Եվրագոտու ինֆլյացիան նվազել է 2%-ից՝ խթանելով ԵԿԲ տոկոսադրույքների կրճատման հույսերը

Եվրագոտու 20 երկրների համար կարևոր իրադարձություն է տեղի ունեցել. մայիսին ինֆլյացիան նվազել է 1.9%-ի՝ առաջին անգամ 2021 թվականից ի վեր անցնելով Եվրոպական կենտրոնական բանկի (ԵԿԲ) 2%-անոց թիրախից ցածր: Այս իրադարձությունը հնարավորություն է տալիս քննարկել տոկոսադրույքների կրճատումը, որն ուղղված է տնտեսական աճի խթանմանը: Հինգշաբթի կայանալիք ԵԿԲ նիստը, որը նախագահում է Քրիստին Լագարդը, որոշիչ է լինելու եվրագոտու տնտեսական ռազմավարության համար:

Եվրագոտու ինֆլյացիայի նվազումը՝ տնտեսական բարելավման նշան

Պաշտոնական տվյալներով, եվրագոտու ինֆլյացիան մայիսին նվազել է 1.9%-ի՝ ապրիլի 2.2%-ից: Այս ցուցանիշը կարևոր քայլ է՝ ուղղված տնտեսական կայունության վերականգնմանը, որը խաթարվել էր COVID-19-ի համաճարակի և Ուկրաինայում պատերազմի հետևանքներով: AP-ի հաղորդմամբ՝ էներգիայի գների նվազումը հիմնական դեր է ունեցել այս փոփոխության մեջ, ինչը արտացոլում է գլոբալ շուկաների կայունացումը:

Տնտեսագետները սա գնահատում են որպես կարևոր պահ՝ եվրագոտու 20 երկրների համար, որոնք շարունակում են պայքարել տնտեսական մեծ մարտահրավերների դեմ:

ԵԿԲ տոկոսադրույքների կրճատման հեռանկար

Ինֆլյացիայի նվազումը խթանում է ԵԿԲ տոկոսադրույքների կրճատման հնարավորությունը: Ներկայումս բանկի հիմնական տոկոսադրույքը կազմում է 2.25%, սակայն վերլուծաբանները կանխատեսում են, որ հինգշաբթի կայանալիք նիստում այն կկրճատվի 0.25%-ով: The Guardian-ի տվյալներով՝ ING-ի տնտեսագետ Բերտ Կոլեյնը նշել է, որ այս փոփոխությունը կարող է խթանել ԵԿԲ դրամավարկային թուլացման գործընթացը:

Տոկոսադրույքների իջեցման տրամաբանությունն ուղղված է տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Ավելի ցածր տոկոսադրույքները նվազեցնում են վարկառուի ծախսերը՝ հնարավորություն տալով անհատներին և բիզնեսներին ավելի հեշտությամբ օգտվել վարկերից։ Սա իր հերթին կարող է խթանել սպառողական ծախսերը, ներդրումները և ընդհանուր տնտեսական աճը։ Այնուամենայնիվ, կենտրոնական բանկերը պետք է զգուշորեն հավասարակշռեն այս քայլերը՝ խուսափելու գնաճային ճնշումների վերականգնումից։

ԵԿԲ նախագահ Քրիստին Լագարդը հանդիպման ընթացքում ակնկալվում է, որ կխոսի բանկի երկարաժամկետ ռազմավարության մասին։ Դիտորդները ենթադրում են, որ նա կհուշի տարվա ընթացքում լրացուցիչ տոկոսադրույքների իջեցման հնարավորության մասին, քանի որ եվրագոտին կանգնած է աճի վտանգների առաջ։

ԱՄՆ-ի հետ առևտրային լարվածությունը՝ որպես աճի խոչընդոտ

Չնայած գնաճը կարծես թե վերահսկողության տակ է, եվրագոտու տնտեսական հեռանկարը շարունակում է մնալ մշուշոտ՝ արտաքին մարտահրավերների, հատկապես ԱՄՆ-ի հետ աճող առևտրային լարվածության պատճառով։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն արդեն կիրառել է մաքսատուրքերի շարք եվրոպական ապրանքների՝ պողպատի, ալյումինի և ավտոմեքենաների վրա, որոնց տոկոսադրույքները հասնում են մինչև 25%-ի։ Վերջերս Թրամփն առաջարկել է 20% մաքսատուրք ԵՄ բոլոր ապրանքների վրա, սակայն այս քայլն առայժմ ժամանակավորապես դադարեցված է՝ հուլիսի 14-ի բանակցությունների նախօրեին։

