2026 թվականի օգոստոսի 13-ին Տեխաս նահանգի Լիանդեր քաղաքում տեղի է ունեցել հրազենի ձայնամեկուսիչների (սուպրեսորների) առաջին օրինական փոխանցումն առանց National Firearms Act (NFA) 1934 թվականի օրենքով սահմանված դաշնային գրանցման պահանջների: Ըստ Gun Owners of America (GOA) իրավապաշտպան կազմակերպության հրապարակած հայտարարության՝ գործարքն իրականացվել է Silencer Shop խանութ-սրահում՝ դաշնային դատարանի կողմից ATF-ի (Ալկոհոլի, ծխախոտի, հրազենի և պայթուցիկ նյութերի բյուրո) գրանցման պահանջները կասեցնող միջանկյալ որոշման (injunction) հիման վրա:
Արդարադատության նախարարությունը և ATF-ն նախապես ծանուցվել էին գործարքի մասին և որևէ առարկություն չեն ներկայացրել, ինչը թույլ է տվել իրականացնել փոխանցումը առանց NFA համակարգի գրանցման ու հարկային դրոշմանիշերի: Գործարքին մասնակցել են GOA-ի անդամներ Բրանդոն Հերերան, Տեխասի ներկայացուցիչների պալատի անդամ Ուես Վիրդելը, ինչպես նաև ԱՄՆ Կոնգրեսական Էնդրյու Քլայդը:
Օրենսդրական և դատական նախադրյալները
Ձայնամեկուսիչների առանց գրանցման վաճառքի հնարավորությունը ստեղծվել է Թրամփի վարչակազմի օրոք ընդունված «One Big Beautiful Bill Act» օրենսդրական փաթեթի և դրան հաջորդած դատական հայցերի արդյունքում: GOA-ն և զենք արտադրող ընկերությունները դատական կարգով վիճարկել էին ATF-ի իրավասությունը՝ պահանջելով չեղարկել 1934 թվականից գործող սահմանափակումները:
Դաշնային դատարանը բավարարել է հայցվորների միջնորդությունը՝ ժամանակավորապես արգելելով ATF-ին պահանջել NFA գրանցում ձայնամեկուսիչների, կարճ փողով հրացանների և հատուկ կատեգորիայի զենքերի համար: Քանի որ Արդարադատության նախարարությունը արտակարգ արգելանք չի ներկայացրել, Silencer Shop-ը գործարքն ավարտին է հասցրել նահանգային և դաշնային ընդհանուր զենքի վաճառքի կանոններով:
Գիտական իրականությունը ընդդեմ հոլիվուդյան առասպելների
Ձայնամեկուսիչների շուրջ իրավական վեճը ընդգծում է նաև տեխնիկական փաստերի և կինոարտադրության ստեղծած պատկերացումների միջև եղած տարբերությունը: Հոլիվուդյան ֆիլմերում ձայնամեկուսիչները ներկայացվում են որպես կրակոցի ձայնն ամբողջությամբ լռեցնող միջոցներ, մինչդեռ իրականում դրանք միայն նվազեցնում են գազերի ճնշումը:
Ստանդարտ հրացանից կրակոցի ձայնի ուժգնությունը գերազանցում է 160 դեցիբելը, ինչը կարող է առաջացնել լսողության ակնթարթային վնասում: Որակյալ ձայնամեկուսիչը ձայնը նվազեցնում է 20-ից 35 դեցիբելով՝ հասցնելով այն մոտ 130-140 դեցիբելի: Թեև սա դեռևս բավականին բարձր աղմուկ է, այն պաշտպանում է հրաձիգների լսողությունը, նվազեցնում հետհարվածը և բարելավում անվտանգությունը:
Հետագա իրավական զարգացումները
1934 թվականից ի վեր NFA համակարգը պահանջում էր 200 դոլարի հարկային դրոշմանիշ, մատնահետքերի հանձնում և ամիսներ տևող ստուգումներ: Դաշնային դատարանի այս որոշումը լուրջ հարված է հասցնում ATF-ի վերահսկողական մեխանիզմներին: Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությունը, ամենայն հավանականությամբ, բողոքարկելու է դատարանի միջանկյալ որոշումը վերադաս Instanc-ներում, ինչը նշանակում է, որ իրավական պայքարը դեռևս շարունակվելու է: