Տեխասի նահանգապետ Գրեգ Աբոթը այս շաբաթ հայտնվեց հանրային քննարկումների և քաղաքական վեճերի կենտրոնում։ Հինգշաբթի օրը նա հանդես եկավ երկու կարևոր հայտարարությամբ, որոնք մեծ արձագանք գտան տարբեր շրջանակներում․ Ազգային գվարդիայի զորքերի ուղարկում Austin քաղաք՝ «No Kings» լայնածավալ բողոքի ակցիաներից առաջ, ինչպես նաև Բրենդոն Սիմոնսի նշանակումը՝ նորաստեղծ բարձրագույն կրթության օմբուդսմենի պաշտոնում, որը պետք է քննի համալսարանների և քոլեջների վերաբերյալ բողոքները Տեխասում։
Ազգային գվարդիայի տեղակայում Austin-ում՝ «No Kings» բողոքի ակցիայի ֆոնին
Օստինում սպասվում է հազարավոր ցուցարարների հոսք՝ «No Kings» շարժման շրջանակներում, որի նպատակն է արտահայտել ընդդիմությունը նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմին և ընդհանրապես կառավարության գերիշխանությանը։ Ինչպես հայտնում է CBS Texas-ը, Աբոթը հանձնարարել է Տեխասի հանրային անվտանգության դեպարտամենտին (DPS) և Ազգային գվարդիային ուղարկել ուժեր ու տեխնիկական միջոցներ Austin՝ «հասարակական կարգը պահպանելու» նպատակով։ Նահանգապետը ցույցը բնութագրել է որպես «antifa-ի հետ կապված», ինչը քննադատության ալիք է բարձրացրել կազմակերպիչների և տեղական պաշտոնյաների կողմից։
Աբոթի հայտարարությունը հստակ էր․ «Բռնությունը և ավերածությունները երբեք չեն հանդուրժվի Տեխասում։ Այսօր ես հանձնարարեցի Տեխասի հանրային անվտանգության դեպարտամենտին և Ազգային գվարդիային ուղարկել բոլոր անհրաժեշտ իրավապահ ուժերը և ռեսուրսները Austin-ի բնակիչների անվտանգությունը ապահովելու համար։ Տեխասը կկանխի քրեական արկածախնդրությունները և կաշխատի տեղական ոստիկանության հետ՝ ձերբակալելու նրանց, ովքեր բռնություն կիրականացնեն կամ վնասեն գույքը»։
DPS-ի Հոմլենդ Սեկյուրիթի բաժինը ուշադիր հետևում է Austin-ի և ամբողջ նահանգի բողոքի ակցիաներին։ Իրավապահները պատրաստ են ուսումնասիրել ցանկացած կապ ահաբեկչական կազմակերպությունների հետ և մեղադրանք առաջադրել նրանց, ովքեր խախտում են օրենքը։ Մյուս կողմից, Դալասի և Ֆրիսկոյի ոստիկանությունը հայտնել է, որ իրենց քաղաքներում Ազգային գվարդիայի զորքեր տեղակայելու մասին ծանուցում չեն ստացել։
Քաղաքական արձագանք և հասարակական պառակտում
Ազգային գվարդիայի ուղարկման մասին որոշումը անմիջապես քննադատվեց դեմոկրատների և քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանների կողմից։ Տեխասի Ներկայացուցիչների պալատի փոքրամասնության ղեկավար Ջին Վուն հայտարարեց․ «Զինված զորքեր ուղարկելը խաղաղ ցույցերը ճնշելու համար՝ բռնապետերի գործելաոճ է։ Գրեգ Աբոթը հենց դա էլ արեց»։ Հոկտեմբերի 18-ին նախատեսված են ավելի քան 2,600 «No Kings» բողոքի ակցիաներ ողջ ԱՄՆ-ում՝ կազմակերպված ACLU-ի, Ամերիկյան քոլեջների դեմոկրատների և End Citizens United-ի կողմից։ Նախորդ նմանատիպ միջոցառումները հիմնականում անցել են խաղաղ և առանց միջադեպերի։
