Դեմոկրատները նշում են նախկին փակումները, երբ հանրապետականները կորցրել են աջակցությունը, իսկ հանրապետականները պնդում են, որ ներկայումս դեմոկրատներն են արգելակում գործընթացը։

Քաղաքական հաշվարկների ֆոնին, սովորական ամերիկացիները սպասում են՝ հասկանալով, որ աշխատաքի դադարեցման հետեւանքները՝ աշխատավարձերի ուշացում, պետական ծառայությունների կասեցում և տնտեսական անորոշություն, իրական խնդիր են։

Անորոշ վերջաբան և աճող լարվածություն

Ինչ կլինի հետո՝ դեռևս անհայտ է։ Սենատը, որտեղ անհրաժեշտ է 60 ձայն, մնում է պայքարի դաշտ։ Ոչ պալատի, ոչ էլ Սենատի դեմոկրատների օրինագիծը չհաջողեց անցնել փորձնական քվեարկություններում։ Նախագահ Թրամփը կանխատեսում է, որ փակումը «հավանական է», բայց ընդգծում է, որ բանակցությունները կշարունակվեն միայն իր դիրքորոշման ամրապնդման համար։

Առաջադեմ թևը կոչ է անում դեմոկրատներին չնահանջել, մինչդեռ չափավորները մտահոգված են աշխատաքի դադարեցման բացասական ազդեցություններով։ Երկու կողմն էլ սպասում են՝ հույս ունենալով, որ մյուսը կնահանջի, մինչ օրացույցը մոտենում է սեպտեմբերի 30-ին։

Reuters և NDTV լրատվամիջոցների տվյալներով՝ առաջիկա օրերը փորձություն են ոչ միայն քաղաքական առաջնորդների վճռականության, այլև հանրության համբերության համար, որը հոգնել է իրական հետևանքներ ունեցող քաղաքական թատերականությունից։ Դեմոկրատների խաղադրույքը առողջապահության վրա արդյո՞ք արդարացվելու է, թե՞ հանրապետականների վստահությունը, որ մեղքը կընկնի ընդդիմության վրա, կլինի հիմնավորված։

Կառավարության աշխատաքի դադարեցման այս ճակատամարտը միայն բյուջետային վեճ չէ. այն երկու կուսակցությունների ռազմավարությունների և առաջնահերթությունների հանրաքվե է։ Դեմոկրատների պատրաստակամությունը՝ առողջապահության համար աշխատաքի դադարեցման ռիսկի դիմել, կարող է ազդարարել նոր առաջադեմ շրջանի սկիզբ, սակայն արդյո՞ք դա կտա քաղաքական հաղթանակներ, թե՞ կհանգեցնի բացասական հետևանքների, դեռ պարզ չէ։ Անկասկած է միայն մեկ բան՝ Վաշինգտոնի այս բարձր խաղադրույքներով պայքարում վերջնական դատավորը ամերիկյան հասարակությունն է։