Ինչպես հաղորդում է AP-ն, Եվրոպական Միության գործադիր հանձնաժողովը իջեցրել է եվրագոտու 2024 թվականի տնտեսական աճի կանխատեսումը՝ 1.3%-ից մինչև 0.9%՝ հաշվի առնելով մաքսատուրքերի ազդեցությունը։ Գերմանիայի և Ֆրանսիայի նման արտահանման վրա հիմնված տնտեսությունները հատկապես խոցելի են այսպիսի քայլերից, որոնք սպառնում են թուլացնել արդյունաբերական արտադրությունը և կրճատել առևտրի ծավալները։

ԵԿԲ-ի դրամավարկային թուլացումը համարվում է անհրաժեշտ հակակշիռ այս ռիսկերին՝ աջակցելով ներքին պահանջարկին, մինչդեռ արտաքին պահանջարկը բախվում է դժվարությունների։

Անգործությունը և հիմանական գնաճի տենդենցները՝ բարդության լրացուցիչ շերտ

ԵԿԲ-ի որոշումների կայացման գործընթացը բարդացնում են նաև տնտեսական տարբերանշանակ ցուցանիշները։ The Globe and Mail-ի տվյալներով, վերջին շաբաթներին եվրագոտում անգործության մակարդակը անսպասելիորեն նվազել է՝ 6.5%-ից դառնալով 6.4%։ Չնայած սա դրական նշան է, կենտրոնական բանկիրները մնում են զգուշավոր, քանի որ աշխատանքային շուկայի խստացումը կարող է գնաճի վերսկսման վտանգ առաջացնել՝ աշխատավարձերի աճի միջոցով։

Բացի այդ, հիմնական գնաճը (առանց էներգետիկայի և մյուս փոփոխական բաղադրիչների) մնում է համառորեն բարձր՝ մայիսին նվազելով ընդամենը 2.9%-ից 2.8%։ Ծառայությունների ոլորտի գնաճը նույնպես աճել է, ինչին նպաստել են, օրինակ, Փարիզի Օլիմպիական խաղերի հետևանքով հյուրընկալության ոլորտում գների բարձրացումը։ Այս գործոնները ցույց են տալիս, որ ԵԿԲ-ն պետք է զգուշորեն գործի տնտեսական աճը խթանելու հարցում՝ չվնասելով գնաճի վերահսկման առաջընթացը։

Բիզնեսի և տնտեսության հետազոտությունների կենտրոնի տնտեսագետ Սեմ Մայլին զգուշացնում է, որ ԵԿԲ-ն բախվում է դրամավարկային քաղաքականության թուլացման «դանդաղ և աստիճանական գործընթացի»։ Նա ընդգծել է հիմնական գնաճի և աշխատանքային շուկայի դինամիկայի մշտադիտարկման կարևորությունը՝ ժամանակից շուտ թուլացումից խուսափելու համար։

Ինչ է սպասվում եվրագոտու տնտեսությանը

ԵԿԲ-ի առաջիկա հինգշաբթի օրվա հանդիպումը կարևոր հանգրվան է եվրագոտու տնտեսական քաղաքականության համար։ Այժմ, երբ գնաճը թիրախից ցածր է, կենտրոնական բանկը կարող է ավելի շատ կենտրոնանալ աճի աջակցման և արտաքին շոկերի ազդեցության մեղմման վրա։ Սակայն հետագա ճանապարհը լի է մարտահրավերներով՝ սկսած առևտրային վեճերից մինչև շարունակվող գնաճի ռիսկերը։

Քանի որ Եվրոպան շարժվում է այս անորոշ իրավիճակում, ԵԿԲ-ի և նրա գործընկերների կողմից կայացվող որոշումները վճռորոշ դեր կունենան տարածաշրջանի տնտեսական ուղու ձևավորման գործում։ Այժմ տոկոսադրույքների իջեցման հեռանկարը հույսի փայլ է ստեղծում սպառողների և բիզնեսների համար՝ վկայելով տնտեսական անկայունության տարիներից հետո հնարավոր շրջադարձի մասին։

Այն փաստը, որ գնաճը վերջապես իջել է 2%-ից ցածր, եվրագոտու համար կարևոր սահմանագիծ է, սակայն խնդիրները դեռ առկա են։ ԵԿԲ-ն նախապատրաստվում է իր հաջորդ քայլին, և տարածաշրջանը կանգնած է խաչմերուկում, որտեղ աճի հնարավորությունները հավասարակշռված են շարունակական ռիսկերի հետ։