Հանրապետական գործիչները, այդ թվում՝ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Մայք Ջոնսոնը, ակցիաները բնութագրել են որպես «Ամերիկայի դեմ» հավաքներ և մեղադրել են կազմակերպիչներին «արմատական, pro-Hamas» տարրեր ներգրավելու մեջ։ Այսօրինակ հայտարարությունները միայն խորացրել են վեճերը՝ արդյո՞ք իրավապահների ներգրավումը արդարացված է, թե սահմանափակում է ազատ արտահայտվելու իրավունքը։
Օստինի քաղաքապետ Քըրք Ուաթսոնը արձագանքել է, նշելով, որ Ազգային գվարդիան պատրաստ կլինի միջամտել միայն արտակարգ իրավիճակի դեպքում․ «Մենք տեղեկացրել ենք, որ Ազգային գվարդիան փողոց դուրս կգա միայն եթե դա անհրաժեշտ լինի։ Քաղաքը և ես շարունակում ենք պաշտպանել խաղաղ հավաքների իրավունքը։ Իշխանությունը պետք է մնա ժողովրդի ձեռքում։ Ես հավատում եմ մեր ժողովրդավարությանը և վճռական եմ՝ պայքարելու դեմոկրատիան արժեզրկելու փորձերի դեմ»։
Կազմակերպիչների և իրավապահների պատրաստվածությունը
Austin-ի բողոքի ակցիան կազմակերպում է Hands Off Central Texas-ը։ Նախագահ Սոֆիա Միրտոն քննադատել է նահանգապետի «antifa-ի հետ կապված» ձևակերպումը․ «Բոլորը գիտեն, որ Antifa-ն կազմակերպություն չէ ԱՄՆ-ում։ Անտիֆաշիզմը գաղափար է, որը կարևոր է ամերիկյան ինքնության համար։ Մեր պապերն ու տատերը կռվել են նացիստների դեմ, որ Ամերիկան մնա ժողովրդավարական երկիր»։
Միրտոն նշել է, որ հուսով է՝ իրավապահները կվայելեն Austin-ի տեղական երաժշտությունը և կոչ է արել մասնակիցներին համագործակցել 50-ից ավելի կազմակերպությունների հետ, որոնք ներկայացված կլինեն միջոցառմանը։ Նա շեշտել է շարժման խաղաղ բնույթը և կառուցողական մոտեցումը։
Օստինի ոստիկանության ղեկավար Լիզա Դեյվիսը ևս ընդգծել է խաղաղ հավաքների կարևորությունը․ «Օստինն ունի խաղաղ հավաքների հպարտ պատմություն, և մենք կարևորում ենք բաց երկխոսությունը։ Մեր թիմը现场 կլինի՝ աջակցելու ցուցարարներին և ապահովելու անվտանգություն։ Եթե ինչ-որ մեկը կատարի անօրինական քայլեր, պատասխանատվության կենթարկվի»։
DPS-ը խորհուրդ է տվել մասնակիցներին նախապես պլանավորել, բերել ջուր, հեռախոսների լիցքավորիչ և լինել ուշադիր։ Նշվել է, որ կասկածելի գործողությունների մասին կարելի է հաղորդել iWatchTexas հավելվածով կամ 1-844-643-2251 հեռախոսահամարով։ Բոլոր հաղորդումները գաղտնի են։
Բարձրագույն կրթության նոր օմբուդսմեն՝ Սիմոնսի նշանակումը
