Հումանիտար ճգնաժամը խորանում է Գազայում՝ իսրայելական հարձակումների ուժեղացման պայմաններում

Հուլիսի 13-ին Գազայում հումանիտար ճգնաժամը հասել է աննախադեպ մակարդակի, քանի որ իսրայելական օդային հարվածները շարունակվում են ավերել խիտ բնակեցված անկլավը: Ավելի քան 43 պաղեստինցի, այդ թվում՝ երեխաներ, զոհվել են հարվածների արդյունքում, որոնք ուղղված են եղել շուկաներին, ջրի բաշխման կետերին և տեղահանված ընտանիքների ապաստաններին։ Բռնությունների սրացումը էլ ավելի է խորացնում Գազայի 2.1 միլիոն բնակիչների համար արդեն իսկ ծանր վիճակը, որոնք բախվում են ջրի, սննդի և բժշկական պարագաների ծանր պակասին:

Օդային հարվածների ուժեղացում և քաղաքացիական զոհեր

Գազայի քաղաքացիական պաշտպանության գործակալության տվյալներով՝ միայն հուլիսի 13-ին զոհվել է առնվազն 43 մարդ, որոնցից 11-ը՝ Գազա քաղաքի շուկայում, և ևս 10-ը՝ Նուսեյրաթ փախստականների ճամբարի ջրի բաշխման կետում, որոնց թվում՝ 8 երեխա։ Իսրայելական բանակը հաստատել է, որ վերջին 24 ժամվա ընթացքում հարվածել է Գազայի ավելի քան 150 վայրերի՝ որպես թիրախ նշելով «Համասի մարտիկներին, զենքի պահեստները և հակատանկային դիրքերը»: Սակայն հիմնական հարվածները հասցվել են քաղաքացիական տարածքներին, ինչի պատճառով միջազգային հումանիտար կազմակերպությունները անհանգստություն են հայտնում:

Բնակիչները նկարագրում են բոմբակոծությունների սարսափները։ «Մենք արթնացանք երկու մեծ պայթյունների ձայնից»,-ասում է Գազա քաղաքի բնակիչ Խալեդ Ռայանը։ Մեկ այլ բնակիչ՝ Մահմուդ ալ-Շամին, կոչ է անում բանակցողներին ապահովել բռնությունների դադարեցումը՝ նշելով. «Մեզ հետ տեղի ունեցածը երբեք չի եղել ողջ մարդկության պատմության մեջ։ Բավական է»։ (Dawn)

Ջրի ճգնաժամ և ենթակառուցվածքների փլուզում

Կենսական ջրի ենթակառուցվածքների ոչնչացումը էլ ավելի է խորացնում հումանիտար ճգնաժամը։ Նուսեյրաթ ճամբարում անօդաչու թռչող սարքի հարվածի հետևանքով ջրի բաշխման կետում զոհվել է 10 մարդ, որոնցից 6-ը՝ երեխաներ։ Գազայի ջրի ենթակառուցվածքի մեծ մասը համակարգված կերպով ոչնչացվել է, ինչի հետևանքով տասնյակ հազարավոր մարդիկ մնացել են առանց խմելու ջրի։ Ջրի բաշխման աշխատակից Ահմեդ Աբեդը հայտնել է. «Մենք ջրի գործարանում սպասում ենք առնվազն չորս ժամ, քանի որ արտադրությունը շատ դանդաղ է։ Մարդիկ հերթ կանգնում են առավոտից, բայց շատերը հեռանում են դատարկ ձեռքերով»։ (Al Jazeera)

Վառելիքի առաքման վրա արգելքը, որը գործում է 2025 թվականի մարտից, էլ ավելի է խափանել աղաջրազերծման կայանների, կոյուղու մաքրման կայանների և ջրի բաշխման մեքենաների աշխատանքը։ ՄԱԿ-ի Պաղեստինցի փախստականների գործակալությունը (UNRWA) զգուշացրել է, որ սննդի պակասի և հիգիենայի հետ կապված հիվանդությունների դեպքերը աճում են:

Հումանիտար օգնություն և վեճեր

«Գազայի հումանիտար հիմնադրամը» (GHF) դարձել է ճգնաժամի կենտրոնական կետերից մեկը՝ վերջին հինգ շաբաթվա ընթացքում բաժանելով ավելի քան 60 միլիոն սննդի փաթեթներ։ Չնայած իր ջանքերին՝ մեղմացնելու սովը, կազմակերպությունը ենթարկվում է քննադատության՝ իսրայելական իշխանությունների հետ համագործակցելու համար՝ շրջանցելու Համասը, որը պատմականորեն գողացել է օգնությունը։ GHF-ի առաքելությունը գովաբանվել է իր թափանցիկության և արդյունավետության համար, սակայն այն դարձրել է կազմակերպությունը թիրախ։ Ըստ հաղորդումների՝ Համասը հարձակվել է GHF-ի կամավորների վրա՝ էլ ավելի բարդացնելով օգնության առաքումը։ (The Hill)

Միևնույն ժամանակ, Իսրայելի գործողությունների նկատմամբ միջազգային դատապարտումը ուժգնանում է։ Մոտ 60 բրիտանացի պատգամավորներ վերջերս կոչ են արել իրենց կառավարությանը ճանաչել Պաղեստինը որպես պետություն և դատապարտել այն, ինչ նրանք անվանում են Գազայի «էթնիկական զտում»։ Թել Ավիվում բողոքի ակցիաներ են տեղի ունեցել, որտեղ հարյուրավոր իսրայելացի ակտիվիստներ մոմավառություն են անցկացրել՝ սգալով Գազայում սպանված երեխաների համար։

Արժույթի ճգնաժամ և տնտեսական փլուզում

Այս ամենին զուգահեռ Գազայում տեղի է ունենում լուրջ արժութային ճգնաժամ։ Իսրայելական շեկելի արժեզրկումը, ինչպես նաև շրջափակումը, թողել են բնակիչներին առանց հիմնական ապրանքներ ձեռք բերելու հնարավորության։ Խանութները փակվում են, և նույնիսկ նրանք, ովքեր ունեն գումար, դժվարությամբ են ձեռք բերում անհրաժեշտ ապրանքներ։ Ֆինանսական անկայունությունը էլ ավելի է խոչընդոտում հումանիտար օգնության տրամադրման ջանքերին։

Գազայում խորացող հումանիտար ճգնաժամը ընդգծում է հրադադարի և հակամարտության կայուն լուծման անհապաղ անհրաժեշտությունը։ Առանց միջազգային միջամտության, քաղաքացիական բնակչության տառապանքները շարունակելու են խորանալ՝ թողնելով անջնջելի հետք տարածաշրջանի պատմության վրա։