Բողոքի ակցիաներից բացի, Աբոթը հայտարարեց բարձրագույն կրթության վերահսկման նոր գրասենյակի ստեղծման մասին։ Ինչպես գրում է The Texas Tribune-ը, Texas Southern University-ի խորհրդի նախագահ և բիզնեսի պրոֆեսոր Բրենդոն Սիմոնսը նշանակվել է Տեխասի բարձրագույն կրթության առաջին օմբուդսմեն։ Senate Bill 37-ի հիման վրա ստեղծված այս գրասենյակը լիազորություն ունի քննելու համալսարանների կողմից նոր օրենքների և բազմազանության, հավասարության ու ներառման ծրագրերի արգելքի խախտումները։ Կարող է նաև առաջարկել ֆինանսավորման կրճատում խախտող հաստատությունների համար։
SB 37-ը, որը ուժի մեջ է մտել սեպտեմբերի 1-ին, զգալի իրավունքներ է տալիս նահանգապետի կողմից նշանակված խորհրդի անդամներին՝ հաստատելու կամ մերժելու համալսարանների ղեկավարների ընտրությունը և որոշելու, թե որ դասընթացներն են համապատասխանում աշխատաշուկայի պահանջներին։ Քննադատները, այդ թվում՝ Ամերիկյան համալսարանների պրոֆեսորների ասոցիացիան, ահազանգում են, որ առանց պատշաճ ընթացակարգի այս գրասենյակը կարող է չարաշահումների աղբյուր դառնալ։ Գրասենյակը կունենա 5 աշխատակից, իսկ Սիմոնսի նշանակումը պետք է հաստատի Տեխասի Սենատը։
Աբոթը Սիմոնսին բնութագրել է որպես փորձառու և նվիրված ղեկավար․ «Բրենդոն Սիմոնսի ձեռքբերումներն ու նվիրվածությունը ապագա առաջնորդների կրթության գործում կօգնեն Տեխասի բարձրագույն կրթական հաստատություններին պահպանել ազգային առաջատար դիրքերը և պատրաստել ուսանողներին հաջողության համար»։ Սիմոնսը կհեռանա ներկայիս պաշտոնից, իսկ նրա փոխարեն խորհրդի նախագահ կդառնա Ջեյմս Բենհամը։
Հասարակական անվտանգություն, կրթական վերահսկողություն և քաղաքացիական ներգրավվածություն
Այս իրադարձությունների համատեղումը ցույց է տալիս Տեխասի առջև ծառացած բարդ խնդիրները 2025 թվականին։ Մի կողմից՝ Ազգային գվարդիայի և իրավապահների ներկայությունը վկայում է հասարակական անվտանգության և քաղաքական լարվածության մասին։ Մյուս կողմից՝ բարձրագույն կրթության օմբուդսմենի գրասենյակի ստեղծումը կրթական համակարգում վերահսկողության նոր մակարդակ է, որը կարող է ազդել դասախոսների, ուսանողների և ղեկավարության վրա։
Մինչ Austin-ում սպասվում են «No Kings» բողոքի ակցիաները, բոլորի ուշադրության կենտրոնում է՝ արդյո՞ք ցույցերը կմնան խաղաղ, թե՞ ուժեղացված անվտանգությունը կբերի նոր լարվածությունների։ Միևնույն ժամանակ, կրթական համայնքը հետևում է SB 37-ի և Սիմոնսի գրասենյակի գործունեությանը՝ մտահոգված ակադեմիական ազատության և ինստիտուցիոնալ ինքնավարության հարցերով։
Իրադարձությունները վկայում են Տեխասի՝ փոփոխությունների և հակասությունների խաչմերուկում գտնվելու մասին։ Աբոթի քայլերը՝ զորքերի տեղակայումն ու կրթական վերահսկողության խստացումը, տարբեր շրջանակների համար ունեն թե՛ վստահություն ներշնչող, թե՛ մտահոգիչ կողմեր։ Հաջորդ օրերը ցույց կտան՝ կարող է արդյոք նահանգը ապահովել երկխոսություն, հաշվետվողականություն և ժողովրդավարական իրավունքների խաղաղ իրականացում։

